İçeriğe geç

6. sınıf · Sosyal Bilgiler · 12. hafta (7-11 Aralık 2026)

Ülkemizin Türk Dünyasıyla Kültürel, Ekonomik ve Eğitim İş Birlikleri (TDT, TÜRKSOY, TİKA, Maarif Vakfı) ve Türkistan'da Kurulan İlk Türk Devletlerinin Medeniyetimize Katkıları (SB.6.2.3 & SB.6.3.1): çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
6. Sınıf · Sosyal Bilgiler · 12. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Ülkemizin Türk Dünyasıyla Kültürel, Ekonomik ve Eğitim İş Birlikleri (TDT, TÜRKSOY, TİKA, Maarif Vakfı) ve Türkistan'da Kurulan İlk Türk Devletlerinin Medeniyetimize Katkıları (SB.6.2.3 & SB.6.3.1)

Ülkemizin Türk dünyasıyla yürüttüğü kültürel, eğitimsel ve ekonomik iş birliklerini (TDT, TÜRKSOY, TİKA, YEE, Türkiye Maarif Vakfı) nesnel ve doğru biçimde yorumlar (SB.6.2.3). · Ana yurdumuz Türkistan'da kurulan ilk Türk devletlerinin (Asya Hun, Kök Türk, Uygur) siyasi, idari (kut, töre, kurultay) ve askeri (onlu sistem) özelliklerini inceler (SB.6.3.1.a-c). · İlk Türk devletlerinin yazı, edebiyat (Orhun Yazıtları), bilim (12 Hayvanlı Türk Takvimi, matbaa), maden işçiliği ve dokumacılık alanlarında medeniyetimize katkılarını sorgular (SB.6.3.1.ç-d).

HATIRLAYALIM
  • Türkiye; TDT (Türk Devletleri Teşkilatı), TÜRKSOY (kültür-sanat), TİKA (kalkınma ve tarihî eser restorasyonu), Yunus Emre Enstitüsü ve Türkiye Maarif Vakfı aracılığıyla Türk dünyasıyla iş birliği yapar.
  • Ana yurdumuz Türkistan’da Asya Hun Devleti (Mete Han — onlu sistem), Kök Türk Devletleri (Bumin Kağan, Bilge Kağan — Orhun Yazıtları) ve yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti olan Uygur Devleti kurulmuştur.
1Eşleştirme

Sol sütundaki kurum ve tarihsel kavramları sağ sütundaki görev ve açıklamalarıyla eşleştiriniz.

b1. TÜRKSOY (Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı)
c2. TİKA (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı)
a3. Kurultay (Toy) ve Töre
a)İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşüldüğü meclis ve yazısız hukuk kuralları
b)Türk dünyasında ortak kültür, sanat, müzik ve şölen etkinliklerini yürütür
c)Kalkınma projeleri ve Orhun Yazıtları gibi ortak tarihî mirasın restorasyonunu yapar
2Çoktan seçmeli

Görseldeki «Türk Dünyası İş Birliği Kurumları» şemasında Türkiye’nin kardeş ülkelerde okul, üniversite ve eğitim merkezi

TDT (Türk Devletleri Teşkilatı)Siyasi, ekonomik ve stratejik çatıTİKAKalkınma ve tarihî eser restorasyonuTÜRKSOYOrtak kültür, sanat ve festivallerMaarif Vakfı & Yunus Emre Enst.Okul, üniversite ve Türkçe eğitimi
  1. ATÜRKSOY ve TANAP
  2. BTürkiye Maarif Vakfı ve Yunus Emre Enstitüsü
  3. CKızılay ve AFAD
  4. DRTÜK ve TÜBİTAK
3Çoktan seçmeli

Görseldeki «Esik ve Pazırık Kurganları Arkeolojik Buluntuları» kartına göre Pazırık Halısı ve Altın Elbiseli Adam ilk Türklerde hangi iki

Esik Kurganı BuluntusuAltın Elbiseli Adam ZırhıKanıt: İleri maden ve altın işçiliğiPazırık Kurganı BuluntusuDünyanın en eski düğümlü halısıKanıt: İleri dokumacılık sanatı
  1. ADenizcilik ve gemi yapımı
  2. BDokumacılık ve maden (demir-altın) işçiliği
  3. CCam sanatı ve porselen üretimi
  4. DZeytinyağı ve çay tarımı
4Tabloyu tamamla

Görseldeki ilk Türk devletlerini kurucusu/önemli hükümdarı ve medeniyetimize yaptığı temel katkıyla eşleştirerek tabloyu

1. Asya Hun DevletiTeoman / Mete Han · Onlu Sistem2. Kök Türk DevletleriBumin / Bilge Kağan · Orhun Yazıtları3. Uygur DevletiYerleşik hayat · Matbaa ve kâğıt4. Kurgan MirasıEsik (Altın Elbiseli) · Pazırık Halısı
İlk Türk DevletiÖnemli HükümdarlarıMedeniyete Temel Katkısı
1. Asya Hun DevletiTeoman / Mete HanTarihte bilinen ilk Türk devleti ve Onlu askeri sistem
2. I. ve II. Kök Türk DevletiBumin Kağan / Kutluk ve Bilge KağanTürk adıyla kurulan ilk devlet ve 38 harfli Orhun Yazıtları
3. Uygur DevletiKutluk Bilge Kül Kağan / Moyen-ÇorYerleşik hayat, mimari, 18 harfli alfabe, kâğıt ve matbaa
4. Ortak Kültür MirasıTürkistan Kurganları (Esik ve Pazırık)Altın Elbiseli Adam zırhı ve Pazırık düğümlü halısı
5Doğru mu, yanlış mı?

