Harf-i Tarif (اَلْ), Şemsî ve Kamerî Harfler, Nitelik Sıfatları ve Akrabalık Vecizesi
ARP.6.1.4: Belirlilik takısı olan Harf-i Tarif'in (اَلْ) kelimelere kattığı anlamı, yazılış kuralını ve 14 Şemsî ile 14 Kamerî harfin okunuşunu ayırt edebilme · ARP.6.1.6–6.1.7: Geniş aile bireylerinin mesleklerini nitelik sıfatlarıyla (ماهِر / نَشيط) ve olumlu-olumsuz çalışma cümleleriyle (يَعْمَلُ / لا يَعْمَلُ) ifade edebilme
- İsmin başına gelen اَلْ (Harf-i Tarif) sondaki tenvini düşürür ve ismi belirli yapar: مُعَلِّمٌ → اَلْمُعَلِّمُ.
- 28 harfin 14’ü Şemsî (ت ث د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ل ن — ل okunmaz, şeddeli), 14’ü Kamerîdir (ل cezimli okunur).
- Meslek sıfatları cinsiyete uyar (ماهِرٌ / ماهِرَةٌ · نَشيطٌ / نَشيطَةٌ). «اَلْأَقْرَبُونَ أَوْلَى بِالْمَعْرُوفِ»: İyiliğe en layık olanlar yakın akrabalardır.
Harf-i Tarif (اَلْ) almış meslek ve kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Harf-i Tarif, Şemsî-Kamerî harfler ve nitelik sıfatlarıyla ilgili ifadelerden doğru olanların D, yanlış olanların Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Arapçada başında اَلْ (Harf-i Tarif) bulunan bir kelimenin sonunda aynı anda tenvin bulunamaz. | ✓ | |
| Arap alfabesindeki 28 harfin 20 tanesi Şemsî, 8 tanesi ise Kamerî harftir. | ✓ | |
| اَلْعَمُّ ve اَلْخالُ kelimelerinin ilk harfleri Kamerî olduğu için ل harfi cezimli okunur. | ✓ | |
| «لا يَعْمَلُ والِدي في الْمَطْعَمِ» cümlesi ‘Babam lokantada çalışmıyor’ anlamına gelir. | ✓ | |
| «عَمَّتي مُمَرِّضَةٌ نَشيطٌ» cümlesinde meslek ile sıfat arasında tam bir dişil uyumu vardır. | ✓ |
Görseldeki «عَمّي فَلّاحٌ نَشيطٌ» (Amcam çalışkan bir çiftçidir) cümlesini «عَمَّتي» (Halam) öznesine göre dişil (müennes) olarak yeniden yazınız.
Görseldeki «Mesleklerde Şemsî Dörtlü» panosunda yer alan dört meslek kelimesinin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- ABaşlarındaki اَلْ takısında ل harfinin cezimli olarak açıkça okunması
- BHepsinin sonunda dişil olduğunu gösteren yuvarlak tâ (ة) bulunması
- CBaşlarındaki اَلْ takısında ل harfinin okunmayıp ilk harflerinin şeddeli okunması
- DHepsinin son harfinde iki ötre (tenvin) işaretinin korunması
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun Arapça kelimelerle tamamlayınız.
- «عَمّي طَبّاخٌ ماهِرٌ» cümlesi ‘Amcam usta/becerikli bir aşçıdır’ anlamına gelir.
- «خالَتي مُمَرِّضَةٌ نَشيطَةٌ» cümlesinde teyzenin çalışkan bir hemşire olduğu belirtilir.
- «لا تَعْمَلُ والِدَتي في الْمَخْفَرِ» cümlesi ‘Annem karakolda çalışmıyor’ demektir.
- Vecizedeki «اَلْأَقْرَبُونَ أَوْلَى بِالْمَعْرُوفِ» sözünde ‘daha layık’ demektir.
