Bileşke Kuvvet
FB.6.2.1. Bir cisme etki eden aynı doğrultudaki kuvvetler arasındaki ilişkileri açıklayarak bileşke kuvveti yapılandırabilme
- Kuvvet; uygulama noktası, yön, doğrultu ve büyüklükle tanıtılır; okla gösterilir, birimi N’dır.
- Doğu ile batı aynı doğrultudaki iki zıt yöndür; yön ile doğrultu aynı şey değildir.
- Bileşke (net) kuvvet R ile gösterilir: aynı yönlü kuvvetlerde büyüklükler toplanır; zıt yönlülerde büyükten küçük çıkarılır, yön büyük kuvvetindir.
- İkiden fazla kuvvette önce aynı yöndekiler toplanır; çizimde her kare 1 N’dır, R oku büyüklüğü kadar kare uzunluğundadır.
Görselde K cismine uygulanan kuvvetin okunda 1, 2, 3 ve 4 ile gösterilen yerler kuvvetin birer özelliğini verir. Her numaranın hangi özelliği gösterdiğini tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Numara | Kuvvetin özelliği |
|---|---|
| 1 | uygulama noktası |
| 2 | yön |
| 3 | doğrultu |
| 4 | büyüklük |
Görselde A, B, C ve D cisimlerine ikişer kuvvet uygulanmıştır. Hangi cisimlerdeki kuvvetler aynı doğrultuda ve zıt yönlüdür?
- AA ve B
- BB ve D
- CA ve C
- DC ve D
Görseldeki L cismine etki eden kuvvetlerin bileşkesi hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A4 N, batı yönünde
- B4 N, doğu yönünde
- C8 N, batı yönünde
- D8 N, doğu yönünde
Görselde K cismine uygulanan kuvvetler aynı ölçekle çizilmiştir. Bileşke kuvvetin büyüklüğünü, yönünü ve doğrultusunu yazınız.
Aynı doğrultudaki kuvvetlerin bileşkesinin büyüklüğünü ve yönünü bulup tabloyu tamamlayınız. İlk satır örnektir.
| Cisme uygulanan kuvvetler | Bileşke | Yönü |
|---|---|---|
| Doğu 3 N, doğu 4 N | 7 N | doğu |
| Batı 3 N, batı 1 N, doğu 2 N | 2 N | batı |
| Kuzey 4 N, kuzey 2 N, güney 5 N | 1 N | kuzey |
| Doğu 6 N, batı 2 N, batı 1 N | 3 N | doğu |
Kuvvetle ilgili ifadelerden doğru olanların D, yanlış olanların Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Kuzey ile güney, aynı doğrultudaki iki zıt yöndür. | ✓ | |
| Bileşke kuvvet F harfiyle gösterilir. | ✓ | |
| Aynı yönlü iki kuvvetin bileşkesi, bu kuvvetlerin her birinden büyüktür. | ✓ | |
| Zıt yönlü iki kuvvetin bileşkesi küçük kuvvetin yönündedir. | ✓ | |
| Her karesi 1 N olan zeminde beş kare uzunluğundaki ok 5 N’lık kuvveti gösterir. | ✓ |
Görselde her kare kenarı 1 N’lık kuvveti göstermektedir. K cismi için çizilecek bileşke kuvvet oku kaç kare uzunluğunda ve hangi yönde olmalıdır?
- A3 kare, doğu
- B3 kare, batı
- C7 kare, doğu
- D2 kare, batı
Görselde masaya uygulanan kuvvetlerden biri itme, öteki çekmedir. Bu iki kuvvetin yönü aynı mıdır? Bileşke kuvvetin yönünü ve büyüklüğünün nasıl bulunacağını yazınız.
Görselde yolda kalan bir arabaya birinci durumda tek kuvvet, ikinci durumda aynı yönde üç kuvvet uygulanmaktadır. Arabanın yalnız ikinci durumda hareket etmesini bileşke kuvvet kavramıyla açıklayınız.
Bir cisme aynı doğrultuda üç kuvvet uygulanıyor. Bileşke kuvveti bulup çizerken izlenen adımları 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 2Her gruptaki kuvvetlerin büyüklükleri toplanır.
- 1Kuvvetler yönlerine göre iki gruba ayrılır.
- 4Bileşke, büyük toplamın yönünde ve bulunan büyüklük kadar uzunlukta okla çizilir.
- 3Büyük toplamdan küçük toplam çıkarılır.
İpuçlarına uyan kelimeleri kutulara yazınız. Turuncu kutulardaki harfler, sandalyeyi hareket ettirirken uyguladığımız bir kuvvet türünü verir.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: ÇEKME
Soldaki kavramların açıklamalarını sağdaki listeden bulunuz; harfleri kutulara yazınız.
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki kelimelerle doldurunuz. Bir kelime artacaktır.
- Kuvvetin büyüklüğü N birimiyle belirtilir.
- Zıt yönlü kuvvetler birbirinin etkisini azaltır.
- Aynı yönlü kuvvetler birbirinin etkisini artırır.
- Bileşke kuvvetin oku, çizimde kuvvetlerle aynı ölçekle çizilir.