Selamlaşma, Hal-Hatır Sorma, Tanışma Diyalogları (مَا اسْمُكَ / هَلْ أَنْتَ...؟) ve 'اَلسَّلَامُ قَبْلَ الْكَلَامِ' İlkesi
ARP.5.1.1: 1. Ünite kapsamında öğrendiği selamlaşma, tanışma, hâl hatır sorma ve vedalaşma ifadelerini diyaloglarda bir arada kullanabilme · ARP.5.1.2: «مَا اسْمُكَ / مَا اسْمُكِ؟» ve «هَلْ أَنْتَ / هَلْ أَنْتِ ...؟» soru kalıplarını eril ve dişil zamir uyumuna dikkat ederek cevaplayabilme · ARP.5.1.3: Sınıf içi yönergeleri, müenneslik tâ’sı (ة) kuralını ve «اَلسَّلَامُ قَبْلَ الْكَلَامِ» veciz sözünü kavrayabilme
- İsim ve hâl hatır sorularında önemli olan soruyu soran değil, sorunun kime yöneltildiğidir: Karşımızdaki erkekse ـكَ (مَا اسْمُكَ؟), kız ise ـكِ (مَا اسْمُكِ؟) zamiri kullanılır.
- Eril isimlerin sonuna yuvarlak tâ (ة / ـة - tâ-i merbûta) eklendiğinde kelime dişil (müennes) olur: طَالِبٌ (erkek öğrenci) - طَالِبَةٌ (kız öğrenci), مُعَلِّمٌ - مُعَلِّمَةٌ.
- Özel bir ismin başına يَا (Ey!) seslenme edatı geldiğinde ismin sonundaki iki ötre (tenvin) düşer ve tek ötre kalır: عَلِيٌّ - يَا عَلِيُّ!.
Karşılama ve vakit selamlarını konuşmada verilen uygun karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki kelime çiftlerinden hangisinde eril (müzekker) ismin sonuna yuvarlak tâ (ة) getirilerek dişil (müennes) karşılığı elde edilmiştir?
- A1. karttaki صَبَاح - مَسَاء çifti
- B2. karttaki طَالِبٌ - طَالِبَةٌ çifti
- C3. karttaki قُمْ - اِجْلِسْ çifti
- D4. karttaki نَعَمْ - لَا çifti
Görseldeki dört konuşma kartından hangisinde sorulan soru ile verilen cevap arasında zamir ve cinsiyet uyumu bakımından kullanım hatalıdır?
- AK kartında هَلْ أَنْتَ طَالِبٌ؟ sorusuna نَعَمْ، أَنَا طَالِبٌ cevabının verilmesi
- BL kartında هَلْ أَنْتِ طَالِبَةٌ؟ sorusuna نَعَمْ، أَنَا طَالِبَةٌ cevabının verilmesi
- CM kartında هَلْ أَنْتِ مُعَلِّمَةٌ؟ sorusuna لَا، أَنَا مُعَلِّمٌ cevabının verilmesi
- DN kartında هَلْ أَنْتَ مُعَلِّمٌ؟ sorusuna لَا، أَنَا طَالِبٌ cevabının verilmesi
1. Ünite genel tekrarı kapsamındaki ifadelerden doğru olanların D, yanlış olanların Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Kız öğrenci Elif, erkek arkadaşı Hasan’a adını sorarken karşısındaki kişi erkek olduğu için مَا اسْمُكَ؟ kalıbını kullanır. | ✓ | |
| تَشَرَّفْتُ ve فُرْصَةٌ سَعِيدَةٌ ifadeleri okuldan ayrılırken ‘Güle güle’ anlamında kullanılan vedalaşma sözleridir. | ✓ | |
| Özel bir ismin başına يَا seslenme edatı geldiğinde ismin sonundaki çift ötre düşerek tek ötreye dönüşür (يَا عَلِيُّ). | ✓ | |
| Öğretmen erkek öğrencisi Kerem’e ‘Ayağa kalk ve oku!’ derken قُمْ وَاقْرَأْ! yönergesini kullanır. | ✓ | |
| هَلْ أَنْتِ مُعَلِّمَةٌ؟ sorusuna ‘Hayır, ben kız öğrenciyim’ demek isteyen bir kız öğrenci لَا، أَنَا طَالِبٌ der. | ✓ |
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun Arapça kelime ve ifadelerle tamamlayınız.
