I. Dünya Savaşı'nın Sonuçları ve Mondros Ateşkes Antlaşması
Wilson İlkeleri'nin ve Paris Barış Konferansı'nın I. Dünya Savaşı'nın sona ermesindeki rolünü ve sonuçlarını analiz eder. · Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanma sürecini, ağır maddelerini (7. ve 24. maddeler) ve etkilerini değerlendirir. · Mondros sonrasında başlayan işgallere karşı Osmanlı yönetiminin, Mustafa Kemal Paşa'nın ve Türk halkının tutumunu karşılaştırır.
- 30 Ekim 1918'de Agamemnon zırhlısında Rauf (Orbay) Bey tarafından imzalanan Mondros Ateşkesi ile Osmanlı Devleti fiilen sona ermiştir.
- Mondros'un 7. maddesi Anadolu'nun işgaline hukuki bahane oluşturmuş, 24. maddesi ise Doğu Anadolu'da (Vilâyât-ı Sitte) Ermeni devleti kurmayı amaçlamıştır.
- Mondros sonrası ilk işgal edilen yer Musul (3 Kasım 1918), işgallere karşı ilk silahlı direniş (ilk kurşun) ise Hatay-Dörtyol'dur (19 Aralık 1918).
Mondros Ateşkes Antlaşması ve sonrasındaki gelişmeleri açıklamalarıyla eşleştiriniz.
18 Ocak 1919 Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri arasında ilk görüş ayrılığının çıkmasına hangi olay neden olmuştur?
Mondros sonrasında başlayan işgallere karşı İstanbul Hükümeti ile Türk halkının tutumu arasındaki temel farkı kısaca yazınız.
Görseldeki Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesinde geçen 'Vilâyât-ı Sitte' (Altı Doğu İli) arasında hangisi yer almaz?
- ATrabzon
- BErzurum
- CBitlis
- DSivas
I. Dünya Savaşı sonuçları ve Mondros ile ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Wilson İlkeleri'nin 12. maddesi Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelere kesin egemenlik tanımıştır. | ✓ | |
| Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlı Devleti resmen sona ermiştir. | ✓ | |
| Mustafa Kemal Paşa, İstanbul'a gelen İtilaf donanmasına 'Geldikleri gibi giderler!' demiştir. | ✓ | |
| Telgraf hatlarına el konulması Türk halkının örgütlenmesini engellemek içindir. | ✓ |
İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: MAND
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın hükümlerini İtilaf Devletlerinin amaçlarına göre tamamlayınız.
| Mondros Hükmü | Kapsadığı Alan | İtilaf Devletlerinin Gerçek Amacı |
|---|---|---|
| 7. Madde (Stratejik nokta işgali) | Güvenlik ve Siyasi | İşgallere hukuki gerekçe oluşturma |
| 24. Madde (Vilâyât-ı Sitte) | Doğu Anadolu (6 İl) | Doğu'da Ermeni devleti kurma |
| Ordunun derhal terhis edilmesi | Askerî Güç | Osmanlı'yı savunmasız bırakma |
| Telgraf ve tünellere el konulması | Haberleşme ve Ulaşım | Ulusal direniş ve örgütlenmeyi önleme |
Görseldeki 1918–1919 dönemi tarihsel gelişmelerini kronolojik oluş sırasına diziniz.
- 2Limni Adası'nda Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması (30 Ekim 1918)
- 4Paris Barış Konferansı'nda İzmir'in Yunanistan'a verilmesi (18 Ocak 1919)
- 3İngilizlerin ilk işgal olarak Musul'u işgal etmesi (3 Kasım 1918)
- 1ABD Başkanı Wilson'ın 14 maddelik Wilson İlkeleri'ni yayımlaması (8 Ocak 1918)
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki kavramlarla tamamlayınız.
- Mondros Ateşkes Antlaşması'nı Osmanlı adına Bahriye Nazırı Rauf (Orbay) Bey imzalamıştır.
- Paris Barış Konferansı'nda sömürgeciliğin adı Wilson İlkeleri'ni aşmak için manda ve himaye yapılmıştır.
- Dünya barışını korumak iddiasıyla kurulan uluslararası örgüt Milletler Cemiyeti'dir.
Görselde verilen I. Dünya Savaşı sonu barış antlaşmalarından hangisinin devlet eşleştirmesi yanlıştır?
- ABulgaristan — Triyanon Antlaşması
- BAlmanya — Versay Antlaşması
- CAvusturya — Sen Jermen Antlaşması
- DMacaristan — Triyanon Antlaşması
İşgallere karşı ortaya çıkan kavram ve kişileri açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Mondros sonrası tutumlarla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| İstanbul Hükümeti işgallere karşı teslimiyetçi ve uzlaşmacı bir politika izlemiştir. | ✓ | |
| Türk halkı işgallere karşı bölgelerini savunmak için Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerini kurmuştur. | ✓ | |
| Mondros Ateşkes Antlaşması Çanakkale Boğazı'ndaki Nusret mayın gemisinde imzalanmıştır. | ✓ | |
| I. Dünya Savaşı sonunda Osmanlı, Avusturya-Macaristan ve Rus imparatorlukları yıkılmıştır. | ✓ |