Ülkemize Kara Sınırı Olan Komşu Devletler (Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan/Azerbaycan, İran, Irak, Suriye), Sınır Kapıları ve Komşuluk İlişkileri (SB.5.2.4)
Ülkemize kara sınırı olan komşu devletlerle ilgili bilgilere ulaşmak için güvenilir basılı ve dijital kaynakları (harita, atlas, resmî kurum siteleri) belirler (SB.5.2.4.a). · Türkiye'nin batı, kuzeydoğu, doğu ve güney komşularını, başkentlerini, sınır özelliklerini ve başlıca sınır kapılarını harita üzerinde inceler ve doğrular (SB.5.2.4.b-c). · Ülkemiz ile komşu devletler arasındaki tarihî, kültürel, insani ve ekonomik (ticaret, ulaşım, enerji) ilişkileri kaydederek değerlendirir (SB.5.2.4.ç).
- Ülkemizin batı (Avrupa) kara sınırında Bulgaristan (Sofya — Kapıkule, en işlek sınır kapımız) ve Yunanistan (Atina — İpsala, doğal sınırımız Meriç Nehri) yer alır.
- Kuzeydoğu ve doğu sınırımızda Gürcistan (Tiflis — Sarp), Ermenistan (Erivan — kapılar kapalı), Nahçıvan/Azerbaycan (Bakü — Dilucu, en kısa sınırımız) ve İran (Tahran — Gürbulak, 1639 Kasr-ı Şirin ile çizilen en eski sınırımız) bulunur.
- Güney sınırımızda Irak (Bağdat — Habur) ve Suriye (Şam — Cilvegözü ve Öncüpınar, en uzun kara sınırımız) yer alır.
Sol sütundaki komşu devletleri sağ sütundaki sınır kapıları ve sınır özellikleriyle eşleştiriniz.
Ülkemize kara sınırı olan komşu devletlerle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Türkiye’nin en uzun kara sınırı güney komşumuz olan Suriye iledir. | ✓ | |
| Ermenistan ile aramızdaki Alican ve Akyaka sınır kapıları günümüzde en işlek ticaret kapılarımızdır. | ✓ | |
| Komşu ülkelerle ilgili araştırma yaparken siyasi ve fiziki atlaslar ile TÜİK ve Dışişleri Bakanlığı verileri güvenilir kaynaklardır. | ✓ | |
| Ülkemizin ürettiği malları komşu ülkelere satmasına ithalat (dış alım) adı verilir. | ✓ |
Görseldeki «Komşuluk İlişkileri» şemasını inceleyerek Türkiye’nin komşu devletlerle barışçıl ilişkiler kurmasının ekonomik ve
Görseldeki Türkiye Komşuları Haritası şemasında numaralanmış yönlerden hangisinde «Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan
- A1 numaralı yön: Batı (Avrupa) sınırımız
- B2 numaralı yön: Kuzeydoğu ve Doğu sınırımız
- C3 numaralı yön: Güney sınırımız
- D4 numaralı yön: Kuzey (Karadeniz) kıyımız
Görseldeki bilgi kartlarından yararlanarak komşu ülkelerimizin başkentini, sınır yönünü ve başlıca sınır kapısını tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Komşu Devlet | Başkenti ve Yönü | Başlıca Sınır Kapısı |
|---|---|---|
| 1. Bulgaristan | Sofya (Batı) | Kapıkule / Hamzabeyli |
| 2. Gürcistan | Tiflis (Kuzeydoğu) | Sarp / Çıldır-Aktaş |
| 3. Irak | Bağdat (Güney) | Habur / Üzümlü |
| 4. Suriye | Şam (Güney - En uzun sınır) | Cilvegözü / Öncüpınar |
Görseldeki dış ticaret tablosuna göre Türkiye’nin komşularına sattığı (ihracat) ve komşularından satın aldığı (ithalat) başlıca
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Türkiye ile Yunanistan arasındaki kara sınırının büyük bölümünü Meriç Nehri doğal sınır olarak belirler.
- Iğdır ilimizdeki Dilucu Sınır Kapısı, kardeş ülke Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne açılır.
- Ülkemiz dış politikada Atatürk’ün «Yurtta barış, dünyada barış» ilkesi doğrultusunda komşularıyla iyi ilişkiler kurar.
Görseldeki «Sınırlarımızın Coğrafi Özellikleri» karşılaştırma kartına göre hangi öğrencinin verdiği bilgi doğrudur?
- AKaan: Batı sınırımız tamamen yüksek sıradağlardan oluşur, akarsu sınırı yoktur.
- BElif: Doğu sınırımız dağlık ve engebeli olduğu için ulaşım Gürbulak gibi belirli geçit ve kapılardan sağlanır.
- CMert: En uzun kara sınırımız Nahçıvan (Azerbaycan) ile olan sınırımızdır.
- DSude: Karadeniz kıyısındaki tüm ülkelerle kara sınırımız bulunmaktadır.
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle «Şırnak ilimizde bulunan ve Irak’a açılan en işlek güney
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: HABUR
Görseldeki «Enerji ve Ulaşım Koridoru» kartında Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC), TANAP ve Bakü-Tiflis-Kars demiryolu projelerini Türkiye ile birlikte
- AYunanistan ve Bulgaristan
- BAzerbaycan ve Gürcistan
- CIrak ve Suriye
- Dİran ve Ermenistan
Görseldeki gümrük tırı İstanbul’dan yola çıkıp Edirne üzerinden Avrupa’ya, diğer tır ise Şırnak üzerinden Bağdat’a gidecektir. Bu iki tır
- A1. Tır: Sarp — 2. Tır: Gürbulak
- B1. Tır: Kapıkule — 2. Tır: Habur
- C1. Tır: Cilvegözü — 2. Tır: Dilucu
- D1. Tır: Habur — 2. Tır: İpsala
Görseldeki araştırma basamaklarını SB.5.2.4 öğrenme çıktısına göre komşu devletler hakkında bilgi toplama sürecinin doğru akışıyla 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 22. Adım: Belirlenen kaynaklardan komşu ülkelerin başkenti, sınır kapısı ve ilişkileri hakkındaki bilgileri bulmak
- 33. Adım: Ulaşılan bilgilerin doğruluğunu ve güncelliğini farklı güvenilir kaynaklarla karşılaştırarak doğrulamak
- 11. Adım: Komşu devletlerle ilgili güvenilir basılı ve dijital kaynakları (harita, atlas, resmî siteler) belirlemek
- 44. Adım: Doğrulanan bilgileri dilsiz harita, tablo veya araştırma raporuna düzenli biçimde kaydetmek