İçeriğe geç

5. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 9. hafta (9-13 Kasım 2026)

Namazın Kılınışı: Namazın Hazırlık Şartları ve Namazın Rükünleri

2. Ünite: Namaz teması · Konu özeti

🃏 Kavram kartlarıEtkinlikler
Bu hafta

Müslümanın Yüce Allah'ın huzuruna çıkışı olan namaz, belirli bir düzen ve edep içerisinde yerine getirilen mukaddes bir ibadettir. Namazın geçerli olması için namaza başlamadan önce tamamlanması gereken altı hazırlık şartı ve namaza başladıktan sonra eksiksiz uygulanması gereken altı temel rükün vardır. Bu şartları ve rükünleri bilmek, ibadetimizi bilinçli ve huşu içinde yapmamızı sağlar.

Namazın Hazırlık Şartları (Dışındaki Farzlar)

Namaza başlamadan önce yerine getirilmesi zorunlu olan altı temel kurala namazın hazırlık şartları (namazın dışındaki farzlar) denir. Bunların ilki olan hadesten taharet, gözle görülmeyen manevi kirlilikten yani abdestsizlik hâlinden abdest, gusül veya su bulunmadığında teyemmüm ile temizlenmektir.

Necasetten taharet, namaz kılacak kişinin bedenini, elbisesini ve namaz kılacağı yeri gözle görülen maddi kirlerden temizlemesidir. Setr-i avret, namaz esnasında dinen örtülmesi gereken vücut bölgelerinin uygun kıyafetle örtülmesidir.

İstikbal-i kıble, namazı Mekke şehrinde bulunan Kâbe yönüne (kıbleye) dönerek kılmaktır. Vakit, kılınacak namazın vaktinin girmiş olması; niyet ise hangi namazın kılınacağını kalben bilip Allah rızası için namaza yönelmektir.

NAMAZIN HAZIRLIK ŞARTLARI (DIŞINDAKİ FARZLAR) 1. Hadesten Taharet Abdestsizlik durumunu gidermek. Abdest, Gusül veya Teyemmüm 2. Necasetten Taharet Beden, elbise ve namaz yerini gözle görülür kirden arındırmak. 3. Setr-i Avret Namazda örtülmesi gereken vücut bölgelerini örtmek. 4. İstikbal-i Kıble Namazı Mekke'deki kutsal Kâbe yönüne dönerek kılmak. 5. Vakit Kılınacak namazın vaktinin girmiş olması (Ezanla bildirilir). 6. Niyet Hangi namazın kılınacağını kalben bilmek ve dile getirmek.
🔍 Büyütmek için dokunun

Namazın Rükünleri (İçindeki Farzlar)

Namaza başladıktan sonra namazın içinde mutlaka yapılması gereken altı farza namazın rükünleri denir. Namaza başlarken elleri kaldırıp 'Allahü Ekber' diyerek alınan ilk tekbire iftitah tekbiri (başlama tekbiri) adı verilir.

Namazda ayakta durmaya kıyam, kıyamda iken Kur'an-ı Kerim'den Fatiha suresi ve ek olarak sure veya ayetler okumaya kıraat denir. Kıraatin ardından eller diz kapaklarını kavrayacak şekilde sırt düz olarak öne eğilmeye rükû adı verilir.

Rükûdan doğrulduktan sonra alın, burun, avuç içleri, dizler ve ayak parmakları yere değecek şekilde her rekâtta iki kez yere kapanmaya secde denir. Namazın son rekâtında Tahiyyat duasını okuyacak kadar oturmaya ise ka'de-i âhire (son oturuş) adı verilir.

NAMAZIN RÜKÜNLERİ (İÇİNDEKİ FARZLAR) 1. İftitah Tekbiri Namaza başlarken elleri kaldırıp "Allahü Ekber" demektir. 2. Kıyam Namazda gücün yettiğince ayakta durmaktır. 3. Kıraat Kıyamda iken Kur'an-ı Kerim'den en az üç kısa ayet okumaktır. 4. Rükû Eller diz kapaklarını tutacak şekilde öne doğru eğilmektir. 5. Secde Alın, burun, eller, dizler ve ayak parmaklarını yere koyarak kapanmak. 6. Ka'de-i Âhire Namazın sonunda Tahiyyat duasını okuyacak kadar oturmaktır.
🔍 Büyütmek için dokunun

Namazın Kılınış Akışı, Tesbihler ve Cemaat Bilinci

İki rekâtlık bir namazda niyet edilip iftitah tekbiri alındıktan sonra eller bağlanır; sırasıyla Sübhaneke, Euzü-Besmele, Fatiha suresi ve bir zamm-ı sure (namaz suresi) okunur.

Tekbir alınarak rükûya gidilir ve üç kez 'Sübhâne rabbiye'l-azîm' denir. 'Semiallahü limen hamideh' diyerek doğrulup 'Rabbenâ leke'l-hamd' denildikten sonra secdeye gidilir ve her secdede üç kez 'Sübhâne rabbiye'l-a'lâ' tesbihi okunur.

İkinci rekâtın sonunda ka'de-i âhirede oturulur; sırasıyla Tahiyyat, Salli-Barik ve Rabbena duaları okunur. Ardından önce sağa sonra sola 'Esselâmü aleyküm ve rahmetullah' diyerek selam verilir ve namaz tamamlanır.

