Doğal Sayılarla Dört İşlem (Çok Basamaklı Sayılarda Toplama, Çıkarma, Çarpma ve Bölme) ile Zihinden İşlem ve Tahmin Stratejileri
MAT.5.1.3: Çok basamaklı doğal sayılarla toplama ve çıkarma işlemlerini basamak hizalaması, elde aktarımı, onluk bozma ve terimler arası ilişkilerle yapabilme · MAT.5.1.4: Doğal sayılarla çarpma ve bölme işlemlerini gerçekleştirebilme; kalanlı bölmede «Bölünen = (Bölen × Bölüm) + Kalan» ve «Kalan < Bölen» kurallarını uygulayabilme · MAT.5.1.5: Dört işlem gerektiren gerçek yaşam problemlerinde zihinden işlem kısayollarını ve yuvarlama / uyuşan sayılarla tahmin stratejilerini kullanabilme
- Toplama ve çıkarmada aynı basamaklar alt alta hizalanarak sağdan sola işlem yapılır; verilmeyen terimler için «Toplanan = Toplam − Diğer Toplanan» ve «Eksilen = Çıkan + Fark» bağıntıları kullanılır.
- Çarpmada onlar basamağı ile çarpım 1 basamak, yüzler basamağı ile çarpım 2 basamak sola kaydırılır; bölmede ise en soldaki basamaktan başlanır ve indirilen rakam bölünmüyorsa bölüme «0» konur.
- Her bölme işleminde «Bölünen = (Bölen × Bölüm) + Kalan» eşitliği geçerlidir ve kalan sayı daima bölen sayıdan küçüktür (0 ≤ Kalan < Bölen).
Sol sütunda verilen dört işlem bağıntılarını ve zihinden işlem kısayollarını sağ sütundaki karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki kalanlı bölme işlemi kartında bölen 18, bölüm 30 ve kalan K doğal sayısıdır. Buna göre bölünen sayının (A) alabileceği en
- A557
- B540
- C558
- D541
Görseldeki dört bölme işlemi kartından hangisinin bölüm sonucu «201» sayısına eşittir?
- A1. Kart: 2 520 ÷ 12 işlemi
- B2. Kart: 6 432 ÷ 32 işlemi
- C3. Kart: 4 590 ÷ 15 işlemi
- D4. Kart: 3 800 ÷ 19 işlemi
Görseldeki dört işlem ve strateji kartını inceleyerek uygulanan kuralı veya zihinden işlem kısayolunu ve işlem sonucunu
| İşlem Kartı | Uygulanan Strateji / Kural | İşlem Sonucu |
|---|---|---|
| 1. 3 618 ÷ 18 | İndirilen 1’de 18 yok → Bölüme 0 konur | 201 |
| 2. 72 × 5 (Zihinden) | 10 ile çarpıp 2’ye bölme (720 ÷ 2) | 360 |
| 3. 35 × 8 (Zihinden) | Üç kez üst üste 2 katını alma (70→140→280) | 280 |
| 4. 418 ÷ 7 (Tahmin) | Uyuşan sayıya tamamlama (420 ÷ 7) | 60 |
Cümlelerde boş bırakılan yerleri kutudaki uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Toplama, çıkarma ve çarpmaya birler basamağından başlanırken bölme işlemine en soldaki basamaktan başlanır.
- Bölme işleminde yukarıdan yeni bir rakam indirildiği hâlde sayı bölene bölünmüyorsa bölüme bir sıfır eklenir.
- Kalanlı bir bölme işleminde kalan sayı her zaman bölen sayıdan küçük olmak zorundadır.
- Bölme sonucunu tahmin ederken bölüneni bölenin tam katına yaklaştırma yöntemine uyuşan sayılar stratejisi denir.
Dört işlem kuralları, zihinden işlem ve tahmin stratejileriyle ilgili ifadelerden doğru olanların D, yanlış olanların Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Çıkarma işleminde verilmeyen «Çıkan» terimi bulmak için «Eksilen» sayıdan «Fark» çıkarılır. | ✓ | |
| Bölensiz kalan olmayacağı gibi, kalanlı bir bölme işleminde kalan sayı bölen sayıdan büyük olabilir. | ✓ | |
| Bir doğal sayıyı zihinden 9 ile çarpmak için sayının 10 katından sayının kendisi çıkarılır. | ✓ | |
| Sonunda sıfır bulunan 250 × 40 işleminin çarpım sonucunda toplam iki adet sıfır yer alır. | ✓ | |
| Bir doğal sayıyı en yakın yüzlüğe yuvarlarken onlar basamağındaki rakamın 5 veya 5’ten büyük olup olmadığına bakılır. | ✓ |
Görseldeki dört zihinden işlem kartının sonuçlarını hesaplayarak en küçük sonuçtan en büyük sonuca doğru 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 245 × 4 işlemi (45 × 2 = 90, 90 × 2 = 180)
- 124 × 5 işlemi (240 ÷ 2 = 120)
- 41 500 ÷ 5 işlemi (1 500 × 2 = 3 000, 3 000 ÷ 10 = 300)
- 330 × 8 işlemi (30 → 60 → 120 → 240)
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle “sayıları yuvarlayarak veya uyuşan sayılar kullanarak yaklaşık
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: TAHMİN
Görseldeki elma bahçesinde toplanan 230 kg elmanın tamamı, her biri en fazla 12 kg elma alabilen kasalara konulacaktır. Hiç elma açıkta
- A18 kasa
- B19 kasa
- C20 kasa
- D21 kasa
Görseldeki mağaza etiketlerinde dizüstü bilgisayar 28 640 TL, yazıcı ise 7 290 TL’dir. Fiyatları en yakın binliğe yuvarlayarak tahmini toplam tutarı
Görseldeki fabrika üretim ve sevkiyat panosunda verilen bilgilere göre aşağıdaki hesaplamalardan hangisi yanlıştır?
- AOcak ve Şubat aylarında üretilen toplam ürün sayısı 425 600 + 384 400 = 810 000 adettir.
- BOcak ayı üretimi Şubat ayı üretiminden 425 600 − 384 400 = 41 200 adet daha fazladır.
- CHer kolide 24 ürün varsa 350 kolide toplam 350 × 24 = 8 400 adet ürün taşınır.
- DÜretilen 4 816 ürün 16’şarlı kolilere konulduğunda toplam 31 koli tam olarak dolar.
Görseldeki hata analizi kartında Tuna «3 514 ÷ 7» işleminin bölümünü «52» olarak bulmuştur. Tuna’nın hangi adımı atladığını ve doğru