Kuvâ-yı Millîye'den Büyük Millet Meclisinin Açılışına: Cemiyetler, Havza ve Amasya Genelgeleri, Erzurum ve Sivas Kongreleri, Amasya Görüşmeleri (2.1)
Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında kurulan millî cemiyetler ile zararlı cemiyetlerin amaçlarını ve Pontus iddialarını analiz eder. · Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkışını, Havza ve Amasya Genelgelerini Millî Mücadele'nin gerekçe, amaç ve yöntemi açısından değerlendirir. · Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararlar ile Amasya Görüşmelerinin ulusal bağımsızlık ve millî egemenlik sürecindeki rolünü açıklar.
- Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919), 'Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' maddesiyle Millî Mücadele'nin amaç ve yöntemini belirlemiştir.
- Erzurum Kongresi'nde millî sınırlardan ilk kez bahsedilmiş ve manda-himaye ilk kez reddedilmiştir; Sivas Kongresi'nde tüm millî cemiyetler tek çatıda birleştirilmiştir.
- Damat Ferit Hükûmetinin istifası Temsil Heyeti'nin ilk siyasi başarısı olmuş; Amasya Görüşmeleri ile İstanbul Hükûmeti Temsil Heyeti'ni resmen tanımıştır.
Millî Mücadele hazırlık dönemindeki önemli gelişmeleri ve belgeleri açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Millî Mücadele hazırlık dönemiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Doğu Anadolu Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti; Hadisat, Albayrak ve Fransızca Le Pays gazetelerini çıkarmıştır. | ✓ | |
| Mustafa Kemal Paşa, Amasya Genelgesi'nden sonra Erzurum'da askerlik görevinden istifa etmiştir. | ✓ | |
| Bahriye Nazırı Salih Paşa, Sivas Kongresi'ne delege olarak katılıp kongre kararlarını imzalamıştır. | ✓ | |
| Temsil Heyeti, Ali Fuat Paşa'yı Batı Cephesi'ne atayarak ilk kez yürütme yetkisini kullanmıştır. | ✓ |
Görseldeki cemiyetlerden hangisi işgallere karşı vatanın bütünlüğünü savunan 'Millî (Yararlı) Cemiyetler' arasında yer alır?
- AKilikyalılar Cemiyeti
- BMavri Mira Cemiyeti
- CWilson Prensipleri Cemiyeti
- Dİngiliz Muhipleri Cemiyeti
Erzurum Kongresi'nin 'toplanış şekli bakımından bölgesel, aldığı kararlar bakımından ulusal' olarak nitelendirilmesinin sebebi nedir?
İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: HAS
Amasya Genelgesi'ndeki temel maddeleri Millî Mücadele'nin gerekçesi, amacı ve yöntemi bakımından tabloda tamamlayınız.
| Amasya Genelgesi Maddesi | Niteliği / İşlevi | Siyasi ve Tarihsel Önemi |
|---|---|---|
| Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir. | Millî Mücadele'nin 1. Gerekçesi | Bölgesel değil, ulusal kurtuluşun şart olduğunu gösterir |
| İstanbul Hükûmeti sorumluluğunu yerine getirememektedir. | Millî Mücadele'nin 2. Gerekçesi | Anadolu'da yeni bir yönetimin kurulacağını işaret eder |
| Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. | Millî Mücadele'nin Amacı ve Yöntemi | Ulusal egemenliğe dayalı ihtilal bildirisi niteliğindedir |
| Her türlü denetimden uzak millî bir kurul oluşturulmalıdır. | Örgütlenme ve Kurumsallaşma | Temsil Heyeti'nin kurulma fikri ilk kez ortaya atılmıştır |
Görselde belirtilen Sivas Kongresi sonrasında yaşanan hangi gelişme Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükûmetine karşı kazandığı 'ilk siyasi başarı'dır?
- ADamat Ferit Paşa Hükûmetinin istifa etmek zorunda kalması
- BMustafa Kemal Paşa'nın 9. Ordu Müfettişliğine atanması
- CMerkez Ordusu'nun kurularak Pontus isyanlarının bastırılması
- Dİzmir'de Redd-i İlhak Cemiyetinin kurulması
Cemiyetler ve kongrelerle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Pontus Rum Cemiyeti 1904 yılında Merzifon Amerikan Koleji bünyesinde örgütlenmiştir. | ✓ | |
| Sivas Kongresi'nde bütün millî cemiyetler 'Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti' adıyla birleştirilmiştir. | ✓ | |
| Wilson Prensipleri ve İngiliz Muhipleri cemiyetleri tam bağımsızlığı savunan millî cemiyetlerdir. | ✓ | |
| Havza Genelgesi'nde mitingler yapılırken Hristiyan azınlıklara kötü muamele edilmemesi istenmiştir. | ✓ |
Amasya Genelgesi'nin tek başına Mustafa Kemal Paşa imzasıyla değil, diğer komutanların da onayıyla yayımlanmasının amacı nedir?
Görseldeki Millî Mücadele hazırlık dönemi gelişmelerini kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralayınız.
- 1Mustafa Kemal Paşa'nın 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a çıkması (19 Mayıs 1919)
- 3Sivas Kongresi'nde tüm millî cemiyetlerin tek çatı altında birleştirilmesi (4-11 Eylül 1919)
- 4Amasya Görüşmeleri ile Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükûmetince tanınması (20-22 Ekim 1919)
- 2Amasya Genelgesi ile Millî Mücadele'nin amaç ve yönteminin ilan edilmesi (22 Haziran 1919)
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki kavramlarla tamamlayınız.
- Karadeniz'deki Pontus Rum ayaklanmalarını bastırmak için Nurettin Paşa komutasında Merkez Ordusu kurulmuştur.
- Manda ve himaye fikri ilk kez Erzurum Kongresi'nde, kesin olarak ise Sivas Kongresi'nde reddedilmiştir.
- Sivas Kongresi kararlarını halka doğru duyurmak amacıyla İrade-i Millîye gazetesi çıkarılmıştır.
Mondros sonrasında kurulan cemiyetleri faaliyet yürüttükleri bölgeler ve amaçlarıyla eşleştiriniz.