Tanışma-Vedalaşma Diyalogları, Sınıf İçi Yönergeler, Cezm ve Şedde İle Kelime Okuma-Yazma
ARP.5.1.1: Selamlaşma, tanışma, hâl hatır sorma ve vedalaşma ifadelerini bütüncül bir diyalog içinde kullanabilme · ARP.5.1.2: Sınıf içinde kullanılan Arapça yönergeleri (اِفْتَحْ، أَغْلِقْ، اِسْتَمِعْ، اُنْظُرْ) kız ve erkek muhataba göre doğru seslendirebilme · ARP.5.1.4: Harekeleri tamamlayan cezm (sükûn), şedde ve tenvin işaretlerini tanıyarak kelimeleri doğru okuyup yazabilme · ARP.5.1.5: «اَلسَّلَامُ قَبْلَ الْكَلَامِ» ve «اَلْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ صَدَقَةٌ» hadis-i şeriflerini günlük iletişimle ilişkilendirebilme
- Sınıf içi yönergelerde erkek öğrenciye yalın emir (اِفْتَحْ aç, أَغْلِقْ kapat, اِسْتَمِعْ dinle, اُنْظُرْ bak), kız öğrenciye ise sonuna ـِي eklenerek (اِفْتَحِي، أَغْلِقِي، اِسْتَمِعِي، اُنْظُرِي) hitap edilir.
- Cezm (sükûn), harfin üstündeki küçük dairedir ve harfi önceki harekeli harfe bağlayarak okutur (مَنْ، هَلْ). Şedde ise dişli işarettir; harfi birincisi cezimli, ikincisi harekeli olmak üzere iki kez kuvvetli okutur (أُمٌّ، جَدٌّ، مُعَلِّمٌ).
- İsimlerin sonuna ‘-en, -in, -ün’ sesi katan çift harekeye tenvin denir (شُكْرًا، بِخَيْرٍ، تِلْمِيذٌ). «اَلْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ صَدَقَةٌ» (Güzel söz sadakadır) hadisi tatlı dil ve nezaketin önemini vurgular.
Sınıf içinde kullanılan Arapça yönergeleri Türkçe anlamlarıyla eşleştiriniz.
Cezm, şedde, tenvin ve sınıf içi iletişimle ilgili ifadelerden doğru olanların D, yanlış olanların Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Üzerinde cezm (sükûn) bulunan bir harf tek başına sesli okunamaz, kendinden önceki harekeli harfe tutunarak okunur. | ✓ | |
| Cezm işareti Arapça kelimelerin yalnızca ilk harfinin üzerine konulabilir. | ✓ | |
| «اَلْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ صَدَقَةٌ» hadis-i şerifi ‘Güzel söz sadakadır’ anlamına gelir. | ✓ | |
| Tenvin adı verilen çift hareke işaretleri yalnızca isimlerin son harfinde bulunur. | ✓ | |
| Kız öğrenciye ‘Kitabı aç!’ demek isteyen öğretmen cezimli اِفْتَحِ الْكِتَابَ yönergesini kullanır. | ✓ |
Görseldeki مُعَلِّمٌ (Muallimün) kelimesinde lâm (ل) harfinin kesra (esre) harekesinin neden harfin en altına değil de şedde işaretinin hemen altına yazıldığını açıklayınız.
Görseldeki kelime kartlarından hangisinde altı çizili harf üzerinde şedde işareti bulunduğu için iki kez kuvvetli okunur?
- A1. karttaki مَنْ (Kim) kelimesi
- B2. karttaki هَلْ (Mı/Mi) kelimesi
- C3. karttaki مُعَلِّمٌ (Öğretmen) kelimesi
- D4. karttaki مِنْ (-den/-dan) kelimesi
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun Arapça kelime ve kavramlarla tamamlayınız.
- İsimlerin sonuna cezimli bir nûn sesi (-en, -in, -ün) katan çift hareke işaretlerine tenvin adı verilir.
- Arkadaşımız bize كَيْفَ حَالُكَ؟ diye sorduğunda ‘İyiyim, Allah’a hamdolsun’ anlamında أَنَا بِخَيْرٍ ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ deriz.
