İçeriğe geç

6. sınıf · Türkçe · 1. hafta (14-18 Eylül 2026)

Bir Kelime Seyyahı: Kaşgarlı Mahmut, Akıcı Okuma ve Virgül: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
6. Sınıf · Türkçe · 1. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Bir Kelime Seyyahı: Kaşgarlı Mahmut, Akıcı Okuma ve Virgül

T.O.6.2. Akıcı okuyabilme · T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme · T.K.6.2. Konuşmada yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme · T.Y.6.18. Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme

HATIRLAYALIM
  • Kaşgarlı Mahmut, Türk boylarını gezerek Türkçenin ilk sözlüğü Dîvânu Lugâti't-Türk'ü yazmıştır. Akıcı okumak için dik ve rahat oturur, mesafeyi ayarlar, mırıldanmadan okuruz.
  • Nefes çalışmaları ve tekerlemeler düzgün konuşmamıza yardımcı olur. Virgül; art arda cümlelerin arasında, cevap kelimelerinden sonra ve "o, bu" gibi öznelerden sonra kullanılır.
1Çoktan seçmeli

Görselde bir öğrencinin Dîvânu Lugâti't-Türk için hazırladığı bilgi kartı verilmiştir. Karttaki numaralı bilgilerden hangisi yanlıştır?

Dîvânu Lugâti’t-TürkYazarı Kaşgarlı Mahmut’tur.Türkçenin ilk sözlüğüdür.İçinde 750 kelime vardır.Türk boylarından ve damgalarından söz eder.
  1. A1. bilgi
  2. B2. bilgi
  3. C3. bilgi
  4. D4. bilgi
2Kısa cevap

Küçük Mahmut, arkadaşlarıyla oynadığı "tepük" oyununun adının nereden geldiğini merak etmiştir. Mahmut hangi sonuca ulaşmıştır? Kelimelere duyduğu bu merak, onu ileride nasıl biri yapmıştır?

Top ayakla tepildiği için oyuna bu adın verildiğini düşünmüştür. Bu merak onu bir kelime seyyahı yapmıştır.
3Kısa cevap

«Kırk kırmızı kiraz kasası kırk kere kaydı, kırk kere kaydıkça kırk kiraz kasadan kaçtı, kaçan kırk kiraz kırk kuzguna kaldı.» tekerlemesini yüksek sesle söyleyeceksiniz. Tekerlemeyi tek solukta bitirmeye çalışmadan nerelerde soluk alacağınızı yazınız. Çalışırken hız ile doğruluktan hangisine önce özen gösterirsiniz?

Satır sonlarında, virgüllerden sonra soluk alırım. Önce doğru söylemeye özen gösteririm.
4Boşluk doldurma

Cümlelerdeki boşlukları kutudaki sözcüklerle doldurunuz. Bir sözcük artacaktır.

"gezgin""hükümdar"öğretmenimizdencümleden
  1. Anlamını bilmediğimiz kelimenin anlamını önce kelimenin geçtiği cümleden ve kelimedeki ipuçlarından tahmin ederiz.
  2. Tahminimizi TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten, öğretmenimizden ya da aile büyüklerimizden yardım alarak kontrol ederiz.
  3. "Seyyah" kelimesi yerine "gezmen" ya da "gezgin" kelimesini de kullanabiliriz.
5Eşleştirme

Soldaki kelimeleri sağdaki anlamlarıyla eşleştiriniz. Harfleri kutulara yazınız.

b1. hazine
c2. torun
a3. hükümdar
a)Padişah, kral, hakan gibi taht sahibi devlet başkanı
b)Değerli şeylerin saklandığı yer
c)Bir kimsenin çocuğunun çocuğu
6Açık uçlu

A) «O kelime defterini kaybetti.» ve B) «O, kelime defterini kaybetti.» cümleleri arasındaki tek fark bir virgüldür. İki cümlenin anlamı arasındaki farkı açıklayınız.

A'da "o" defteri gösterir; kaybedenin kim olduğu belli değildir. B'de "o" öznedir; defteri kaybeden odur. Virgül anlamın karışmasını önler.
7Çoktan seçmeli

Görselde bir yapının kuşbakışı çizimi verilmiştir. Bu yapının harflerle gösterilen bölümlerinden hangisi avludur?

A BölümüYapının solköşesinde yer alan,üstü çatıyla kapalıodaB BölümüYapının ortasındakalan, üstü açık veduvarlarla çevrilialanC BölümüYapının sağ altköşesinde yer alan,üstü çatıyla kapalıodaD BölümüYapı duvarlarınındışında yer alanağaçlı bahçe alanı
  1. AA bölümü
  2. BB bölümü
  3. CC bölümü
  4. DD bölümü
8Çoktan seçmeli

Görselde akıcı okumaya yardımcı olan göz uygulamaları verilmiştir. Bu uygulamalarla ilgili hangisi doğrudur?

Sola, sağaYukarı, aşağı0 çizmeYatay 8 çizme
  1. AHer hareket 15 saniye sürdürülür.
  2. BGözlerle birlikte baş da hareket eder.
  3. CGözlerle yalnız düz çizgiler çizilir.
  4. DUygulamalar yalnız okurken yapılır.
9Tabloyu tamamla

Tablodaki cümlelerde virgülün hangi görevde kullanıldığını yazınız. İlk satır örnektir.

CümleVirgülün görevi
1. Evet, sözlüğü ben getirdim.Cümle başındaki cevap kelimesinden sonra
2. Sözlüğü açtı, kelimeyi buldu, deftere yazdı.Art arda sıralanan cümlelerin arasında
3. Bu, dedemin en eski sözlüğü.Anlam karışmasın diye özneden (bu) sonra
10Kısa cevap

«Sandıktaki Defter: Elif, dedesinin eski sandığını açtı. Kumaşların altında sararmış, kalın bir defter buldu. Kapağında ‘Kelimelerim’ yazıyordu. Elif, defteri heyecanla açıp ilk sayfaya baktı. [1. Durak]» hikâyesini okurken 1 numaralı durakta durdunuz. Hikâyenin devamında neler olabileceğini tahmin ediniz ve tahmininizin gerekçesini yazınız.

Defterde dedesinin yıllar boyunca öğrendiği kelimeler ve anlamları yazılı olabilir; çünkü kapakta "Kelimelerim" yazıyor ve defter çok eski.
11Tabloyu tamamla

Hayal gücüyle yapılan üç nefes çalışmasından A’da tavşan gibi koklama, B’de çiçek koklayıp sesle verme, C’de ise balon şişirme canlandırılmaktadır. Her çalışmada nefesin nasıl alınıp verildiğini tabloya yazınız. İlk satır örnektir.

Nefes ÇalışmasıNefes nasıl alınır, nasıl verilir?
A (Tavşan nefesi)Burundan üç kez hızla alınır, uzunca verilir.
B (Çiçek nefesi)Derin alınır; verirken f, m ya da s sesi çıkarılır.
C (Balon nefesi)Burundan derin alınıp karın şişirilir, ağızdan verilir.
12Doğru mu, yanlış mı?

Doğru olan ifadelerin yanındaki D kutusunu, yanlış olanların yanındaki Y kutusunu işaretleyiniz.

DY
Akıcı okumak için kitabı gözümüze olabildiğince yaklaştırırız.✓
Okurken mırıldanmadan ve fısıldamadan okuruz.✓
Okurken dik ve rahat otururuz.✓
Nefes çalışmasını bir şey yiyip içerken de yapabiliriz.✓