Çizerek Keşfedelim: Dikme, Paralellik ve Eş Uzunluk
MAT.5.3.2. Temel geometrik çizimlere dayalı deneyimlerini yansıtabilme
- Farklı iki noktadan bir doğru geçer. Bir dış noktadan doğruya çizilen dikme en kısa uzaklığı verir.
- Paralel doğrular kesişmez. Sabit pergel açıklığı eş uzunlukları taşımaya yarar.
Düzlemdeki iki farklı A ve B noktasından geçen doğruyu cetvelle çizdiğinizde kaç farklı doğru elde edebilirsiniz?
Şekilde P noktasının d doğrusuna uzaklığını hangi parça gösterir?
- A[PK]
- B[KL]
- C[PH]
- D[PL]
Birbirine paralel a ve b doğruları arasındaki iki dik parçadan birinin uzunluğu 3 cm’dir. Soru işaretiyle belirtilen diğer dik parçanın uzunluğu kaç santimetredir? Nedenini yazınız.
Bir ışın üzerinde sırasıyla işaretlenen A, B, C ve D noktaları arasındaki her bölmenin uzunluğu |AB| = |BC| = |CD| = 2 cm’dir. Buna göre tabloyu tamamlayınız. İlk satır örnektir.
| Uzunluk | Değer |
|---|---|
| |AC| | 4 cm |
| |BD| | 4 cm |
| |AD| | 6 cm |
Pergel açıklıkları «K çemberi: 4 cm · L çemberi: 2 cm · M çemberi: 4 cm» olan çizim kayıtlarında aynı pergel açıklığıyla çizilen çemberleri ve en küçük yarıçapı tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Eş yarıçaplı çemberler | K ve M |
| En küçük yarıçap | 2 cm |
Geometrik araçların görevlerini tamamlayınız.
- Dikliği kontrol etmek için gönye kullanılır.
- Eş uzaklığı taşımak için açıklığı sabit pergel kullanılır.
- Uzunluğu ölçmek için ölçülü cetvel kullanılır.
Aynı düzlemde k ve m doğrularının her ikisi de d doğrusuna diktir (k ⊥ d ve m ⊥ d). Buna göre ifadeleri değerlendiriniz.
| D | Y | |
| k doğrusu d doğrusuna diktir. | ✓ | |
| k ile m birbirine paraleldir. | ✓ | |
| m doğrusu d doğrusuna paraleldir. | ✓ |
Gösterimleri anlamlarıyla eşleştiriniz.
Bir doğruya dışındaki P noktasından gönye yardımıyla dikme çizme adımlarını sıralayınız.
- 3P ile doğru arasındaki parçayı çiz.
- 4Kesişimdeki dikliği kontrol et.
- 2Gönyeyi kaydırıp diğer dik kenarı P noktasından geçir.
- 1Gönyenin bir dik kenarını doğruya yerleştir.
Çizim kartlarına göre hangi işlem yarıçapı korur?
- AMerkezi değiştirip açıklığı korumak
- BMerkezi koruyup açıklığı büyütmek
- CMerkezi koruyup açıklığı küçültmek
- Dİki işlemde de açıklığı değiştirmek
P noktasından d doğrusuna çizilen [PH], [PK] ve [PL] parçalarından yalnız [PH] dikmedir. Bir öğrenci “Üç parça da en kısa uzaklıktır.” diyor. Bu düşünceyi değerlendirerek açıklayınız.
Düz bir kâğıtta tek bir nokta işaretleyiniz. Bu noktadan farklı yönlerde üç doğru çizilebilir mi? İki farklı noktanın ikisinden geçen doğrularla karşılaştırınız.
Çizim amacına uygun korunacak özelliği yazınız.
| Amaç | Korunacak özellik |
|---|---|
| Eş yarıçaplı iki çember | Pergel açıklığı |
| Doğruya en kısa bağlantı | Diklik |
| İki noktanın ikisinden geçme | Her iki noktayı aynı doğruda tutma |
Bir pergelin açıklığı her işaretlemede büyütülürse aynı ışında oluşan parçaların eşit olduğu söylenebilir mi? Eş parça elde etme yöntemini açıklayınız.