Kategorik ve Nicel (Kesikli) Veri Dağılımları
MAT.6.5.1. Kategorik veya nicel (kesikli) veri ile çalışabilme ve veriye dayalı karar verebilme (ç. Verileri görselleştirir ve özetler, d. Bulguları yorumlar, e. İstatistiksel sonuç ve çıkarımları tartışır).
- Kategorik veride sütun/daire; kesikli nicel veride nokta ve kök-yaprak seçilir.
- Ortalama = ToplamVeri Sayısı; ortanca ortadaki, tepe değer en sık değerdir.
- Açıklık = En Büyük - En Küçük; uç değer varken ortanca, eşit ortalamada küçük açıklık seçilir.
Görseldeki «12, 15, 15, 18, 20» veri kartına göre istatistiksel ölçüleri sonuçlarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki kök-yaprak gösteriminde 9 öğrencinin puanları verilmiştir. Ortanca (medyan) ve açıklık kaçtır?
- AOrtanca: 72, Açıklık: 20
- BOrtanca: 75, Açıklık: 22
- COrtanca: 75, Açıklık: 24
- DOrtanca: 79, Açıklık: 22
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Bir veri grubunda en çok tekrar eden değere tepe değer (mod) adı verilir.
- Küçükten büyüğe sıralı çift sayıda veride ortadaki iki sayının ortalaması ortancayı verir.
- Sütun grafiğinde dikey eksenin sıfırdan başlamaması yanıltıcı yorumlara yol açar.
Görseldeki araştırma konularının veri türünü ve en uygun görselleştirme aracını tabloda tamamlayınız.
| Araştırma Konusu | Veri Türü | Uygun Görsel Araç |
|---|---|---|
| Sevilen spor dallarının bütündeki payı | Kategorik veri | Daire veya sütun grafiği |
| 12 öğrencinin kardeş sayıları dağılımı | Nicel (kesikli) veri | Nokta grafiği |
| 20 öğrencinin iki basamaklı sınav puanları | Nicel (kesikli) veri | Kök-yaprak gösterimi |
Veri görselleştirme ve merkezi eğilim ölçüleriyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Kök-yaprak gösteriminde yaprak sütunundaki rakamların toplam adedi veri sayısına eşittir. | ✓ | |
| Veri grubunda aşırı büyük bir uç değer bulunduğunda grubu en iyi aritmetik ortalama temsil eder. | ✓ | |
| Ortalamaları eşit olan iki gruptan açıklığı daha küçük olan grubun verileri daha tutarlıdır. | ✓ | |
| Kök-yaprak gösteriminde verisi olmayan ara kök satırı tablodan tamamen silinir. | ✓ |
Kök-yaprak gösteriminin normal sütun grafiğine göre sağladığı en önemli üstünlüğü kısaca açıklayınız.
Görseldeki nokta grafiğinde 8 öğrencinin okuduğu kitap sayıları verilmiştir. Ortalama ve tepe değer kaçtır?
- AOrtalama: 4, Tepe değer: 2
- BOrtalama: 3, Tepe değer: 4
- COrtalama: 4, Tepe değer: 7
- DOrtalama: 5, Tepe değer: 2
Görseldeki iki okçunun ortalaması da 80 puandır. Turnuvaya hangisi seçilmelidir? Açıklıkla açıklayınız.
Görseldeki K, L, M ve N veri gruplarını açıklıklarına göre en tutarlıdan en dağınığa 1’den 4’e sıralayınız.
- 33. M Grubu: En küçük 25, en büyük 40 (Açıklık = 15)
- 11. K Grubu: En küçük 18, en büyük 24 (Açıklık = 6)
- 22. L Grubu: En küçük 12, en büyük 22 (Açıklık = 10)
- 44. N Grubu: En küçük 10, en büyük 32 (Açıklık = 22)
Görseldeki 5 günlük soru sayılarında «65» uç değerdir. Grubu en doğru temsil eden ölçü ve değeri hangisidir?
- AAritmetik ortalama: 25
- BAçıklık: 51
- COrtanca (medyan): 15
- DEn büyük değer: 65
Görseldeki sütun grafiğinde B mağazasının satışı A’nın 3 katı gibi görünmektedir. Bunun yanıltıcı nedeni nedir?
- AYatay eksende mağaza adlarının harfle gösterilmesi
- BSütunların farklı renklerle boyanmış olması
- CVerilerin tam sayılarla ifade edilmesi
- DDikey eksenin 0 yerine 90’dan başlatılması
İpuçlarındaki istatistik kavramlarını yazarak numaralı harflerle kesikli grafik türünü (şifreyi) bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: NOKTA