İçeriğe geç

6. sınıf · Fen Bilimleri · 13. hafta (14-18 Aralık 2026)

Denetleyici ve Düzenleyici Sistemlerin Sağlığı ile 4. Üniteye Giriş: Işığın Yayılması ve Yansıması (Düzgün ve Dağınık Yansıma) (FB.6.3.9 & FB.6.4.1): çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
6. Sınıf · Fen Bilimleri · 13. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Denetleyici ve Düzenleyici Sistemlerin Sağlığı ile 4. Üniteye Giriş: Işığın Yayılması ve Yansıması (Düzgün ve Dağınık Yansıma) (FB.6.3.9 & FB.6.4.1)

FB.6.3.9. Denetleyici ve düzenleyici sistemlerin (sinir sistemi ve iç salgı bezleri) sağlığını korumak için yapılması gerekenler hakkında güvenilir kaynaklardan bilgi toplar ve doğrular. · FB.6.4.1.a-b. Işığın doğrusal yayılmasını ve farklı yüzeylerdeki (pürüzsüz/parlak ve pürüzlü/mat) yansıma olaylarının niteliklerini tanımlayarak gözlem verilerini kaydeder. · FB.6.4.1.c. Işığın farklı yüzeylerdeki yansımasını düzgün yansıma ve dağınık yansıma olarak karşılaştırır ve görüntü oluşumuyla ilişkilendirerek bilimsel çıkarım yapar.

HATIRLAYALIM
  • Denetleyici ve düzenleyici sistemlerin sağlığı için dengeli beslenme (B vitamini, iyotlu tuz), düzenli gece uykusu (büyüme hormonu), egzersiz ve kask/emniyet kemeri şarttır; sigara, alkol, stres ve bilinçsiz ilaçtan kaçınılmalıdır.
  • Işık kaynağından çıkan ışık her yönde doğrusal yayılır ve ışık ışını (oklu doğru) ile gösterilir; ışığın bir yüzeye çarpıp geri dönmesine yansıma denir.
1Eşleştirme

Sol sütundaki kavram ve uygulamaları sağ sütundaki bilimsel açıklamalarıyla eşleştiriniz.

b1. İyotlu Tuz Kullanımı
c2. Işık Işını Modeli
a3. Düzgün Yansıma
a)Pürüzsüz yüzeylere paralel gelen ışık ışınlarının yine paralel yansıması
b)Tiroit bezinin sağlığını koruyarak guatr hastalığını önlemek
c)Doğrusal yayılan ışığın izlediği yolu ve yönünü gösteren oklu doğru
2Tabloyu tamamla

Görseldeki «Düzgün Yansıma» ve «Dağınık Yansıma» olaylarını verilen ölçütlere göre karşılaştırarak tabloyu tamamlayınız.

Düzgün Yansıma (Ayna / Durgun Su)Pürüzsüz yüzey · Paralel yansımaNet ve parlak görüntü oluşurDağınık Yansıma (Duvar / Kâğıt)Pürüzlü yüzey · Dağınık yansımaNet görüntü oluşmaz (Etraf aydınlanır)
Karşılaştırma ÖlçütüDüzgün YansımaDağınık Yansıma
1. Yüzeyin ÖzelliğiPürüzsüz ve parlak yüzeyPürüzlü ve mat yüzey
2. Paralel Gelen Işınların YansımasıBirbirine paralel yansırFarklı yönlere dağılarak yansır
3. Görüntü Oluşumu ve ParlaklıkNet ve parlak görüntü oluşurNet görüntü oluşmaz (Bulanık/Yok)
4. Günlük Yaşam ÖrnekleriDüzlem ayna, durgun göl suyuBuruşuk folyo, dalgalı su, kâğıt
3Boşluk doldurma

Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun fen bilimleri kavramlarıyla tamamlayınız.

dağınıkyansımabüyümedüzgün
  1. Hipofiz bezinden salgılanan büyüme hormonu özellikle çocuklarda düzenli gece uykusu sırasında en yüksek düzeye ulaşır.
  2. Işık kaynağından çıkan ışığın bir yüzeye çarpıp geldiği ortama geri dönmesi olayına yansıma denir.
  3. Rüzgârlı bir günde dalgalanan göl suyunda ışınlar farklı yönlere saçıldığı için dağınık yansıma gerçekleşir.
4Çoktan seçmeli

Görseldeki dört davranıştan hangisi denetleyici ve düzenleyici sistemlerin sağlığına zarar verir?

1. Kask ve Emniyet Kemeri (✓)Beyin ve omuriliği darbeden korur2. Düzenli Gece Uykusu (✓)Büyüme hormonu salgısını destekler3. Bilinçsiz İlaç Kullanımı (✗)Sistemlerin dengesini bozar!4. B Vitamini ve İyotlu Tuz (✓)Sinir ve tiroit sağlığını korur
  1. A1: Bisiklet ve paten sürerken koruyucu kask takmak
  2. B2: Büyüme hormonunun düzenli salgılanması için gece zamanında uyumak
  3. C3: Doktor tavsiyesi olmadan bilinçsizce ilaç ve antibiyotik kullanmak
  4. D4: Sinir sağlığı için B vitamini içeren besinlerle beslenmek
5Doğru mu, yanlış mı?

Sistemlerin sağlığı ve ışığın yansıması konularıyla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.