BİR REKÂTIN AKIŞI VE OKUNAN TESBİHLER Adım Adım Bir Rekâtın Tamamlanışı Niyet ➔ İftitah Tekbiri ➔ Kıyam ve Kıraat ➔ Rükû ➔ Doğrulma (Kavme) ➔ İki Kez Secde Rükûda Okunan Tesbih (3 Kere) "Sübhâne rabbiye'l-azîm" (Büyük olan Rabbim her türlü eksiklikten uzaktır) Secdede Okunan Tesbih (3 Kere) "Sübhâne rabbiye'l-a'lâ" (Yüce olan Rabbim her türlü eksiklikten uzaktır)
🔍 Büyütmek için dokunun

Örnekler

  1. Örnek 1Hadesten taharet ile necasetten taharet arasındaki temel fark nedir?

    Cevabı göster

    Hadesten taharet abdestsizlik gibi gözle görülmeyen manevi kirlilikten abdest veya gusülle arınmaktır; necasetten taharet ise beden, elbise ve namaz yerini gözle görülen maddi kirlerden temizlemektir.

  2. Örnek 2Namazın içindeki farzlardan (rükünlerden) olan kıyam ve kıraat ne demektir?

    Cevabı göster

    Kıyam namazda ayakta durmak, kıraat ise ayakta dururken Kur'an-ı Kerim'den Fatiha suresi ve ayetler okumaktır.

  3. Örnek 3Namazda rükûya eğildiğimizde ve secdeye kapandığımızda üçer defa hangi tesbihleri okuruz?

    Cevabı göster

    Rükûda 'Sübhâne rabbiye'l-azîm' (Büyük olan Rabbim eksiklikten uzaktır), secdede ise 'Sübhâne rabbiye'l-a'lâ' (Yüce olan Rabbim eksiklikten uzaktır) tesbihlerini okuruz.

  4. Örnek 4İstikbal-i kıble şartı ne anlama gelir ve Müslümanların kıblesi neresidir?

    Cevabı göster

    İstikbal-i kıble, namaz kılarken kıble yönüne dönmektir. Müslümanların kıblesi Mekke şehrinde bulunan Kâbe'dir.

  5. Örnek 5Ka'de-i âhire nedir ve bu oturuşta hangi dualar okunur?

    Cevabı göster

    Ka'de-i âhire namazın son rekâtında Tahiyyat duasını okuyacak miktar oturmaktır. Bu oturuşta Tahiyyat, Salli-Barik ve Rabbena duaları okunup selam verilir.

  6. Örnek 6Su bulunmadığı durumlarda namaz kılabilmek için yapılan temizlik uygulamasının adı nedir?

    Cevabı göster

    Su bulunmadığında veya suyu kullanma imkânı olmadığında temiz toprak ya da toprak cinsinden bir yüzeyle yapılan temizliğe teyemmüm denir.

Kavram Kartları

1 / 8

Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Aşağıdakilerden hangisi namazın dışındaki farzlardan (hazırlık şartlarından) biridir?

  2. 2Namazda elleri diz kapaklarına koyarak sırt düz olacak biçimde öne doğru eğilmeye ve bu esnada 'Sübhâne rabbiye'l-azîm' demeye ne ad verilir?

  3. 3Namaza başlarken elleri kulak veya omuz hizasına kaldırarak 'Allahü Ekber' demeye ne ad verilir?

  4. 4Namaz kılacak kişinin bedenini, kıyafetini ve namaz kılacağı secde yerini maddi kirlerden temizlemesi hangi hazırlık şartıdır?

  5. 5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.

    • Namazın her rekâtında bir defa rükû, iki defa secde yapılır.
    • Vakti henüz girmemiş olan bir farz namaz önceden kılınabilir.
    • Secdede üç kere 'Sübhâne rabbiye'l-a'lâ' tesbihi okunur.
    • Kıraat, namazın sonunda selam vermeden önce oturmak demektir.
    • Farz namazlara başlamadan hemen önce okunan çağrıya kamet adı verilir.

  6. 6Namazla ilgili aşağıdaki kavramları açıklamalarıyla eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  7. 7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.

    1. Namazda Mekke'deki Kâbe yönüne dönerek durmaya adı verilir.
    2. Kıyamda iken Kur'an-ı Kerim'den sure veya ayetler okumaya denir.
    3. Su bulunmadığında temiz toprakla yapılan hükmi temizliğe adı verilir.
    4. Namazın sonunda önce sağa sonra sola 'Esselâmü aleyküm ve rahmetullah' diyerek verilir.
    5. Cemaatle kılınan namazlarda en önde durarak namazı kıldıran kişiye denir.

  8. 8Namazın hazırlık şartları ile rükünleri arasındaki ayrımı ve toplam sayılarını açıklayınız.

Kısaca

  • Hazırlık Şartları (Dışındaki Farzlar): Hadesten taharet, necasetten taharet, setr-i avret, istikbal-i kıble, vakit ve niyet olmak üzere 6 tanedir.
  • Namazın Rükünleri (İçindeki Farzlar): İftitah tekbiri, kıyam, kıraat, rükû, secde ve ka'de-i âhire olmak üzere 6 temel rükündür.
  • Rükû ve Secde Tesbihleri: Rükûda 'Sübhâne rabbiye'l-azîm', secdede ise 'Sübhâne rabbiye'l-a'lâ' üçer kez okunur.
  • Son Oturuş ve Selam: Ka'de-i âhirede Tahiyyat, Salli-Barik ve Rabbena duaları okunup sağa ve sola selam verilir.
  • Temizlik ve Bilinç: Namaz şartları Müslümana beden, elbise, çevre temizliği ve zaman disiplini kazandırır.

Bu dersin öteki kaynakları