- Öğretmen erkek öğrenciden defterini kapatmasını isterken أَغْلِقِ الدَّفْتَرَ! yönergesini söyler.
- Aynı harfin yan yana iki kez okunmasını sağlayan ve أُمٌّ (Anne) kelimesinde bulunan dişli işarete şedde denir.
Görseldeki مَنْ ve جَدٌّ kelimelerini karşılaştırarak cezm (sükûn) ile şedde işaretlerinin okunuş görevleri arasındaki farkı açıklayınız.
Görseldeki sınıf içi yönerge panolarından hangisinde hitap edilen öğrenci ile emir fiili arasındaki uyumsuzluk nedeniyle kullanım hatalıdır?
- AK panosunda erkek öğrenci Kerem’e اِفْتَحْ! (Aç!) denmesi
- BL panosunda kız öğrenci Selma’ya اِسْتَمِعِي! (Dinle!) denmesi
- CM panosunda erkek öğrenci Yusuf’a اُنْظُرْ! (Bak!) denmesi
- DN panosunda kız öğrenci Zeynep’e أَغْلِقْ! (Kapat!) denmesi
Görseldeki kelimeleri inceleyerek kelimede bulunan okuma işaretini (Cezm, Şedde veya Tenvin) ve Türkçe anlamını tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Arapça Kelime | Öne Çıkan İşaret | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| 1. هَلْ | Cezm (Sükûn) | Mı / Mi soru edatı |
| 2. أُمٌّ | Şedde ve Tenvin | Anne |
| 3. جَدٌّ | Şedde ve Tenvin | Dede |
| 4. شُكْرًا | Cezm ve Tenvin | Teşekkür ederim |
Görseldeki şedde çözümleme şemasında أُمٌّ (Üm-mün) kelimesindeki şeddeli مّ harfinin açılımı aşağıdakilerden hangisidir?
- ABirincisi cezimli مْ ve ikincisi harekeli مٌ olmak üzere iki mîm harfi
- BHer ikisi de üstün harekeli مَ ve مَ olmak üzere iki mîm harfi
- CBirincisi ötreli مُ ve ikincisi cezimli مْ olmak üzere iki mîm harfi
- DYalnızca tek bir cezimli مْ harfi ve sonunda uzatan elif harfi
Görseldeki bütüncül diyalog halkalarını konuşmanın başlangıcından bitişine doğru 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 1اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ diyerek selam verme ve وَعَلَيْكُمُ السَّلَامُ karşılığını alma
- 4فِي أَمَانِ اللَّهِ ve مَعَ السَّلَامَةِ diyerek vedalaşma
- 2مَا اسْمُكِ؟ sorusuyla tanışıp تَشَرَّفْتُ diyerek memnuniyet bildirme
- 3كَيْفَ حَالُكِ؟ diye hâl hatır sorup أَنَا بِخَيْرٍ cevabını verme
Görseldeki hadis-i şerif panosuna göre sınıf arkadaşlarıyla iletişim kuran bir öğrencinin hangi davranışı yapması bu hadisin mesajına uygun beklenmez?
- ASabah sınıfa girdiğinde arkadaşlarına güler yüzle صَبَاحُ الْخَيْرِ demesi
- BArkadaşından silgi isterken sözüne مِنْ فَضْلِكَ nezaket ifadesini eklemesi
- CKendisine yardım eden arkadaşına شُكْرًا diyerek teşekkür etmesi
- DArkadaşlarından bir şey isterken selamsız ve kaba bir ses tonuyla konuşması
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harfleri birleştirerek harfin harekesiz olduğunu gösteren daire işaretinin diğer adını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: SÜKUN
Görseldeki tenvin tablosunda kelimenin sonuna ‘-en / -an’ sesi katan iki üstün (fethatân) almış kelime aşağıdakilerden hangisidir?
- Aتِلْمِيذٌ (Tilmîzün)
- Bمَرْحَبًا (Merhaben)
- Cبِخَيْرٍ (Bihayrin)
- Dمُعَلِّمٌ (Muallimün)