Kesir, Ondalık ve Yüzde Gösterimleriyle Çok Adımlı Gerçek Yaşam Problemleri ve 2. Tema Genel Değerlendirmesi (MAT.6.1.7)
MAT.6.1.7.a-e: Gerçek yaşam problemlerinde kesir, ondalık ve yüzde bileşenlerini belirleyerek uygun temsillerle çok adımlı işlemleri çözebilme · MAT.6.1.7.f-g: Çözüm yollarını tahmin ve ters işlemle kontrol edebilme, çözüme ulaştırmayan stratejiyi değiştirip kısa yolları karşılaştırabilme · MAT.6.1.7.ğ-h: Geliştirdiği çözüm stratejilerini finansal okuryazarlık ve sürdürülebilirlik bağlamlarına genelleyebilme; 2. Temayı değerlendirebilme
- Kesir, ondalık ve yüzdeleri bir arada içeren problemlerde en uygun ortak dil seçilir: Paydası 2, 4, 5, 10, 20, 25 olan kesirlerde ondalık/yüzdeye; paydası 3, 6, 7, 9 olan problemlerde ise kesir ve şerit modeline geçilir.
- “Kalanın kesri” problemlerinde şerit diyagramı kullanılır: Bir bütünden önce 15’i (%20’si), sonra kalanın 34’ü ayrılırsa; 5 eş parçadan önce 1’i, ardından kalan 4 parçanın 3’ü gider ve geriye 1 parça (15) kalır.
- Finansal okuryazarlıkta kampanyalı ürünlerin ekonomikliği «birim fiyat» (Toplam tutar ÷ Miktar) ile karşılaştırılır; bir doğal sayıyı 1’den küçük kesirle çarpmak sonucu küçültürken, 1’den küçük kesre bölmek sonucu büyütür.
Sol sütundaki çok adımlı işlem ifadelerini sağ sütundaki doğru sayısal sonuçlarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki şerit modeline göre bir okul kütüphanesindeki kitapların önce %20’si, daha sonra kalan kitapların 24’ü raflara dizilmiştir. Geriye dizilmeyen 140 kitap
- A350 kitap
- B400 kitap
- C420 kitap
- D450 kitap
Görseldeki sürdürülebilir su tasarrufu kartına göre bozuk bir musluk günde 13,5 litre su akıtmaktadır. Tamir edilen bu musluk sayesinde 20 günde kurtarılan suyun 23’si ile bahçedeki sebzeler
- A150 litre
- B180 litre
- C210 litre
- D270 litre
Görseldeki dört marketin bal kampanyası panosunu inceleyerek tablodaki eksik indirimli satış fiyatı ve 1 kg birim fiyatı hücrelerini
| Market ve Miktar | İndirimli Satış Tutarı | 1 kg Birim Fiyatı |
|---|---|---|
| 1. K Marketi (1,5 kg = 360 TL) | 360 TL (İndirimsiz) | 360 ÷ 1,5 = 240 TL |
| 2. L Marketi (2 kg = 500 TL, %10 ind.) | 450 TL | 450 ÷ 2 = 225 TL |
| 3. M Marketi (2,5 kg = 550 TL) | 550 TL (İndirimsiz) | 550 ÷ 2,5 = 220 TL |
| 4. N Marketi (4 kg = 1200 TL, %25 ind.) | 900 TL | 900 ÷ 4 = 225 TL |
Kesir, ondalık ve yüzde problemlerinde strateji seçimiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Paydası 3 veya 7 olan bir kesirle ondalık sayının toplandığı problemlerde tüm sayıları kesre çevirmek tam sonuç verir. | ✓ | |
| Etiket fiyatı üzerinden önce %10 zam, sonra zamlı fiyat üzerinden %10 indirim yapılan ürün başlangıç fiyatına döner. | ✓ | |
| Bir doğal sayıyı 0,25’e (14’e) böldüğümüzde elde edilen bölüm başlangıçtaki sayıdan 4 kat daha büyük olur. | ✓ | |
| Yüzde otuz beşi (%35’i) harcanan bir paranın kalan kısmını tek adımda bulmak için para 0,35 ile çarpılır. | ✓ | |
| Ondalık gösterimlerle çarpma ve bölme işlemlerinde yuvarlama tahmini yapmak virgül hatalarını fark etmeyi sağlar. | ✓ |
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun kavram veya sayılarla tamamlayınız.
- Kesir, ondalık ve yüzde içeren problemlerde işlem yapmadan önce veriler ortak gösterime çevrilir.
- Bir sayıyı 1’den küçük pozitif bir kesirle çarptığımızda işlemin sonucu başlangıçtaki sayıdan küçük olur.
- Yüzde kırkı (%40’ı) gidilen bir yolun kalan kısmını tek adımda bulmak için yol 0,60 ile çarpılır.
- Bir problemde kullanılan başarılı çözüm modelini benzer durumlara uyarlamaya genelleme denir.
Görseldeki «Ekolojik Bahçe Ekim Planı»na göre 800 metrekarelik bahçenin 38’ine domates, 0,25’ine biber, kalan kısmına ise çilek ekilmiştir. Bu bahçeyle ilgili
- ADomates ekilen alan bahçenin %37,5’ine karşılık gelir ve 300 metrekaredir.
- BBiber ekilen alan bahçenin çeyreğine (14’üne) karşılık gelir ve 200 metrekaredir.
- CÇilek ekilen alan 800 − (300 + 200) = 300 metrekare olup domates alanına eşittir.
- DBiber ve çilek ekilen alanların toplamı tüm bahçenin yarısından (%50’sinden) azdır.
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle “bir ürünün toplam tutarının miktarına bölünmesiyle bulunan 1 kg veya 1 L
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: BİRİM
Görseldeki bisiklet parkuru panosuna göre 18 km’lik parkurun 1. etabında yolun 13’ini geçen Mert, kalan yolu dakikada 0,4 km sabit hızla tamamlamıştır.
- A20 dakikada
- B25 dakikada
- C30 dakikada
- D35 dakikada
Görseldeki işlem kartında verilen «(45 − 7,5) ÷ 1,25» işlemine uygun gerçek yaşam bağlamlı bir problem kurunuz ve işlemin sonucunu yazınız.
Görselde verilen dört matematiksel işlemin sonuçlarını en küçük sonuçtan en büyük sonuca doğru 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 1K İşlemi: 60 × 0,25 (60 sayısının çeyreği = 15)
- 2L İşlemi: 60 × 25 (60 sayısının %40’ı = 24)
- 4N İşlemi: 60 ÷ 0,5 (60 sayısının yarım içindeki adedi = 120)
- 3M İşlemi: 60 ÷ 1,5 (600 ÷ 15 = 40)
Görseldeki «13 + 0,25» işleminde neden ondalık gösterime dönüştürme stratejisinin tam sonuç vermediğini ve hangi stratejiyle çözülmesi