Standart Uzunluk Ölçme Birimleriyle İlgili Problemler ve İstatistiksel Araştırma Sürecine Giriş: Kategorik ve Nicel (Kesikli) Veri Dağılımları (MAT.6.1.8 & MAT.6.5.1)
MAT.6.1.8. Karşılaştığı günlük hayat ve matematiksel problem durumlarında metreyi (m) ölçüt alarak standart uzunluk ölçme birimleri (km, hm, dam, m, dm, cm, mm) arasında dönüşüm ve karşılaştırmalar yapar. · MAT.6.5.1.a-ç. Kategorik veya nicel (kesikli) veriye dayanan istatistiksel araştırma gerektiren durumları fark eder, betimleme veya karşılaştırma gerektiren araştırma soruları oluşturur ve veri toplama planı yapar. · MAT.6.5.1.d-e. Kategorik ve nicel (kesikli) verileri ayırt ederek uygun görselleştirme (nokta grafiği, kök-yaprak gösterimi, sıklık tablosu) ve özetleme (aritmetik ortalama, ortanca, tepe değer, açıklık) araçlarıyla analiz eder.
- Uzunluk ölçme birimleri basamak sırası: km – hm – dam – m – dm – cm – mm; aşağı her adımda 10 ile çarpılır, yukarı her adımda 10’a bölünür (1 km = 1000 m, 1 m = 100 cm = 1000 mm).
- İstatistiksel araştırma sorusu: Hedef grubu net olmalı, veri toplamayı gerektirmeli ve sonuçları değişebilirlik göstermelidir.
Sol sütundaki uzunluk dönüşümü ve istatistik kavramlarını sağ sütundaki karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki yürüyüş parkurunda 1. etap 2,4 km, 2. etap 850 m ve 3. etap 15 000 cm olduğuna göre parkurun toplam uzunluğu kaç metredir?
- A3100 m
- B3250 m
- C3400 m
- D3550 m
Görseldeki kök-yaprak gösteriminde (Kök 1: 2, 5, 5 | Kök 2: 0, 4, 8, 9) verilen 7 öğrencinin puanlarına göre tepe
- ATepe değer: 12 — Açıklık: 15
- BTepe değer: 15 — Açıklık: 17
- CTepe değer: 20 — Açıklık: 17
- DTepe değer: 15 — Açıklık: 29
Görseldeki araştırma konularının veri türünü (Kategorik / Nicel Kesikli) ve uygun grafik aracını yazarak tabloyu tamamlayınız.
| Araştırma Konusu | Veri Türü | Uygun Görselleştirme Aracı |
|---|---|---|
| 1. 6/A sınıfının en sevdiği spor dalları | Kategorik (Nitel) Veri | Sıklık Tablosu / Sütun Grafiği |
| 2. Öğrencilerin bir ayda okuduğu kitap sayısı | Nicel (Kesikli) Veri | Nokta Grafiği |
| 3. 20 öğrencinin matematik sınav puanları | Nicel (Kesikli) Veri | Kök-Yaprak Gösterimi |
| 4. Okul kantininde en çok tercih edilen meyveler | Kategorik (Nitel) Veri | Sıklık Tablosu / Sütun Grafiği |
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun sayı ve kavramlarla tamamlayınız.
- Uzunluğu 4,5 m olan bir kurdele, her biri 50 cm olan eş parçalara kesilirse toplam 9 parça elde edilir.
- Bir veri grubundaki en büyük değerden en küçük değerin çıkarılmasıyla açıklık bulunur.
- Verilerin toplamının veri sayısına bölünmesiyle elde edilen merkezî eğilim ölçüsüne aritmetik ortalama denir.
Uzunluk ölçme birimleri ve istatistiksel araştırma süreciyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Farklı birimlerle verilen uzunluklar toplanırken veya çıkarılırken önce tüm birimler aynı ortak birime çevrilir. | ✓ | |
| «Okul müdürümüzün boyu kaç santimetredir?» sorusu değişebilirlik içerdiği için istatistiksel araştırma sorusudur. | ✓ | |
| Sıralı bir veri grubunda tam ortada yer alan değere ortanca (medyan), en çok tekrar eden değere tepe değer (mod) denir. | ✓ | |
| Kök-yaprak gösteriminde «3 | 5» ifadesi 35 sayısını temsil eder. | ✓ |
Görseldeki dört farklı uzunluk ölçüsünü metreye (veya santimetreye) çevirerek en kısadan en uzuna doğru 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 22. 15 dm (= 150 cm = 1,5 m)
- 11. 800 mm (= 80 cm = 0,8 m — En kısa)
- 33. 4 m (= 400 cm)
- 44. 0,02 km (= 20 m = 2000 cm — En uzun)
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle «veri grubundaki en büyük değer ile en küçük değer
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: AÇIKLIK
Görseldeki dört sorudan hangisi hedef grubu belli olan ve değişebilirlik içeren bir istatistiksel araştırma sorusudur?
- A1: Türkiye’nin başkenti hangi ilimizdir?
- B2: 1 kilometre kaç metredir?
- C3: Okulumuzdaki 6. sınıfların günde çözdüğü soru sayısı kaçtır?
- D4: Matematik öğretmenimizin memleketi neresidir?
Görseldeki 3 m 60 cm uzunluğundaki ahşap çıtanın uçlarından 4 dm ve 200 mm kesilip atılırsa geriye kaç santimetre çıta kalır?
Görseldeki nokta grafiğinde 5 gün boyunca çözülen test sayıları (4, 6, 6, 8, 11) verilmiştir. Bu verilerin aritmetik
- AAritmetik ortalama: 6 — Ortanca: 6
- BAritmetik ortalama: 7 — Ortanca: 6
- CAritmetik ortalama: 7 — Ortanca: 8
- DAritmetik ortalama: 8 — Ortanca: 6
Görseldeki «en sevilen kitap türü» ve «bir haftada okunan sayfa sayısı» verilerinin türünü ve hangi grafiklerle