Kesir, Ondalık ve Yüzde Gösterimleriyle Çok Adımlı Dört İşlem Problemleri Çözme, Kısa Yollar ve Problem Kurma
MAT.6.1.7.c-e: Gerçek yaşam problemlerinde kesir, ondalık ve yüzde gösterimlerini ortak temsile dönüştürerek çok adımlı işlemleri çözebilme · MAT.6.1.7.f-g: Çözüm yollarını tahminle kontrol edebilme, çözüme ulaştırmayan stratejiyi değiştirebilme ve kısa çözüm yollarını değerlendirebilme · MAT.6.1.7.ğ-h: Geliştirdiği çözüm stratejilerini farklı gerçek yaşam durumlarına genelleyebilme ve verilen işlemlere uygun yeni problem kurabilme
- Kesir, ondalık ve yüzdeyi bir arada içeren çok adımlı problemlerde tüm veriler ortak gösterime çevrilir; “bütünün kesri” ile “kalanın kesri” ifadeleri şerit diyagramla modellenir.
- Kalan miktarın verildiği parçadan bütüne problemlerinde kalan miktar kalan parça sayısına bölünüp toplam parça sayısıyla çarpılır (ters işlem stratejisi).
- Etiket fiyatına %30 indirim uygulandığında kısa yoldan 0,70 ile çarpılır; ardışık indirimlerde ikinci indirim birinci indirimli satış fiyatı üzerinden hesaplanır.
Kesir, ondalık ve yüzde hesaplamalarında kullanılan kısa yol ifadelerini eşdeğer işlem adımlarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki şerit modelinde bir su deposunun önce %20’si (15’i), daha sonra kalan suyun 14’ü bahçe sulamasında kullanılmıştır. Geriye 180 litre su kaldığına göre deponun tamamı kaç litredir?
- A240 litre
- B280 litre
- C300 litre
- D360 litre
Görseldeki bütçe planına göre aylık 3000 TL geliri olan Mert; parasının 14’ünü ulaşıma, %35’ini yemeğe, kalan parasının 0,3’ünü ise kitap alışverişine ayırıyor. Mert’in geriye kaç TL tasarrufu kalır?
- A720 TL
- B840 TL
- C900 TL
- D960 TL
Görseldeki mağaza ardışık indirim panosunu inceleyerek tablodaki eksik 1. indirimli fiyat ve kasadaki son satış fiyatı hücrelerini tamamlayınız. İlk satır örnektir.
| Ürün ve Etiket Fiyatı | 1. İndirim Sonrası Fiyat | Kasada Ek %10 İndirimli Son Fiyat |
|---|---|---|
| 1. Mont (1000 TL · %20 indirim) | 800 TL | 720 TL |
| 2. Bot (600 TL · %25 indirim) | 450 TL | 405 TL |
| 3. Çanta (500 TL · %30 indirim) | 350 TL | 315 TL |
| 4. Kazak (400 TL · %15 indirim) | 340 TL | 306 TL |
Çok adımlı kesir, ondalık ve yüzde problemleriyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Bir sayının %20 kârlı (zamlı) satış fiyatını tek adımda bulmak için o sayıyı 1,20 ile çarpabiliriz. | ✓ | |
| Etiket fiyatına art arda yapılan %20 ve %10’luk iki indirim, başlangıç fiyatında toplam %30 indirime eşittir. | ✓ | |
| Bir doğal sayıyı 0,2 ondalık gösterimine bölmek, o doğal sayıyı 5 ile çarpmakla aynı sonucu verir. | ✓ | |
| Bir telin önce 13’ü, sonra kalan telin yarısı kesilirse geriye başlangıçtaki telin 13’ü kalır. | ✓ | |
| Problem kurarken gerçek yaşam mantığına bakılmaksızın otobüsteki yolcu sayısı ondalıklı çıkacak biçimde sayılar seçilebilir. | ✓ |
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun matematiksel kavramlarla tamamlayınız.
- Kesir, ondalık ve yüzdeyi birlikte içeren problemlerde veriler ortak bir gösterime dönüştürülür.
- Geriye kalan miktarın verildiği problemlerde bütüne ulaşmak için ters işlem stratejisi uygulanır.
- Ondalık çarpma işlemlerinde virgül hatasını önlemek için sayılar yuvarlanarak tahmin yapılır.
- Doğrulanan bir çözüm yolunu benzer yapıdaki yeni problemlere uyarlamaya genelleme denir.
Görseldeki terzi atölyesinde bulunan 24 metre kumaşın 14’ü ile ceket dikilmiş, kalan kumaşın tamamı ise her biri 0,75 metre kumaş gerektiren yelekler için kullanılmıştır. Toplam kaç adet yelek dikilmiştir?
- A18 yelek
- B20 yelek
- C24 yelek
- D28 yelek
Görseldeki manav kasasında kilogramı 22,5 TL’den alınan 80 kg armudun %10’u ezildiği için ayrılmış, kalan sağlam armutların kilogramı 30 TL’den satılmıştır. Manavın net kârını işlemle bulunuz.
Görseldeki “Kısa Yol ve Tahmin Kartı”nda yer alan «640 × 0,25 + 45 ÷ 0,5» işleminin kesir eşdeğerlikleri kullanılarak zihinden kısa yoldan nasıl çözüleceğini adım adım açıklayınız.
Görselde verilen çok adımlı problem çözme ve stratejiyi genelleme sürecini doğru uygulama sırasına göre 1’den 4’e kadar numaralandırınız.
- 4Başarılı olan çözüm stratejisini farklı bağlamdaki problemlere genelleyip özgün bir problem kurmak
- 1Problemdeki kesir, ondalık ve yüzde verilerini analiz ederek şerit diyagram veya tablo ile temsil etmek
- 2Tüm verileri en uygun ortak sayı diline çevirip kısa çözüm stratejisini uygulayarak sonucu bulmak
- 3Bulunan sonucu yuvarlama tahmini ve ters işlem sağlamasıyla kontrol edip doğruluğunu onaylamak
Görseldeki matematiksel işlem kartında verilen «360 × (1 − 14 − 0,35)» ifadesiyle çözülebilecek uygun gerçek yaşam problemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A360 sayfalık eserin önce dörtte birini, sonra kalan sayfaların %35’ini okuyan Eda’nın kalan sayfası
- B360 TL paranın önce 14’ünü, sonra başlangıçtaki paranın 0,35’ini harcayan Ali’nin geriye kalan parası
- C360 km yolun 14’ü gidildikten sonra üzerine 0,35 km daha eklenirse oluşan toplam yol uzunluğu
- D360 litrelik deponun %35’i dolu iken depoya deponun dörtte biri kadar daha su eklenmesi
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle “etiket fiyatından yapılan indirim sonucunda ödenen bedel” ile ilgili kavramı (İNDİRİM) bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: İNDİRİM