Namazın Kılınışı: Namazın Hazırlık Şartları ve Namazın Rükünleri
DKAB.5.2.3. Namazın sahih ve geçerli olması için namaza başlamadan önce tamamlanması gereken altı hazırlık şartını (dışındaki farzları) açıklayabilme · DKAB.5.2.4. Namazın içindeki altı farzı (rükünleri), bir rekâtın kılınış sırasını ve rükû-secde tesbihlerini bütünsel olarak kavrayabilme
- Namaza başlamadan önce yerine getirilmesi gereken altı farza namazın hazırlık şartları (dışındaki farzlar) denir: Hadesten taharet, necasetten taharet, setr-i avret, istikbal-i kıble, vakit ve niyet.
- Namaza başladıktan sonra içinde yapılan altı farza namazın rükünleri denir: İftitah tekbiri, kıyam (ayakta durmak), kıraat (Kur’an okumak), rükû (öne eğilmek), secde ve ka’de-i âhire (son oturuş).
- Su bulunmadığında temiz toprakla yapılan hükmi temizliğe teyemmüm; vaktin girdiğini duyuran çağrıya ezan, farz namazdan hemen önce okunan çağrıya ise kamet adı verilir.
- Her rekâtta rükûda üç kez «Sübhâne rabbiye’l-azîm», iki kez yapılan secdelerin her birinde üç kez «Sübhâne rabbiye’l-a’lâ» okunur; son oturuşta Tahiyyat, Salli-Barik ve Rabbena duaları okunup selam verilir.
Sol sütunda verilen namazın hazırlık şartlarını sağ sütundaki açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Namazın şartları, rükünleri ve kılınış akışıyla ilgili ifadelerden doğru olanların D, yanlış olanların Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Namazın her bir rekâtında bir defa rükû yapılırken, arka arkaya iki defa secdeye gidilir. | ✓ | |
| Su bulunmadığı veya suya ulaşılamadığı durumlarda temiz toprakla yapılan temizliğe gusül adı verilir. | ✓ | |
| Kıyamda ayakta dururken Kur’an-ı Kerim’den Fatiha suresi ve ek ayetler okumaya kıraat denir. | ✓ | |
| Farz namazlara başlamadan hemen önce okunan ve namaza durulduğunu bildiren çağrıya kamet denir. | ✓ | |
| Ayakta duramayacak kadar hasta olan bir kimse namazını oturarak kılamaz, iyileşene kadar terk eder. | ✓ |
Görseldeki tesbih kartlarında K ve L ile gösterilen namaz rükünlerinde üçer defa okunan tesbihler ve anlamları verilmiştir. K ve L rükünleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- AK: Rükû — L: Secde
- BK: Kıyam — L: Kıraat
- CK: Secde — L: Rükû
- DK: İftitah tekbiri — L: Ka’de-i âhire
Görseldeki şemada namazın 12 farzı «Hazırlık Şartları» ve «Namazın Rükünleri» olarak iki gruba ayrılmıştır. Numaralı kartlardan hangileri yer değiştirirse şema hatasız olur?
- AI (İstikbal-i kıble) ile A (İftitah tekbiri)
- BII (Kıraat) ile B (Niyet)
- CIII (Vakit) ile C (Secde)
- DI (İstikbal-i kıble) ile C (Secde)
Görseldeki dört namaz rüknü kartını inceleyerek her rüknün kavramsal adını ve bu esnada okunan dua/tesbih bilgisini tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Uygulama Biçimi | Rüknün Adı | Okunan Söz / Tesbih |
|---|---|---|
| 1. Elleri kaldırıp namaza başlama | İftitah tekbiri | Allahü Ekber |
| 2. Eller diz kapaklarında eğilme | Rükû | Sübhâne rabbiye’l-azîm |
| 3. Alın, burun ve ellerle kapanma | Secde | Sübhâne rabbiye’l-a’lâ |
| 4. Namazın sonunda oturma | Ka’de-i âhire | Tahiyyat, Salli-Barik, Rabbena |
Görseldeki iki temizlik kartını inceleyerek «Hadesten taharet» ile «Necasetten taharet» arasındaki temel farkı kısaca yazınız.
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Hangi namazın kılınacağını kalben bilip Allah rızası için namaza yönelmeye niyet denir.
- Kıyam, kıraat, rükû ve iki secdeden oluşan namaz bölümüne bir rekât adı verilir.
- Cemaatle kılınan namazlarda en önde durarak topluluğa namazı kıldıran kişiye imam denir.
- Namazın sonunda önce sağa sonra sola «Esselâmü aleyküm ve rahmetullah» diyerek selam verilir.
Görseldeki hazırlık kontrol listesinde Ahmet’in öğle namazına başlamadan önce yaptığı dört hazırlık verilmiştir. Ahmet’in 4. adımda seccadesini Kâbe yönüne çevirmesi hangi şartla ilgilidir?
- ASetr-i avret şartının yerine getirilmesiyle
- BHadesten taharet şartının tamamlanmasıyla
- Cİstikbal-i kıble şartının uygulanmasıyla
- DKa’de-i âhire rüknünün eda edilmesiyle
Görselde bir rekâtın kılınışı sırasında gerçekleştirilen rükünler karışık olarak verilmiştir. Namazın kılınış akışına göre bu rükünleri baştan sona 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 2Kıyam ve Kıraat: Ayakta durarak Fatiha suresini ve ardından bir namaz suresi okumak
- 4Secde: Doğrulduktan sonra alın, burun, eller, dizler ve ayak parmakları yere değecek şekilde iki kez kapanmak
- 3Rükû: Tekbir alıp eller diz kapaklarını kavrayacak biçimde sırt düz olarak öne eğilmek
- 1İftitah tekbiri: Elleri kulak/omuz hizasına kaldırıp «Allahü Ekber» diyerek namaza başlamak
Görseldeki bilgi panosunda iki rekâtlık sabah namazının sünnetinin kılınış aşamaları özetlenmiştir. Panodaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- ABirinci rekâtta iftitah tekbirinden sonra Sübhaneke, Fatiha ve zamm-ı sure okunur.
- BHer rekâtta bir defa rükûya eğilinir ve iki defa secdeye kapanılır.
- Cİkinci rekâtın son oturuşunda Tahiyyat, Salli-Barik ve Rabbena duaları okunur.
- DNamaza başlamadan önce vakit girmemiş olsa bile niyet edilerek namaz kılınabilir.
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle “namazda ayakta dururken Kur’an-ı Kerim’den sure veya ayetler okuma rüknü” kavramını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: KIRAAT
Görseldeki hadis-i şerif kartında Peygamber Efendimizin «Kulun Rabbine en yakın olduğu an secde hâlidir; öyleyse secdede çokça dua ediniz.» buyurduğu görülmektedir. Secdenin mümin için taşıdığı anlamı açıklayınız.