Çözüm Önerilerini Savunma ve Evimiz Dünya’ya Giriş: Kıtalar, Okyanuslar ve Türkiye’nin Yeri
SB.6.1.3. Toplumsal hayatta karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerilerini iddia, gerekçe ve kanıtlarla müzakere edebilme · SB.6.2.1. Ülkemizin, kıtaların ve okyanusların konum özelliklerini harita ve küre üzerinden algılayabilme
- Müzakere, farklı görüşteki kişilerin konuşarak ve birbirini dinleyerek ortak bir sonuca (uzlaşmaya) varmaya çalışmasıdır; öneriler iddia, gerekçe ve kanıt sırasıyla savunulur.
- Toplumsal sorun çözme süreci 5 adımdır: 1) Fark et ve tanımla, 2) Nedenleri karşılaştır, 3) Çözüm geliştir, 4) Geri bildirimle düzenle, 5) Gerekçe ve kanıtla savun.
- Yeryüzünün yaklaşık dörtte üçü sularla kaplıdır; dünyada 7 kıta (Asya, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Antarktika, Avrupa, Avustralya) ve 3 büyük okyanus (Büyük, Atlas, Hint) vardır.
- Türkiye, Asya ile Avrupa kıtalarının birleştiği yerde bulunur; Asya’daki topraklarına Anadolu (yarımada), Avrupa’daki topraklarına Trakya denir ve ikisini İstanbul Boğazı, Marmara Denizi ile Çanakkale Boğazı ayırır.
Sol sütundaki coğrafi ve toplumsal kavramları sağ sütundaki açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Okyanuslarla çevrili çok büyük kara parçalarına kıta adı verilir.
- Türkiye’nin Avrupa kıtasında yer alan topraklarına Trakya adı verilir.
- Bir çözüm önerisini savunurken ileri sürdüğümüz düşünceyi destekleyen gözlem ve sayılara kanıt denir.
- Anadolu Yarımadası’nın kuzeyinde Karadeniz, batısında Ege Denizi, güneyinde ise Akdeniz yer alır.
Görseldeki Türkiye konum şemasına göre Edirne’den yola çıkıp kara yoluyla Ankara’ya giden bir yolcu sırasıyla hangi kıtadan hangi kıtaya geçmiş olur?
- AAsya kıtasından Afrika kıtasına
- BAvrupa kıtasından Asya kıtasına
- CAsya kıtasından Avrupa kıtasına
- DAvrupa kıtasından Avustralya kıtasına
Görseldeki müzakere savunma kartında numaralanmış cümlelerin “İddia — Gerekçe — Kanıt” eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A1: İddia — 2: Gerekçe — 3: Kanıt
- B1: Kanıt — 2: İddia — 3: Gerekçe
- C1: Gerekçe — 2: Kanıt — 3: İddia
- D1: İddia — 2: Kanıt — 3: Gerekçe
Müzakere kuralları, kıtalar, okyanuslar ve Türkiye’nin konumuyla ilgili ifadelerden doğru olanların D, yanlış olanların Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Müzakere sırasında karşı tarafın sözünü kesmeden dinlemek ve itirazı kişiye değil görüşe yapmak gerekir. | ✓ | |
| Dünya yüzeyinin yaklaşık dörtte üçü karalarla, dörtte biri ise sularla kaplıdır. | ✓ | |
| Küre, Dünya’nın küçültülmüş üç boyutlu modelidir; harita ise yeryüzünün düzleme aktarılmış çizimidir. | ✓ | |
| Türkiye’nin bütün toprakları yalnızca Avrupa kıtasında yer almaktadır. | ✓ | |
| Her tarafı sularla çevrili kara parçalarına ada (Gökçeada, Kıbrıs), denizin karaya sokulduğu girintiye körfez denir. | ✓ |
Görseldeki sınıf müzakeresinde A Grubu “Kantinde plastik şişe satışı hemen yasaklansın”, B Grubu ise “Her kata su sebili konulsun” önerisini sunmuştur. İki grubun önerilerini birleştiren ortak uzlaşma cümlesini yazınız.
Görseldeki harita terimleri panosunu inceleyerek verilen örneklerin hangi coğrafi terime (Yarımada, Ada, Boğaz, Okyanus) karşılık geldiğini tabloya yazınız.
| Coğrafi Örnek | Tanım Özelliği | Harita Terimi |
|---|---|---|
| 1. Anadolu | Üç tarafı denizlerle çevrili kara | Yarımada |
| 2. Gökçeada ve Kıbrıs | Dört tarafı suyla çevrili kara | Ada |
| 3. Çanakkale Boğazı | İki denizi bağlayan dar su geçidi | Boğaz |
| 4. Hint Okyanusu | Kıtaları ayıran dev su kütlesi | Okyanus |
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazarak “kıtaları birbirinden ayıran çok geniş ve derin su kütlesi” kavramını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: OKYANUS
Görseldeki “Okul Bahçesine Ağaç Dikilmeli” öneri kartında yalnızca iddia yer almaktadır. Bu iddiayı ikna edici hâle getirmek için bir gerekçe ve bir gözlem kanıtı ekleyerek kısaca yazınız.
Görselde karışık verilen toplumsal sorun çözme ve müzakere sürecinin adımlarını baştan sona 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 3Nedenlere yönelik özgün, uygulanabilir, sürdürülebilir ve faydalı çözüm önerisi geliştirmek
- 2Sorunun nedenlerini farklı bakış açılarıyla inceleyip benzerlik ve farklılıkları karşılaştırmak
- 4Gelen görüşlerle öneriyi düzenleyip iddia, gerekçe ve kanıtlarla müzakere ederek savunmak
- 1Toplumsal sorunu gözlem yaparak fark etmek ve doğru bir sorun cümlesiyle tanımlamak
Görseldeki dünya kıtalar ve okyanuslar bilgi kartına göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AAsya, Avrupa ve Afrika kıtaları dünya haritasının orta bölümünde birbirine yakın konumlanmıştır.
- BBüyük Okyanus, Atlas Okyanusu ve Hint Okyanusu kıtaları birbirinden ayıran üç büyük okyanustur.
- CKaradeniz ve Akdeniz, kıtaları birbirinden ayıran dünyanın en derin iki okyanusudur.
- DHaritanın en alt kısmında buzullarla kaplı Antarktika kıtası, sağ alt kısmında ise Avustralya yer alır.
Görseldeki Boğazlar ve Marmara geçiş haritasına göre İstanbul şehrimiz ve boğazlarımızla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- Aİstanbul, hem Asya hem de Avrupa kıtasında toprağı bulunan iki kıtalı bir şehrimizdir.
- Bİstanbul Boğazı, Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı Anadolu ile Trakya’yı birbirinden ayırır.
- CTürkiye, Asya ile Avrupa kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı köprü konumundadır.
- DAnadolu Yarımadası’nın dört tarafı okyanuslarla çevrili olduğu için kara bağlantısı yoktur.