İçeriğe geç

5. sınıf · Türkçe · 3. hafta (28 Eylül-2 Ekim 2026)

Topsuz Basketbol Oyunu: Tahmin, Anlam, Noktalama ve Ses Kullanımı: çalışma kâğıdı

14 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
5. Sınıf · Türkçe · 3. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Topsuz Basketbol Oyunu: Tahmin, Anlam, Noktalama ve Ses Kullanımı

Okuma sürecinde tahmin, yüzey anlam ve söz varlığı çözümleme stratejilerini uygular. · Konuşmasında sesini uygun kullanır; yazısında yazım ve noktalama kurallarını uygular.

HATIRLAYALIM
  • Tahmin stratejisi önce öğretmenden izlenir, sonra grupla iki kez ve en sonda bireysel uygulanır; duraklarda tahmin ve gerekçe birlikte yazılır.
  • Sözlük ve çalışma kâğıdı gibi okuma araçları amaca göre seçilir, okuma sırasında gerekirse değiştirilir ve sonunda değerlendirilir.
  • Metinde doğrudan cümle olarak yazan yargılar açık bilgidir; ipuçlarını ön bilgilerle birleştirip çıkarım yapmak yorumdur.
  • Nokta; cümle sonunda, kısaltmada, sıra sayısında ve tarihte kullanılır. Cümle sonundaki ok yukarıysa ses yükseltilir, aşağıysa alçaltılır.
1Eşleştirme

İfadeleri okuma ve ses kullanımı kavramlarıyla eşleştiriniz.

c1. tahmin gerekçesi
e2. altın kural
d3. açık bilgi
b4. sözlük
a5. diyafram
a)Göğüs ile karın boşluğunu ayıran ve nefesi destekleyen kas
b)Okuma sırasında bilinmeyen sözcükleri kontrol etmek için seçilen araç
c)Tahminin hangi ipucuna ve ön bilgiye dayandığını gösteren açıklama
d)Yoruma gerek kalmadan metinde doğrudan cümle olarak yer alan yargı
e)Topsuz Basketbol Oyunu’nda olmayan nesneleri varmış gibi kabul etme
2Doğru mu, yanlış mı?

Doğru olan ifadelerin yanındaki D kutusunu, yanlış olanların yanındaki Y kutusunu işaretleyiniz.

DY
Tahmin stratejisini öğrenirken ilk adımda öğretmenin sesli düşünerek tahmin yapması izlenir.✓
Okumaya başlarken seçilen yardımcı araçlar okuma bitene kadar değiştirilemez.✓
Topsuz Basketbol Oyunu’nda çocukların sahada neşeyle koşuşturması gerçekte yaşanan durumdur.✓
Metindeki ipuçlarını kendi bilgilerimizle birleştirerek ulaştığımız sonuçlara açık bilgi denir.✓
Diyafram nefesinde karın bölgesindeki elin göğüsteki elden daha fazla hareket etmesi beklenir.✓
3Kısa cevap

Görseldeki iki okuma notundan hangisi metindeki açık bilgiyi, hangisi okuyucu yorumunu yansıtmaktadır? Nedenini kısaca yazınız.

Not 1 (Okuma Kaydı)“İnci, yerde kıvranan Mete’yigörünce sağlık görevlileriniyardıma çağırdı.”Not 2 (Okuma Kaydı)“Mete gezegenlere ilgi duyduğuiçin tedavi yeri olarak Satürn’üseçmiş olabilir.”
Not 1 metinde doğrudan yazdığı için açık bilgidir; Not 2 çıkarım yaptığı için yorumdur.
4Çoktan seçmeli

Görselde Topsuz Basketbol Oyunu için hazırlanan tahmin çalışma kâğıdının bölümleri gösterilmiştir. Bu şemadaki K durağı ve L son adımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Okumadan ÖnceBaşlıktan ilk tahminve gerekçe kaydıK Durağı (1. Yer)Moni fikir buluncaTahmin + gerekçe : ?2. Numaralı Durakİnci yardım çağırıncayeni tahmin + gerekçeL Adımı (Okuma Sonu)Okuma tamamlanıncaDeğerlendirme : ?
  1. AK durağında metnin tamamı okunup özet çıkarılır, L adımında başlık yazılır.
  2. BK durağında olaylar gerekçesiyle tahmin edilir, L adımında tahminler değerlendirilir.
  3. CK durağında müdahale yorumlanır, L adımında sözlükten kelimeler seçilir.
  4. DK durağında grup tahminleri silinir, L adımında okuma araçları değiştirilir.
5Boşluk doldurma