DY
Sigara ve alkol kullanımı beyin ve omuriliği etkileyerek refleksleri yavaşlatır ve denge kaybına yol açar.✓
Işık saydam ortamlarda eğrisel ve zikzaklı yollar izleyerek yayılır.✓
Düzleştirilmiş alüminyum folyoda düzgün yansıma gerçekleşirken, buruşturulmuş folyoda dağınık yansıma gerçekleşir.✓
Kitap sayfalarının mat kağıttan yapılması dağınık yansıma sağlayarak gözümüz kamaşmadan okumamızı kolaylaştırır.✓
6Açık uçlu

Görseldeki koruyucu ekipman ve sağlıklı yaşam kartına göre sinir sistemimizi ve iç salgı bezlerimizi korumak için

Fiziksel KorumaKask, dizlik ve emniyet kemeriBeslenme DüzeniB vitamini, omega-3 ve iyotlu tuzUyku ve DinlenmeDüzenli gece uykusu ve sporKaçınılacak UnsurlarSigara, alkol, stres, bilinçsiz ilaç
1) Kask/kemer takmak, 2) Dengeli beslenip iyotlu tuz.
7Çoktan seçmeli

Görseldeki üç delikli karton deneyinde mum ışığının yalnız delikler aynı hizada iken görülmesi ışığın hangi özelliğini kanıtlar?

1. Durum: Delikler Aynı HizadaMum → [Delik 1] → [Delik 2] → [Delik 3]Işık doğrusal geçer ve görülür2. Durum: Ortadaki Karton KaydırıldıIşık doğrusal yayıldığı içinengellenir ve mum ışığı görülmez
  1. AIşığın yalnızca karanlıkta yayıldığını
  2. BIşığın her yönde doğrusal bir yol izleyerek yayıldığını
  3. CIşığın maddelerden geçemediğini
  4. DIşığın eğrisel yayıldığını
8Çoktan seçmeli

Görseldeki K ve L yüzeylerine paralel gönderilen ışık demetlerinden K’de ışınlar paralel, L’de farklı yönlere yansımıştır. K ve

K Yüzeyi (Pürüzsüz ve Parlak)Paralel Gelen ⇉ Paralel YansıyanÖrnek: Düzlem ayna, düz folyoL Yüzeyi (Pürüzlü ve Mat)Paralel Gelen ⇉ Farklı Yönlere SaçılanÖrnek: Buruşuk folyo, halı, duvar
  1. AK: Halı zemin — L: Düzlem ayna
  2. BK: Buruşuk alüminyum folyo — L: Durgun göl suyu
  3. CK: Düzlem ayna — L: Buruşuk alüminyum folyo
  4. DK: Toprak yol — L: Cilalı çelik tepsi
9Şifreli kelime

İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle «ışığın bir yüzeye çarpıp geldiği ortama geri dönmesi» kavramını bulunuz.

Üzerinde düzgün yansıma ve net görüntü oluşan sırlı cam yüzeyAYNA
Düzgün yansıma yapan pürüzsüz yüzeylerin ışık saçan özelliğiPARLAK
Beyin ve omurilikten oluşan denetleyici sistemimiz (... sistemi)SİNİR
Sinir sağlığını bozan aşırı ruhsal gerginlik ve baskı durumuSTRES
Işığın izlediği yolu göstermek için çizilen oklu doğruIŞIN
Dağınık yansıma yapan pürüzlü ve parlak olmayan yüzey özelliğiMAT
Işığın saydam ortamlarda her yönde izlediği yayılma şekliDOĞRUSAL

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: YANSIMA

10Kısa cevap

Görseldeki durgun göl suyuna taş atıldığında sudaki net ağaç görüntüsünün bozulup bulanıklaşmasının nedenini yansıma türüyle açıklayınız.

Durgun Göl Suyu (Taş Atmadan Önce)Pürüzsüz yüzey → Düzgün yansımaAğaçların görüntüsü çok nettirDalgalı Göl Suyu (Taş Atıldıktan Sonra)Pürüzlü yüzey → Dağınık yansımaGörüntü bozulur ve bulanıklaşır
Durgun suda düzgün yansıma olduğu için görüntü nettir; taş.
11Sıralama

Görseldeki alüminyum folyo deneyinin uygulama basamaklarını bilimsel araştırma sırasına göre 1’den 4’e kadar sıralayınız.

1. Adım: Düz Folyo GözlemiParalel yansıma ve net görüntü2. Adım: Folyoyu BuruşturmaYüzeyi pürüzlü hâle getirme3. Adım: Buruşuk Folyo GözlemiFarklı yönlere dağınık yansıma4. Adım: Bilimsel ÇıkarımPürüzlülük artarsa görüntü bozulur
  1. 44. İki gözlemi karşılaştırarak «yüzey pürüzlülüğü arttıkça net görüntü oluşmaz» çıkarımına ulaşmak
  2. 11. Düz alüminyum folyoya el feneri tutup paralel ışınların düzgün yansımasını ve net görüntüyü gözlemlemek
  3. 33. Buruşuk folyoya el feneri tutup ışınların farklı yönlere dağınık yansıdığını gözlemlemek
  4. 22. Aynı alüminyum folyoyu elimizle buruşturup tekrar açarak yüzeyini pürüzlü hâle getirmek
12Çoktan seçmeli

Görseldeki odada güneş ışığının doğrudan vurmadığı masa altlarının bile aydınlık görünmesi ve nesnelerin seçilebilmesi neyin sonucudur?

Dağınık Yansımanın Günlük Önemi 1Gölgede kalan köşeleri aydınlatırCisimleri her açıdan görmemizi sağlarDağınık Yansımanın Günlük Önemi 2Mat kitap sayfası gözü kamaştırmazRahat okuma olanağı sunar
  1. ADuvar ve eşyalardaki dağınık yansımanın ışığı odaya dağıtmasının
  2. BOdadaki tüm duvarların ayna gibi düzgün yansıma yapmasının
  3. CIşığın karanlıkta kendiliğinden yok olmasının
  4. DSadece pürüzsüz yüzeylerin ışığı yansıtmasının