Harf-i Tarif (Şemsî ve Kamerî Harfler) ile Akraba ve Meslek Diyalogları (1. Ünite Değerlendirmesi)
ARP.6.1.4–6.1.5: İsimlerin başına gelen belirlilik takısı (الـ / el-) ile 14 Şemsî ve 14 Kamerî harfin okunuş kuralını ayırt edebilme · ARP.6.1.6–6.1.7: Akrabalarını ve mesleklerini tanıtan kısa diyalogları (مَنْ هٰذَا / هٰذِهِ؟، مَا مِهْنَةُ...؟، أَيْنَ يَعْمَلُ...؟) eril-dişil uyumuna dikkat ederek kurabilme
- Harf-i Tarif (الـ) ismi belirli yapar ve sondaki tenvini düşürür: مُعَلِّمٌ → اَلْمُعَلِّمُ, طَبِيبٌ → اَلطَّبِيبُ.
- Kamerîde ل cezimli okunur (الْأَبُ، الْعَمُّ، الْمُهَنْدِسُ); Şemsîde ل okunmaz, ilk harf şeddelenir (الطَّبِيبُ، التَّاجِرُ، النَّجَّارُ).
- Erkek akraba için «مَنْ هٰذَا؟ → هٰذَا عَمِّي، هُوَ مُهَنْدِسٌ», kadın akraba için «مَنْ هٰذِهِ؟ → هٰذِهِ خَالَتِي، هِيَ طَبِيبَةٌ» denir.
Belirlilik takısı (الـ) almış meslek ve akraba kelimelerini Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Harf-i Tarif ve akraba diyaloglarıyla ilgili ifadelerden doğru olanların D, yanlış olanların Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| الْأَبُ (baba) ve الْجَدُّ (dede) kelimelerinin ilk harfleri Kamerî harftir. | ✓ | |
| الشُّرْطِيُّ (polis) ve السَّائِقُ (şoför) kelimelerinde Lâm harfi cezimli olarak açıkça okunur. | ✓ | |
| Erkek bir akrabayı işaret ederek ‘Bu kimdir?’ diye sormak için «مَنْ هٰذَا؟» kalıbı kullanılır. | ✓ | |
| «مَا مِهْنَةُ أَبِيكَ؟» sorusu ‘Senin babanın mesleği nedir?’ anlamına gelir. | ✓ | |
| «هٰذِهِ عَمَّتِي، هُوَ مُعَلِّمٌ» cümlesinde zamir ve meslek uyumu kurallara uygundur. | ✓ |
Görseldeki meslek tablosuna göre hangi eşleştirmedeki iki kelime de Şemsî harfle başlar?
- Aاَلتَّاجِرُ (Tüccar) — اَلنَّجَّارُ (Marangoz)
- Bاَلْمُهَنْدِسُ (Mühendis) — اَلطَّبِيبُ (Doktor)
- Cاَلْفَلَّاحُ (Çiftçi) — اَلْمُعَلِّمُ (Öğretmen)
- Dاَلشُّرْطِيُّ (Polis) — اَلْمُهَنْدِسُ (Mühendis)
Görseldeki meslek kartlarından hangisinde ilk harf Kamerî olduğu için الـ takısının Lâm harfi cezimli okunur?
- A1. karttaki الطَّبِيبُ (Doktor) kelimesinde
- B2. karttaki التَّاجِرُ (Tüccar) kelimesinde
- C3. karttaki الْفَلَّاحُ (Çiftçi) kelimesinde
- D4. karttaki النَّجَّارُ (Marangoz) kelimesinde
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun Arapça kelimelerle tamamlayınız.
- Kadın akrabayı işaret ederek kim olduğunu «مَنْ هٰذِهِ؟» sorar.
- «هٰذَا عَمِّي، هُوَ مُهَنْدِسٌ» cümlesinde amca için eril zamir gelir.
- «خَالِي طَبِيبٌ فِي الْمُسْتَشْفَى» cümlesinde boşluğa ‘hastane’ kelimesi gelir.
- Ahşap eşyalar yapan meslek sahibi النَّجَّارُ (marangoz) kelimesiyle anlatılır.
Görseldeki «هٰذَا خَالِي، هُوَ طَبِيبٌ» (Bu dayımdır, o bir doktordur) cümlesini «خَالَتِي» (teyzem) için dişil (müennes) biçime dönüştürerek yazınız.
Görseldeki diyalog kartlarından hangisinde işaret zamiri, kişi zamiri veya meslek ekinde cinsiyet uyumsuzluğu yapıldığı için cümle hatalıdır?
- A1. kartta هٰذَا عَمِّي، هُوَ مُهَنْدِسٌ (Bu amcamdır, o mühendistir)
- B2. kartta هٰذِهِ خَالَتِي، هِيَ طَبِيبَةٌ (Bu teyzemdir, o doktordur)
- C3. kartta هٰذِهِ عَمَّتِي، هِيَ مُعَلِّمَةٌ (Bu halamdır, o öğretmendir)
- D4. kartta هٰذِهِ جَدَّتِي، هُوَ نَجَّارٌ (Bu ninemdir, o marangozdur)
Görseldeki akraba kartlarını inceleyerek iyelik ekli Arapçasını ve akrabalık tarafını tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Türkçe Akraba | Arapça İfadesi | Akrabalık Tarafı |
|---|---|---|
| 1. Amcam | عَمِّي | Baba tarafı |
| 2. Halam | عَمَّتِي | Baba tarafı |
| 3. Dayım | خَالِي | Anne tarafı |
| 4. Teyzem | خَالَتِي | Anne tarafı |
Görseldeki akraba ve meslek tanıtım diyaloğunun soru-cevap basamaklarını mantıksal akış sırasına göre 1’den 4’e kadar numaralandırınız.
- 2هٰذَا خَالِي (Bu benim dayımdır)
- 4خَالِي طَبِيبٌ فِي الْمُسْتَشْفَى (Dayım hastanede doktordur)
- 1مَنْ هٰذَا؟ (Bu kimdir?)
- 3مَا مِهْنَةُ خَالِكَ؟ (Dayının mesleği nedir?)
Görseldeki «عَمِّي فَلَّاحٌ، هُوَ يَعْمَلُ فِي الْمَزْرَعَةِ» cümlesinin doğru Türkçe çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?
- ADayım bir mühendistir; o, şirkette çalışıyor
- BAmcam bir çiftçidir; o, çiftlikte çalışıyor
- CDedem bir tüccardır; o, çarşıda çalışıyor
- DBabam bir öğretmendir; o, okulda çalışıyor
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harfleri birleştirerek طَبِيبٌ kelimesinin Türkçe karşılığını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: DOKTOR
Görseldeki مُعَلِّمٌ → اَلْمُعَلِّمُ ve طَبِيبٌ → اَلطَّبِيبُ dönüşümlerinde hem kelimenin sonunda hem de الـ takısının okunuşunda meydana gelen değişiklikleri açıklayınız.
Görseldeki soru-cevap kartlarında boş bırakılan 1 ve 2 numaralı yerlere diyaloğun anlamına göre sırasıyla hangi soru kelimeleri gelmelidir?
- A1. boşluğa أَيْنَ — 2. boşluğa مَنْ
- B1. boşluğa مَا مِهْنَةُ — 2. boşluğa كَمْ
- C1. boşluğa مَنْ — 2. boşluğa أَيْنَ
- D1. boşluğa هَلْ — 2. boşluğa مَا