- Akşam vakti karşılaştığımız komşumuz bize مَسَاءُ الْخَيْرِ dediğinde ona مَسَاءُ النُّورِ diyerek karşılık veririz.
- Sınıfa yeni katılan erkek arkadaşımıza ‘Sen yeni öğrenci misin?’ anlamında هَلْ أَنْتَ طَالِبٌ جَدِيدٌ ؟ diye sorarız.
- Erkek öğretmen anlamına gelen مُعَلِّمٌ kelimesinin dişil (kadın öğretmen) biçimi مُعَلِّمَةٌ kelimesidir.
- Kız öğrenci Meryem’e ‘Otur ve yaz!’ yönergesi verilirken اِجْلِسِي وَاكْتُبِي ! ifadesi kullanılır.
Görseldeki ifadeleri inceleyerek her ifadenin iletişimdeki işlevini (Selamlaşma, Tanışma Memnuniyeti veya Vedalaşma) ve Türkçe anlamını tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Arapça İfade | İletişimdeki İşlevi | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| 1. صَبَاحُ الْخَيْرِ | Sabah Selamlaşması | Günaydın / Hayırlı sabahlar |
| 2. تَشَرَّفْتُ | Memnuniyet | Memnun oldum |
| 3. فِي أَمَانِ اللَّهِ | Vedalaşma | Allah’a emanet ol |
| 4. فُرْصَةٌ سَعِيدَةٌ | Memnuniyet | Tanışmaya sevindim |
Görseldeki Ömer ve Hasan diyaloğunda yer alan cümleleri konuşmanın akış sırasına göre 1’den 4’e kadar numaralandırınız.
- 1اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ، صَبَاحُ الْخَيْرِ! (Selamün aleyküm, günaydın!)
- 3هَلْ أَنْتَ طَالِبٌ جَدِيدٌ؟ (Sen yeni öğrenci misin?)
- 2أَنَا عُمَرُ، مَا اسْمُكَ؟ (Ben Ömer, senin adın ne?)
- 4فُرْصَةٌ سَعِيدَةٌ! إِلَى اللِّقَاءِ. (Memnun oldum! Görüşmek üzere.)
Görseldeki iki yönlü sınıf yönergesi panosunda soru işareti bulunan bölüme kız öğrenci Meryem için hangi ifade yazılmalıdır?
- Aيَا مَرْيَمُ، قُومِي وَاقْرَئِي!
- Bيَا مَرْيَمُ، قُمْ وَاقْرَأْ!
- Cيَا مَرْيَمُ، اِجْلِسْ وَاكْتُبْ!
- Dيَا مَرْيَمُ، قُمْ وَاكْتُبْ!
Görseldeki مَا اسْمُكَ؟ ve مَا اسْمُكِ؟ sorularında konuşan kişi aynı olduğu hâlde sondaki zamirin neden değiştiğini açıklayınız.
Görseldeki seslenme kuralı panosunu inceleyerek حَسَنٌ ve عَلِيٌّ isimlerinin başına يَا edatı geldiğinde son harekelerinde nasıl bir değişim olduğunu yazınız.
Görseldeki zamir uyumu kuralına göre kız öğrenci Selma’nın erkek sınıf arkadaşı Ömer ile konuşurken aşağıdaki cümlelerden hangisini kurması beklenmez?
- Aمَرْحَبًا بِكَ يَا عُمَرُ! (Sana merhaba ey Ömer!)
- Bكَيْفَ حَالُكَ يَا عُمَرُ؟ (Nasılsın ey Ömer?)
- Cمَا اسْمُكِ يَا عُمَرُ؟ (Kız muhatap ekiyle adın ne ey Ömer?)
- Dأَهْلًا بِكَ يَا عُمَرُ! (Hoş bulduk ey Ömer!)
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harfleri birleştirerek طَالِبٌ kelimesinin Türkçe karşılığını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: ÖĞRENCİ
Görseldeki veciz söz yapbozunda «اَلسَّلَامُ ... الْكَلَامِ» hadis-i şerifinin ortasındaki boşluğa ‘önce’ anlamında hangi kelime getirilmelidir?
- Aبَعْدَ
- Bمَعَ
- Cفِي
- Dقَبْلَ