Boşlukları kutudaki uygun sözcüklerle doldurunuz.

noktayükseltilerekzıteşvirgülüretkenlik
  1. Sıra bildiren sayıların sonuna görevine uygun olarak nokta konur.
  2. Cümle sonundaki ok yukarıyı gösteriyorsa ses yükseltilerek okunur.
  3. Bir kelimenin anlamca tam karşıtı olan sözcüğe zıt anlamlı denir.
  4. Yeni ve özgün bir oyun fikri ortaya koymak üretkenlik kavramını gösterir.
  5. Yazılışları aynı, anlamları farklı sözcüklere eş sesli denir.
6Çoktan seçmeli

Görseldeki dört kartta kırmızı renkle vurgulanan noktaların kullanılış görevleri altlarına yazılmıştır. Buna göre numaralı kartların hangisinde noktanın görevi yanlış belirtilmiştir?

1. Kart: 08.10.2026 günü okul turnuvasıGörev: Gün, ay ve yılı ayırma2. Kart: Takımımız 2. kademeye yükseldi.Görev: Sıra bildiren sayı sonu3. Kart: Çınar Cad. spor salonunda maçGörev: Cümlenin bittiğini gösterme4. Kart: Antrenman tam 45 dk. sürdü.Görev: Kısaltmanın sonuna konma
  1. A1. kart — Tarihte gün, ay ve yıl sayılarını birbirinden ayırmıştır.
  2. B2. kart — Sayının sonuna gelerek sıra bildirme görevi üstlenmiştir.
  3. C3. kart — Cümle sonuna değil, cadde kısaltmasının sonuna konmuştur.
  4. D4. kart — Dakika kelimesinin kısaltmasının sonuna getirilmiştir.
7Tabloyu tamamla

Görseldeki sahne kartlarının Topsuz Basketbol Oyunu’nda gerçekte yaşanan mı yoksa hayal ürünü mü olduğunu ve dayanağını yazarak tabloyu tamamlayınız.

1. KartMoni’nin kendi ağzıylasiren sesi çıkarması2. KartMete’nin Satürn’deki birhastanede iyileşmesi3. KartÇocukların saha içindeneşeyle koşuşturması4. KartÇantadan sedye, buz vesargı bezi çıkarılması
Sahne KartıGerçek / HayalMetindeki Dayanağı
1. Kart (Siren sesi)Gerçekte yaşananMoni sesi kendi ağzıyla çıkarır.
2. Kart (Satürn hastanesi)Hayal ürünüGezegen hastanesi hayalindedir.
3. Kart (Sahada koşma)Gerçekte yaşananÇocuklar sahada gerçekten koşar.
4. Kart (Sedye ve sargı)Hayal ürünüAltın kural gereği varmış gibidir.
8Çoktan seçmeli

Görseldeki söz varlığı çalışma kartında incelenen kelimelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1. Bölüm: “Üzülmek” SözcüğüYakın AnlamlısıKederlenmekZıt AnlamlısıSevinmek2. Bölüm: “Kaz” Sözcüğü1. Cümle: Gölde beyaz bir kaz yüzüyordu.2. Cümle: Fidan dikmek için toprağı kaz.(Aynı yazılış, iki farklı anlam)
  1. A“Üzülmek” yakın ve zıt anlamlısıyla, “kaz” eş sesli kullanımıyla örneklenmiştir.
  2. B“Kederlenmek” ve “sevinmek” yazılışları aynı olan eş sesli kelimelerdir.
  3. C“Kaz” sözcüğü her iki cümlede de aynı varlığın adını karşılamaktadır.
  4. D“Üzülmek” ile “sevinmek” birbiriyle yakın anlamlı olarak eşleştirilmiştir.
9Kısa cevap

Görseldeki nefes egzersizi ölçüm kartına göre Kerem ve Aslı’dan hangisi diyafram nefesini doğru uygulamaktadır? Gerekçesiyle yazınız.

