Gelecekteki Rollerimiz, Hak ve Sorumluluklarımızın Değişimi
SB.6.1.1. Dâhil olduğu grupların ve bu gruplardaki rollerinin zaman içerisinde değişebileceğine ilişkin çıkarım yapabilme · Konu kapsamındaki temel kavramları, modelleri ve ilişkileri örnekler üzerinden çözümler.
- Gelecekte TÜBİTAK proje takımı öğrencisi, üniversite öğrencisi, millî sporcu, müzisyen, STK üyesi veya aile büyüğü gibi yeni roller üstlenebiliriz.
- Büyüklerimizle yapılan söyleşiler; kişinin zamanla yer aldığı grubun, rolünün, haklarının ve sorumluluklarının birlikte değiştiğini gösterir.
- Ailede rollerin doğru paylaşılması, her bireyin kendi rolünün gereğini yapması, sevgi ve şefkat gösterilmesi aile içi huzuru ve mutluluğu güçlendirir.
- Rollerin zaman içindeki değişimi açıklamalı tarih şeridiyle gösterilir; değerlendirme raporunda bu değişimin doğal bir süreç olduğu vurgulanır.
Sol sütundaki çalışma araçlarını ve kavramları sağ sütundaki görevleriyle eşleştiriniz.
Gelecekteki rollerimiz, hak ve sorumluluklarımızla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Bireyin dâhil olduğu grup ve üstlendiği rol değiştiğinde hak ve sorumlulukları da değişir. | ✓ | |
| Gelecekte üstleneceğimiz yeni rollerin bugünkü ilgi ve becerilerimizle hiçbir bağlantısı yoktur. | ✓ | |
| Prof. Dr. Nevzat Tarhan, ailede herkesin kendi rolünün gereğini yapmasını tiyatro sanatçılarına benzetmiştir. | ✓ | |
| “Gelecekte dâhil olacağım gruplar ve rollerim” etkinliği harita okuma becerisini geliştirmek için yapılır. | ✓ | |
| Sınıf panosundaki tablolar incelenirken hak ve sorumluluklardaki benzerlik ve farklılıklara bakılır. | ✓ |
Görseldeki gazete haberinde Prof. Dr. Nevzat Tarhan aile bireylerini neden tiyatro sanatçılarına benzetmiştir ve aile birliğini koruyan iki temel etken nedir?
Görseldeki altı gelecek kartını inceleyen öğrencilerin ilgi alanlarıyla seçtikleri kart eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- ABilimsel deney ve araştırma yapmayı seven Mert — Kart 1 (TÜBİTAK proje takımı)
- BOkul takımında düzenli antrenman yapan Ece — Kart 3 (Disiplinli millî sporcu)
- CDoğa koruma gönüllüsü olmak isteyen Arda — Kart 4 (Müzik grubunda müzisyen)
- Dİleride akademik eğitimini sürdürmek isteyen Selin — Kart 2 (Üniversite öğrencisi)
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Bir rolün bireye kazandırdığı yetkilere hak denir.
- Üstlenilen rolün gerektirdiği görevlere sorumluluk adı verilir.
- Ailede sevgi ve şefkat yaşatıldığında sorunlar kolayca çözülür.
- Zamanla grup ve rollerin değişmesi doğal bir süreçtir.
Görseldeki “Geçmiş ve Günümüz Karşılaştırma Tablosu” örneğine göre Elif’in anneannesinin durumundan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?
- AGeçmişte üstlendiği öğrenci rolü, günümüzde hiçbir değişikliğe uğramadan sürmektedir.
- BYaşı ilerledikçe dâhil olduğu grup değişmiş; buna bağlı olarak hak ve sorumlulukları da farklılaşmıştır.
- CKöy okulundaki eğitim alma hakkı, yalnız aile büyüğü olduğunda ortaya çıkan bir haktır.
- DTorunlarına rehberlik etme sorumluluğu, ilkokul öğrencisiyken üstlendiği temel görevdir.