Türk dünyasıyla iş birlikleri ve ilk Türk devletleriyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.

DY
İlk Türk devletlerinde kağanın bile töre (hukuk) kurallarına uymak zorunda olması hukukun üstünlüğünü gösterir.✓
İlk Türk devletlerinde tarıma elverişli geniş ovalar çok fazla olduğu için göçebe hayvancılık hiç yapılmamıştır.✓
Uygurlar yerleşik hayata geçerek şehirler (Ordu-Balık) kurmuş, sulama kanalları açmış ve matbaayı kullanmıştır.✓
Orhun Yazıtları (Kül Tigin, Bilge Kağan ve Tonyukuk adına) Asya Hun Devleti döneminde dikilmiştir.✓
6Boşluk doldurma

Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun tarihî kavramlarla tamamlayınız.

İpekBaharatkutHayvanlı
  1. İlk Türk devletlerinde hükümdarlık yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiğine inanılmasına kut anlayışı denir.
  2. Türklerin astronomi bilgisini gösteren, yılların hayvan adlarıyla isimlendirildiği takvime 12 Hayvanlı Türk Takvimi denir.
  3. Doğu ile Batı arasındaki ticareti sağlayan ve ilk Türk devletlerinin hâkim olmak için mücadele ettiği ticaret yolu İpek Yolu’dur.
7Çoktan seçmeli

Görseldeki Orhun Yazıtları metin kartında Bilge Kağan’ın «Aç milleti doyurdum, çıplak milleti giydirdim...» sözü ilk Türk devletlerindeki

Orhun Yazıtları (Bilge Kağan)«Aç milleti doyurdum, çıplak milletigiydirdim, az milleti çoğalttım.»Yönetim İlkemizHalkın refah ve mutluluğuAnlayış: Sosyal Devlet Anlayışı
  1. ASosyal devlet (halkın refah ve huzurunu gözetme) anlayışını
  2. BSadece fetih ve vergi toplama anlayışını
  3. CSeçimle iş başına gelme anlayışını
  4. DYerleşik tarımı yasaklama anlayışını
8Sıralama

Görseldeki Türkistan’da kurulan ilk Türk devletleri ve gelişmelerini kronolojik (tarihsel oluş) sırasına göre 1’den 4’e kadar sıralayınız.

MÖ 220 / MÖ 209Asya Hun Devleti ve Onlu SistemMS 552I. Kök Türk Devleti’nin kuruluşuMS 720–735II. Kök Türk ve Orhun YazıtlarıMS 744Uygur Devleti ve yerleşik yaşam
  1. 11. Asya Hun Devleti’nin kurulması ve Mete Han’ın Onlu askeri sistemi oluşturması (MÖ 220 / MÖ 209)
  2. 44. Uygur Devleti’nin kurulması ve yerleşik hayata geçilerek kâğıt-matbaa ve şehir mimarisinin gelişmesi (744)
  3. 22. Bumin Kağan önderliğinde Türk adıyla ilk devlet olan I. Kök Türk Devleti’nin kurulması (552)
  4. 33. II. Kök Türk (Kutluk) Devleti döneminde Türk tarihinin ilk yazılı eserleri olan Orhun Yazıtları’nın dikilmesi (720–735)
9Kısa cevap

Görseldeki «Ordu-Millet ve Onlu Sistem» kartına göre Mete Han’ın MÖ 209’da kurduğu Onlu sistemin günümüz Türk Kara Kuvvetleri

Mete Han ve Onlu Sistem (MÖ 209)Onbaşı → Yüzbaşı → Binbaşı → TümenDisiplinli ve hızlı hareket yeteneğiGünümüze MirasıTürk Kara Kuvvetleri kuruluş yılıModern dünya ordularına örnek model
Ordunun onlu, yüzlü, binli bölümlere ayrıldığı Onlu sistem.
10Çoktan seçmeli

Görseldeki «Hun ve Kök Türk Bozkır Yaşamı vs. Uygur Yerleşik Yaşamı» karşılaştırma tablosuna göre Uygurlarda saray,

Hun ve Kök Türk (Konargöçer)Çadır (Yurt) ve taşınabilir sanatHayvancılık, dokuma ve madenUygur Devleti (Yerleşik Yaşam)Ordu-Balık şehri, saray ve tapınakTarım, duvar resmi (fresk) ve matbaa
  1. Aİpek Yolu ticaretini tamamen bırakmaları
  2. BKonargöçer yaşamdan yerleşik şehir ve tarım yaşamına geçmeleri
  3. CDemir madenini işlemeyi unutmaları
  4. DKurultay meclisini kapatmaları
11Şifreli kelime

İpuçlarındaki tarih kavramlarını kutulara yazınız. Numaralı harflerle «ilk Türk devletlerinde toplumsal ve idari düzeni sağlayan yazısız

İlk Türk devletlerinin kurulduğu Orta Asya ana yurdumuzTÜRKİSTAN
Tarihte «Türk» adıyla kurulan ilk Türk devletiKÖKTÜRK
İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşüldüğü danışma meclisiKURULTAY
Asya Hun Devleti’nde Onlu askeri sistemi kuran büyük hükümdarMETEHAN

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: TÖRE

12Açık uçlu

Görseldeki «Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Ortak Miras» kartını inceleyerek Türkiye ile Türk cumhuriyetleri arasındaki ortak dil, tarih

Ortak Tarih, Dil ve KültürDede Korkut, Orhun, NevruzKardeşlik ve karşılıklı güvenGünümüz Ortak Projeleri (TDT)Orta Koridor ulaşım ve enerjiOrtak alfabe, eğitim ve ticaret
Ortak dil, tarih ve kültür mirası kardeş ülkelerdeki güveni.