Görseldeki اَلطَّبّاخُ ve اَلطَّبّاخٌ yazımlarından hangisinin doğru olduğunu Harf-i Tarif (اَلْ) ve tenvin kuralına göre açıklayınız.
Görseldeki cümle kartlarından hangisinde meslek ve nitelik sıfatı arasındaki eril-dişil uyumuna dikkat edilmediği için cümle hatalıdır?
- A1. kartta عَمّي طَبّاخٌ ماهِرٌ (Amcam becerikli bir aşçıdır) denilmesi
- B2. kartta خالي فَلّاحٌ نَشيطٌ (Dayım çalışkan bir çiftçidir) denilmesi
- C3. kartta عَمَّتي طَبّاخَةٌ ماهِرَةٌ (Halam becerikli bir aşçıdır) denilmesi
- D4. kartta خالَتي مُحامِيَةٌ ماهِرٌ (Teyzem becerikli bir avukattır) denilmesi
Görseldeki belirsiz (nekra) kelimelerin başına اَلْ getirerek belirli (marife) yazılışını ve ilk harfin türünü (Şemsî / Kamerî) tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Belirsiz İsim | Belirli (اَلْ) Yazılışı | İlk Harf Türü |
|---|---|---|
| 1. مُمَرِّضٌ | اَلْمُمَرِّضُ | Kamerî |
| 2. سائِقٌ | اَلسّائِقُ | Şemsî |
| 3. عَمٌّ | اَلْعَمُّ | Kamerî |
| 4. شُرْطِيٌّ | اَلشُّرْطِيُّ | Şemsî |
Görseldeki harekeli kelimeleri okuyan bir öğrencinin 28 harfi tek tek saymadan Şemsî ve Kamerî ayrımını yapmasıyla ilgili hangi çıkarımı doğrudur?
- ASonraki harfte şedde (ّ) varsa Şemsî, ل üzerinde cezim (ْ) varsa Kamerîdir
- BKelimenin sonunda yuvarlak tâ (ة) varsa Şemsî, yoksa Kamerî harfle başlamıştır
- CAkraba adlarının tamamı Şemsî, meslek adlarının tamamı ise Kamerî harfle başlamaktadır
- Dاَل takısından sonraki harfin harekesi ötre ise Şemsî, esre ise Kamerî harftir
Görseldeki «Ailem ve Akrabalarım» tanıtım paragrafının cümlelerini metindeki anlam akışına göre 1’den 4’e kadar numaralandırınız.
- 4أَنا أُحِبُّ أَقارِبي كَثيرًا
- 3لي عَمٌّ واحِدٌ، هُوَ طَبّاخٌ ماهِرٌ
- 2وَوالِدَتي مُمَرِّضَةٌ ماهِرَةٌ في الْمُسْتَشْفى
- 1هٰذِهِ عائِلَتي. والِدي مُعَلِّمٌ نَشيطٌ في الْمَدْرَسَةِ
Görseldeki karşılaştırmalı çalışma yeri kartında anlatılan durum aşağıdakilerden hangisidir?
- ADayım çiftlikte çalışmıyor, o lokantada aşçı olarak çalışıyor
- BDayım lokantada çalışmıyor, o çiftlikte çalışıyor
- CAmcam okulda çalışmıyor, o karakolda polis olarak çalışıyor
- DDedem hastanede çalışmıyor, o evde dinleniyor
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harfleri birleştirerek اَلضّابِطُ kelimesinin Türkçe karşılığını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: SUBAY
Görseldeki diyalog kartlarında yer alan «أَيْنَ والِدُكَ؟» ve «أَيْنَ والِدَتُكَ؟» sorularına verilen cevapların Türkçe karşılığı hangisidir?
- ABabam okulda — Annem hastanede
- BBabam işte (iş yerinde) — Annem evde
- CBabam çiftlikte — Annem lokantada
- DBabam evde — Annem iş yerinde