Görseldeki söyleşi notlarından yararlanarak Kerem’in dedesinin geçmişteki ve günümüzdeki grup, rol, hak ve sorumluluk tablosunu tamamlayınız. İlk satır örnektir.
| Dönem | Yer Aldığı Grup ve Rolü | Hak ve Sorumluluğu |
|---|---|---|
| Çocukluk (Geçmiş) | Okul grubu — Öğrenci | Eğitim alma hakkı / Ders çalışma sorumluluğu |
| Gençlik (Geçmiş) | Meslek grubu — Fabrika işçisi | Ücret alma hakkı / İşini zamanında yapma |
| Günümüz (Aile) | Aile ve akraba grubu — Dede | Saygı görme hakkı / Torunlarına yol gösterme |
| Günümüz (Toplum) | Sivil toplum kuruluşu — Gönüllü üye | Söz hakkı / Çevre etkinliklerine katılma |
Görselde verilen “Gelecekte Dâhil Olacağım Gruplar ve Rollerim” etkinliğinin uygulama basamaklarını 1’den 4’e kadar sıraya koyunuz.
- 2Hayal edilen gruplar için grup, rol, hak ve sorumluluk sütunlarından oluşan bireysel tabloyu doldurmak
- 3Grup arkadaşlarıyla tabloları birleştirerek ortak tabloyu büyük bir kartona çizip sınıf panosuna asmak
- 4Panodaki diğer tabloları üç inceleme sorusuna göre değerlendirip yapışkan notlarla geri bildirim vermek
- 1Gelecekte yapılacak mesleği, dâhil olunacak grupları ve bu gruplardaki rolleri hayal edip söylemek
Görseldeki rol geçiş şemasında okul basketbol takımındaki bir öğrencinin gelecekte millî sporcu veya antrenör olabileceği gösterilmiştir. Bu geçiş bugünkü becerilerle nasıl ilişkilidir?
Görseldeki değerlendirme raporu kartını tamamlayacak olsaydınız grup ve rollerimizin zamanla değişmesi hakkında hangi genel çıkarımı yazardınız?
Görseldeki sınıf panosu inceleme kartında öğrencilerin cevap aradığı sorular verilmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi pano incelemesinin amaçlarından biri değildir?
- AArkadaşlarımızın gelecekte hangi gruplara katılmayı hayal ettiğini görmek
- BKendi tahmin etmediğimiz farklı meslek ve sosyal rolleri fark etmek
- CRoller değiştikçe hak ve sorumluluklarda oluşan benzerlik ve farklılıkları karşılaştırmak
- DDiğer grupların hazırladığı karton tabloları panodan kaldırıp yalnız kendi tablomuzu bırakmak
Görselde Can’ın hazırladığı “Rollerimin Tarih Şeridi” taslağı verilmiştir. Öğretmeni şeridin “açıklamalı tarih şeridi” ölçütüne uyması için hangi eksiği tamamlamasını istemiştir?
- AHer dönemdeki grup ve rolün altına o rolün kazandırdığı hak ve sorumlulukları da eklemesini
- BTarih şeridindeki tüm grup adlarını silip yalnızca doğum tarihini yazmasını
- CGelecek döneme ait tahmin kutusunu şeritten tamamen çıkarmasını
- DOkul ve meslek gruplarını çıkarıp yalnız oyun grubunu bırakmasını
İpuçlarına karşılık gelen kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle rol değişimini zaman sırasıyla gösteren aracın adını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: ŞERİT
Bugün 6. sınıf öğrencisi olan Zeynep, gelecekte çevre koruma alanında çalışan bir sivil toplum kuruluşunda proje yöneticisi olmayı hedeflemektedir. Zeynep’in bu hedefiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- ABugünkü çevre kulübü üyeliği, gelecekte üstleneceği STK rolüne hazırlık sağlar.
- BGelecekte proje yöneticisi olduğunda öğrencilik dönemindeki sorumlulukları aynen kalır.
- CBir birey hayatı boyunca yalnızca tek bir sosyal gruba üye olabilir.
- DSivil toplum kuruluşlarında üstlenilen roller bireye hiçbir sorumluluk yüklemez.