Afet Öncesi, Afet Sırası ve Afet Sonrasında Yapılması Gerekenler, Afet ve Acil Durum Çantası Hazırlama ve 2. Öğrenme Alanı Değerlendirmesi
SB.5.2.3: Deprem, sel ve heyelan gibi afetlerin öncesinde, sırasında ve sonrasında yapılması gereken doğru davranışları aşamalarıyla açıklayabilme · SB.5.2.4: Afet ve acil durum çantasında bulunması gereken malzemeleri, işlevlerini ve periyodik kontrol süresini belirleyebilme · SB.5.2.5: Evimiz Dünya öğrenme alanında ele alınan göreceli konum, doğal-beşerî çevre ve afet bilinci konularını bütüncül olarak değerlendirebilme
- Afet öncesinde binalar sağlam zemine yapılmalı, dolap ve kitaplıklar duvara sabitlenmeli, aile afet planı hazırlanmalı ve e-Devlet’ten güvenli toplanma alanı öğrenilmelidir.
- Deprem sırasında sakin kalınarak sağlam bir eşyanın yanında «ÇÖK - KAPAN - TUTUN» hareketi uygulanmalı; pencere, balkon, merdiven ve asansörden kesinlikle uzak durulmalıdır.
- Afet sonrasında elektrik, su ve doğal gaz vanaları kapatılmalı, afet çantası alınarak toplanma alanına gidilmeli, hasarlı binalara girilmemeli ve 112 hattı gereksiz aramalarla meşgul edilmemelidir.
Sol sütunda verilen afet yönetimi ve coğrafya kavramlarını sağ sütundaki açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki dört davranış kartından hangisi deprem gerçekleşmeden önce («Afet Öncesi Hazırlık» aşamasında) yapılması gereken doğru bir önlemdir?
- A1. Kart: Evdeki gardırop ve kitaplık gibi devrilebilecek eşyaları duvara sabitlemek
- B2. Kart: Sarsıntı başladığı anda sıra yanında Çök-Kapan-Tutun pozisyonu almak
- C3. Kart: Sarsıntı durunca doğal gaz ve elektrik vanalarını kapatıp binadan çıkmak
- D4. Kart: Enkaz altındaki kişileri kurtarmak için AFAD ekiplerine bilgi vermek
Görseldeki afet sonrası iletişim kartını inceleyerek deprem sonrasında neden sesli telefon araması yerine kısa mesaj (SMS)
Görseldeki dört çevre ve bölge kartını inceleyerek her kartın hangi kavrama karşılık geldiğini ve temel özelliğini tabloya
| İncelenen Kart | Kavram / Afet Türü | Temel Özelliği ve Nedeni |
|---|---|---|
| 1. Ağrı Dağı ve Van Gölü | Doğal unsur | İnsan eli değmeden doğada kendiliğinden oluşmuştur |
| 2. Atatürk Barajı ve Tünel | Beşerî unsur | İnsan aklı ve emeğiyle ihtiyaçlar için inşa edilmiştir |
| 3. Rize (Dik ve yağışlı yamaç) | Heyelan ve sel riski | Bol yağış ve killi-eğimli arazi toprak kaymasına yol açar |
| 4. Muğla (Kurak yaz ve çam) | Orman yangını riski | Yaz kuraklığı ve insan ihmali yangın tehlikesini artırır |
Afet bilinci, acil durum çantası ve çevre unsurlarıyla ilgili ifadelerden doğru olanların D, yanlış olanların Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Deprem sarsıntısı devam ederken binayı hızla terk etmek için asansöre binmek çok tehlikeli bir davranıştır. | ✓ | |
| Afet çantasına konulan su, kuru gıda ve pillerin son kullanma tarihleri her 6 ayda bir kontrol edilerek yenilenmelidir. | ✓ | |
| Ülkemizin üç tarafının denizlerle çevrili olması ve İstanbul Boğazı’na sahip olması mutlak konumunun sonucudur. | ✓ | |
| Dere yataklarının doldurularak yerleşime açılması, aşırı yağışlarda sel felaketinin yıkıcı etkisini artırır. | ✓ | |
| Afet sonrasında unutulan eşyaları almak için artçı sarsıntılar sürerken hasarlı binalara hemen geri girilmelidir. | ✓ |
Cümlelerde boş bırakılan yerleri kutudaki uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Enkaz altında veya karanlıkta enerjimizi tüketmeden yerimizi kurtarma ekiplerine duyurmak için çantaya düdük konulur.
- Afet ve acil durum çantası, afetten sonraki ilk yetmiş iki saat (3 gün) boyunca temel ihtiyaçları karşılamak için hazırlanır.
- İnsanlar tarafından ulaşım ve enerji amacıyla yapılan köprü, viyadük ve barajlara beşerî unsur adı verilir.
- Afet bölgelerinde çadır kurarak barınma, battaniye, sıcak yemek ve kan yardımı sağlayan kuruluş Türk Kızılayıdır.
Görselde bir ailenin depreme karşı uyguladığı güvenlik adımları karışık verilmiştir. «Deprem Öncesi → Deprem Sırası → Deprem Sonrası» zaman sırasına
- 3Sarsıntı tamamen durduğunda elektrik şalterini, su ve doğal gaz vanalarını kapatmak (Sonrası - 1)
- 4Afet çantasını alarak asansör kullanmadan merdivenlerle güvenli toplanma alanına gitmek (Sonrası - 2)
- 2Sarsıntı başladığında sakin kalarak sağlam masa yanında Çök-Kapan-Tutun yapmak (Sırası)
- 1Evdeki dolapları duvara sabitleyip afet çantası hazırlamak ve toplanma alanını öğrenmek (Öncesi)
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle “doğa olaylarının afete dönüşmesini engellemek için önceden
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: TEDBİR
Görseldeki dört malzeme paketinden hangisinde yer alan ürünler çabuk bozulacağı veya ağırlık yapacağı için Afet ve Acil Durum
- A1. Paket: İçme suyu, konserve, kuru meyve ve paketli bisküvi
- B2. Paket: Günlük taze süt, pişmiş sulu yemek ve porselen vazo
- C3. Paket: İlk yardım çantası, düzenli ilaçlar ve hijyen malzemeleri
- D4. Paket: El feneri, pilli radyo, yedek piller ve düdük
Görseldeki il özellik kartlarında X ilinin «yüksek, dik yamaçlı ve kışları çok kar yağışlı», Y ilinin ise «fay hattı üzerinde ve gevşek alüvyon
- AX ili: Orman yangını — Y ili: Erozyon
- BX ili: Kuraklık — Y ili: Çığ felaketi
- CX ili: Çığ felaketi — Y ili: Deprem
- DX ili: Deprem — Y ili: Orman yangını
Görseldeki «Evimiz Dünya Öğrenme Alanı Değerlendirme Panosu» incelendiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?
- Aİnsanlar beşerî yapılar inşa ederken doğal çevreyi koruyup sürdürülebilir davranmalıdır.
- BTürkiye; Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı stratejik bir konumdadır.
- CErozyonu önlemek için eğimli araziler ağaçlandırılmalı ve bitki örtüsü korunmalıdır.
- DDoğa kaynaklı afetlerin meydana gelme zamanı önceden dakikası dakikasına bilinebilir ve tamamen durdurulabilir.
Görseldeki «Heyelan» ve «Erozyon» karşılaştırma kartlarını inceleyerek bu iki olayın gerçekleşme hızı ve ağaçlandırmanın önleyici etkisi