Gökyüzündeki Komşumuz: Güneş
FB.5.1.1. Güneş’in yapısı ve dönme hareketi ile ilgili bilgi toplayabilme
- Çevresine ısı ve ışık yayan gök cisimlerine yıldız denir. Güneş, Dünya'ya en yakın yıldızdır ve Dünya'nın ısı ve ışık kaynağıdır.
- Güneş'in şekli küreye benzer. Güneş, sıcak gazlardan ve iç içe katmanlardan oluşur.
- Güneş lekelerinin belirli zaman aralıklarıyla izlenmesi, Güneş'in kendi ekseni etrafında döndüğünü gösterir.
Güneş’in iç içe katmanlarında 1 numaralı bölge en içteki çekirdeği, 2 numaralı bölge ise yüzeyi göstermektedir. a) Güneş’in şekli hangi geometrik cisme benzer? b) 1 numaralı bölgenin sıcaklığı, 2 numaralı bölgeninkine göre nasıldır?
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki sözcüklerle doldurunuz. Bir sözcük artacaktır.
- Güneş, Dünya'nın ısı ve ışık kaynağıdır.
- Güneş ışığı, küçük bir büyüteçle bile kâğıdı tutuşturabilecek kadar yüksek bir enerjiye sahiptir.
- Galileo Galilei, Güneş lekelerini belirli zaman aralıklarıyla gözlemlemiştir.
Gözlem noktasından bakıldığında yakındaki bilye, uzaktaki sıcak hava balonundan daha büyük görünür. Bu gözleme göre Güneş gökyüzünde neden küçük görünür?
- ADünya'dan çok uzakta olduğu için
- BKatmanlardan oluştuğu için
- CKendi ekseni etrafında döndüğü için
- DDünya'dan küçük olduğu için
Kavramları açıklamalarıyla eşleştiriniz. Harfleri kutulara yazınız.
Doğru olan ifadelerin yanındaki D kutusunu, yanlış olanların yanındaki Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Güneş, Dünya'ya en uzak yıldızdır. | ✓ | |
| Güneş ışığını Dünya'dan alır. | ✓ | |
| Güneş, Dünya'dan çok daha büyüktür. | ✓ | |
| Güneş, milyarlarca yıldızdan biridir. | ✓ |
Görselde 1 ve 2 numaralı oklarla iki hareket gösterilmiştir. Bu hareketler hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A1: Güneş'in dönmesi, 2: Dünya'nın dolanması
- B1: Dünya'nın dönmesi, 2: Güneş'in dolanması
- C1: Güneş'in dolanması, 2: Dünya'nın dönmesi
- D1: Lekelerin oluşması, 2: Dünya'nın dönmesi
Güneş gözlemi için önerilen yolların güvenli olup olmadığını tabloya yazınız.
| Gözlem yolu | Güvenli mi? |
|---|---|
| Özel filtre takılmış teleskopla bakmak | Evet |
| Güneş'e dürbünle doğrudan bakmak | Hayır |
| Teleskoptaki görüntüyü beyaz ekrana yansıtmak | Evet |
| Güneş'e kamerayla doğrudan bakmak | Hayır |
İpuçlarındaki kelimeleri kutulara yazınız. Turuncu kutulardaki harfleri yukarıdan aşağıya okuyunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: EKSEN
Bir öğrencinin Güneş hakkında araştırma yaparken izleyeceği adımlar karışık verilmiştir. Kutulara 1'den 5'e kadar numara yazarak adımları sıralayınız.
- 5Günlüğündeki hatalı bilgileri düzeltir.
- 4Bilgileri öğretmenine ya da bilimsel kaynaklara başvurarak doğrular.
- 2Güvenilir kaynaklardan bilgi toplar.
- 1Güneş hakkında merak ettiği soruyu günlüğüne yazar.
- 3Bulduğu bilgileri günlüğüne not alır.
Bir öğrencinin Güneş günlüğünde «1. Güneş bir gezegendir. 2. Güneş’in çekirdeği yüzeyinden daha sıcaktır. 3. Güneş lekelerinin yeri hiç değişmez. 4. Güneş, Dünya’dan küçük olduğu için küçük görünür.» notları yer almaktadır. Yanlış notları bulup düzeltiniz.
Görselde büyütecin topladığı Güneş ışığı kâğıdı tutuşturmaktadır. Bu durum, Güneş gözlemiyle ilgili hangi kuralın nedenidir?
- AGüneş'e koruyucu filtre olmadan bakılmamalıdır.
- BGözlem yalnız büyüteçle yapılmalıdır.
- CGüneş lekeleri yalnız kâğıtta görülür.
- DGüneş ışığı yalnız öğlen enerji taşır.
Bir gözlemevinde teleskoptaki Güneş görüntüsü beyaz bir kâğıda yansıtılmış; 1., 3. ve 5. günlerde iki koyu lekenin giderek sağa doğru kaydığı kaydedilmiştir. a) Lekeler hangi yöne kaymıştır? b) Bu değişim Güneş hakkında neyi gösterir? c) Görüntü neden doğrudan bakılmayıp kâğıda yansıtılmıştır?
Görselde Güneş'in bir gün içinde gökyüzünde izlediği yol ve dört konumu gösterilmiştir. Gök bilimciler Güneş gözlemini Güneş hangi konumdayken yapmaya dikkat eder?
- AK
- BL
- CM
- DN