Kerem’in Nefes Ölçümü (Mum Üfleme)Göğüsteki el hareketi:Karındaki el hareketi:Göğüs çok, karın az hareket etti.Aslı’nın Nefes Ölçümü (Mum Üfleme)Göğüsteki el hareketi:Karındaki el hareketi:Göğüs az, karın çok hareket etti.
Aslı doğru uygulamaktadır; diyafram nefesinde karındaki el daha çok hareket etmelidir.
10Açık uçlu

Görseldeki A ve B davranış kartlarının hangi tutum veya kavramları yansıttığını davranışlarla ilişkilendirerek yazınız.

Kart A (Oyun Davranışı)Toplar patlayınca maçı bırakmayıpoyunun sürmesi için çözüm aramakKart B (Oyun Davranışı)Yerde kıvranan arkadaşının yanınakoşup incinen bileğini sarmak
A kartı pes etmemeyi anlattığı için kararlılığı, B kartı destek olmayı anlattığı için yardımseverliği gösterir.
11Sıralama

Görseldeki okuma yardımcı araçlarını seçip kullanma basamaklarını 1’den 4’e doğru sıralayınız.

Amaç ve İhtiyaçOkuma öncesi düşünmeAraç SeçimiSözlük / çalışma kâğıdıEsnek DeğişimYetmezse yeni araç ekleDeğerlendirmeKatkısını gözden geçir
  1. 3Okuma sırasında araç yetersiz kalırsa ihtiyaca göre yeni araç eklemek
  2. 2Amaca uygun olarak sözlük veya çalışma kâğıdı gibi araçları seçmek
  3. 1Okumaya başlamadan önce amacı ve metindeki ihtiyaçları belirlemek
  4. 4Okuma bittiğinde kullanılan araçların anlamaya katkısını değerlendirmek
12Çoktan seçmeli

Görseldeki konuşma kartında dört cümlenin sonundaki ok yönleri ve öğrencinin uyguladığı ses tonu verilmiştir. Bu uygulamalardan hangisi ok yönü kuralına göre yanlıştır?

1. Cümle: “Turnuva şimdi başlıyor!”↑ (Yukarı ok) — Uygulama: Ses yükseltildi2. Cümle: “Yedek formalar nerede?”↑ (Yukarı ok) — Uygulama: Ses yükseltildi3. Cümle: “Antrenman saat beşte bitti.”↓ (Aşağı ok) — Uygulama: Ses alçaltıldı4. Cümle: “Yarın sahada buluşuruz.”↓ (Aşağı ok) — Uygulama: Ses yükseltildi
  1. A1. cümlede ok yukarı baktığı için sesin yükseltilmesi
  2. B2. cümlede soru anlamı ve yukarı ok nedeniyle sesin yükseltilmesi
  3. C3. cümlede aşağı bakan oka uygun biçimde sesin alçaltılması
  4. D4. cümlede aşağı bakan ok bulunduğu hâlde sesin yükseltilmesi
13Şifreli kelime

İpuçlarındaki kavramları yazınız. Numaralı harflerle okurken numaralı duraklarda yapılan zihinsel işlemi bulunuz.

Gün, ay ve yılı gösteren sayıların arasına nokta konulan kavramTARİH
Yoruma dayanmayan, metinde doğrudan yer alan bilgi: … bilgiAÇIK
Olmayan malzemeleri varmış gibi kabul etmeyi sağlayan güç: … gücüHAYAL
Yeni bir şeyi öğrenmek ve araştırmak istemekle ilgili kavramMERAK
Tahmin yaparken dayanılan metin içi kanıt veya belirtiİPUCU
Kısaltmaların ve tamamlanmış cümlelerin sonuna konulan işaretNOKTA

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: TAHMİN

14Çoktan seçmeli

Küçük gruplarla yapılan tahmin çalışmasının ikinci denemesinde grup üyeleri ortak bir tahminde anlaşmıştır. Bu aşamada öğrencilerin çalışma kâğıdını doldurma biçimi aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

  1. ATahmini ve gerekçesini grup adına seçilen tek bir yazman yazar.
  2. BGrup ortak karar verse de her öğrenci tahmini kendi kâğıdına yazar.
  3. CTahmin yazılıp gerekçe bölümü okuma sonrasına kadar boş bırakılır.
  4. DÖğretmen bütün grupların yerine tahtaya tek bir ortak tahmin yazar.