1.3. I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Savunma ve Yardım Cepheleri (İTA.12.1.3)
İTA.12.1.3. Birinci Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı Devleti'nin durumunu siyasi, askerî ve sosyal açılardan analiz eder.
- Osmanlı savunma cepheleri: Çanakkale, Irak (Kutü'l-Amare), Hicaz-Yemen ve Suriye-Filistin cepheleridir.
- Irak Cephesi'nde Halil Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu 29 Nisan 1916'da Kutü'l-Amare'de İngiliz tümenini esir almıştır.
- Hicaz-Yemen Cephesi'nde Fahreddin Paşa (Çöl Kaplanı) İngiliz kışkırtması isyancılara karşı Medine'yi kahramanca savunmuştur.
- Suriye-Filistin Cephesi'nde Mustafa Kemal Paşa Yıldırım Orduları Grup Komutanı olarak İngilizleri Halep kuzeyinde durdurmuştur.
Görseldeki Osmanlı savunma cephelerini simgeleşen tarihsel olaylarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki Medine Müdafaası'nda gösterdiği eşsiz kahramanlıktan ötürü Fahreddin Paşa'ya verilen tarihî unvanı yazınız.
İngilizlerin Araplara bağımsız devlet vaat ederek Osmanlı'ya karşı kışkırttığı gizli antlaşmanın adını yazınız.
Görseldeki Irak Cephesi Kutü'l-Amare Zaferi (29 Nisan 1916) bilgi panosu incelendiğinde, bu askerî zaferin İngiliz ordusu üzerindeki en sarsıcı etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- ATüm tümeniyle birlikte bir İngiliz generalinin Osmanlı'ya teslim olması
- Bİngiltere'nin Hindistan sömürgesindeki tüm haklarından tamamen vazgeçmesi
- CBasra Körfezi'ndeki tüm petrol rafinerilerinin Osmanlı'ya devredilmesi
- Dİngiltere parlamentosunun derhâl tek taraflı ateşkes ilan etmesi
Görseldeki I. Dünya Savaşı savunma cephelerine göre yargılardan doğru olanlara D, yanlış olanlara Y işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Kutü'l-Amare Zaferi I. Dünya Savaşı'nda Çanakkale'den sonra kazanılan en büyük zaferdir. | ✓ | |
| Hicaz-Yemen Cephesi'nde Şerif Hüseyin İngilizlerle McMahon Antlaşması'nı yaparak isyan etmiştir. | ✓ | |
| Suriye-Filistin Cephesi'nde Osmanlı ordusu Mısır ve Kahire'yi tamamen geri almıştır. | ✓ | |
| Yardım cephelerinde Osmanlı Devleti kendi topraklarını doğrudan savunmuştur. | ✓ |
Mustafa Kemal Paşa'nın Suriye Cephesi'nde Halep kuzeyinde kurduğu savunma hattının Millî Mücadele açısından önemini açıklayınız.
Osmanlı cephelerini savaşılan coğrafi alanlara göre tabloda işaretleyiniz.
| Özellik / Kriter | Osmanlı Kendi Toprakları (Savunma) | Müttefik Toprakları (Sınır Dışı Yardım) |
|---|---|---|
| Irak ve Hicaz-Yemen Cepheleri | ✓ | — |
| Suriye-Filistin Cephesi | ✓ | — |
| Galiçya ve Makedonya Cepheleri | — | ✓ |
| Romanya Cephesi | — | ✓ |
Görseldeki Suriye-Filistin Cephesi haritasına göre, Mondros Ateşkesi imzalandığında Mustafa Kemal Paşa'nın kurduğu ve düşmanın Anadolu'ya geçmesini önleyen savunma hattı hangisidir?
- AHalep kuzeyindeki Katma savunma hattı
- BSüveyş Kanalı kıyısındaki taarruz hattı
- CBasra Körfezi kıyısındaki petrol hattı
- DBağdat demir yolu üzerindeki taarruz üssü
Görseldeki kahraman komutanları savundukları askerî merkezlerle eşleştiriniz.
Görseldeki I. Dünya Savaşı savunma cephelerindeki gelişmeleri kronolojik olarak 1'den 4'e sıralayınız.
- 31916-1919: Fahreddin Paşa'nın Medine'yi kahramanca savunması
- 229 Nisan 1916: Irak Cephesi'nde Kutü'l-Amare Zaferi'nin ilanı
- 4Ekim 1918: Mustafa Kemal'in Halep kuzeyinde İngilizleri durdurması
- 118 Mart 1915: Çanakkale Boğazı Deniz Zaferi'nin kazanılması
Savunma ve yardım cephelerinin sonuçlarına dair yargılardan doğru olanlara D, yanlış olanlara Y işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Medine Müdafaası İslam kardeşliği ve mukaddesata bağlılığın abidevi örneğidir. | ✓ | |
| Kutü'l-Amare zaferinden sonra Osmanlı ordusu Hindistan sınırına kadar ilerlemiştir. | ✓ | |
| Mustafa Kemal'in Suriye'de kurduğu savunma hattı Misak-ı Millî sınırlarına ilham olmuştur. | ✓ | |
| Yardım cephelerinde Osmanlı Devleti yeni sömürgeler elde etmiştir. | ✓ |
Görseldeki askerî ipuçlarından yararlanarak bulmacayı çözünüz. Turuncu anahtar kutulardaki harflerle şifrelenmiş savunma mevzisini bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: SİPER