2. Ünite: Alışveriş (التَّسَوُّقُ) — 3. Ders: Fırında, Bakkalda ve Halk Pazarında (فِي الْمَخْبَزِ وَعِنْدَ الْبَقَّالِ وَفِي السُّوقِ): Sebze, Meyve, Unlu Mamuller ve Tartı İfadeleri (ARP.7.2)
Fırında, bakkalda ve halk pazarında geçen kısa ve basit diyalogları okuyarak temel sorular sorar ve sorulan sorulara cevap verir. · Sebze (الْخَضْرَاوَاتُ), meyve (الْفَوَاكِهُ) ve unlu mamul isimlerini; tartı ve ölçü ifadelerini (كِيلُو مِنْ، نِصْفُ كِيلُو مِنْ) ve bağlaçları (وَ، أَوْ، أَمْ، ثُمَّ) tanır. · Bakkalda, fırında ve halk pazarında ne istediğini 1-19 arası sayıları ve ölçü-tartı ahlakı ifadelerini kullanarak yazılı olarak ifade eder.
- Günlük gıda alışverişi yapılan başlıca yerler الْمَخْبَزُ (fırın: خُبْزٌ، كَعْكٌ), الْبَقَّالُ (bakkal: جُبْنٌ، زَيْتُونٌ، حَلِيبٌ، بَيْضٌ) ve السُّوقُ الشَّعْبِيُّ (halk pazarı) olarak adlandırılır.
- Pazarda satılan ürünler الْخَضْرَاوَاتُ (sebzeler: طَمَاطِمُ، خِيَارٌ، بَطَاطِسُ، بَصَلٌ، جَزَرٌ) ve الْفَوَاكِهُ (meyveler: تُفَّاحٌ، بُرْتُقَالٌ، مَوْزٌ، عِنَبٌ، إِجَّاصٌ) gruplarına ayrılır.
- Tartılı ürünlerde كِيلُو مِنْ (bir kilo), نِصْفُ كِيلُو مِنْ (yarım kilo), رُبْعُ كِيلُو مِنْ (çeyrek kilo); paketli ürünlerde عُلْبَةٌ مِنْ (bir kutu) ve كِيسٌ مِنْ (bir paket) kalıpları kullanılır.
- İki seçenek arasında tercih sorulurken «أَتُفَضِّلُ ... أَمْ ...؟» kalıbı kullanılır; ticarette «اِنْتَبِهْ لِلْكَيْلِ وَالْمِيزَانِ» (Ölçüye ve tartıya dikkat et) ilkesi esastır.
Sol sütundaki Arapça gıda ve ölçü ifadelerini sağ sütundaki Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Mahalle fırınındaki konuşma kartına göre müşterinin fırıncıdan istediği ürünler aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİki adet sıcak simit ve bir kutu taze süt istemektedir.
- BTaze ekmek ve bir paket un satın almak istemektedir.
- CYarım kilo beyaz peynir ve siyah zeytin aramaktadır.
- DBir kilo kırmızı elma ile yarım kilo armut sormaktadır.
Görseldeki manav tezgâhı sorusuna ve sepet içeriğine göre müşterinin verdiği cevap aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
- Aأُفَضِّلُ الْبُرْتُقَالَ وَالتُّفَّاحَ الطَّازَجَ.
- Bأَنَا بِحَاجَةٍ إِلَى كِيسٍ مِنَ السُّكَّرِ.
- Cلَا يُوجَدُ خُبْزٌ سَاخِنٌ فِي الْمَخْبَزِ.
- Dأُرِيدُ رُبْعَ كِيلُو مِنَ الزُّبْدَةِ فَقَطْ.
Görseldeki reyon kasalarını inceleyerek ürünlerin ait olduğu grubu veya mekânı ve Türkçe anlamlarını tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Ürün Kasası | Grubu veya Satıldığı Mekân | Türkçe Karşılığı |
|---|---|---|
| 1. جَزَرٌ وَبَصَلٌ | الْخَضْرَاوَاتُ (Sebzeler) | Havuç ve soğan |
| 2. فَرَاوِلَةٌ وَمَوْزٌ | الْفَوَاكِهُ (Meyveler) | Çilek ve muz |
| 3. زُبْدَةٌ وَعَسَلٌ | عِنْدَ الْبَقَّالِ (Bakkalda) | Tereyağı ve bal |
| 4. خُبْزٌ وَكَعْكٌ | فِي الْمَخْبَزِ (Fırında) | Ekmek ve simit |
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun Arapça kelimelerle tamamlayınız.
- Halk pazarında «bir kilo patates» istemek için «أَنَا بِحَاجَةٍ إِلَى كِيلُو مِنَ الْبَطَاطِسِ» denir.
- «Çayı mı yoksa sütü mü tercih edersin?» sorusunda «أَتُفَضِّلُ الشَّايَ أَمْ الْحَلِيبَ؟» bağlacı kullanılır.
- Bakkaldan «bir paket şeker» alırken «كِيسٌ مِنَ السُّكَّرِ» ölçü ifadesi tercih edilir.
- Ticaret ahlakında «Ölçüye ve tartıya dikkat et!» ilkesi «اِنْتَبِهْ لِلْكَيْلِ وَالْمِيزَانِ» şeklinde tamamlanır.
Alışveriş mekânları, tartı ifadeleri ve bağlaçlarla ilgili yargılardan doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| «الْفَوَاكِهُ» kelimesi elma, üzüm, karpuz ve armut gibi meyvelerin genel adıdır. | ✓ | |
| Manavda yarım kilo salatalık isterken «رُبْعُ كِيلُو مِنَ الْخِيَارِ» kalıbı kullanılır. | ✓ | |
| Soru cümlelerinde iki ürün arasında tercih sorulurken «أَتُفَضِّلُ ... أَمْ ...؟» yapısı kullanılır. | ✓ | |
| «كَمِ الْمَجْمُوعُ؟» sorusu satıcıya dükkânın saat kaçta kapandığını sormak için yöneltilir. | ✓ | |
| «الْكَاسِبُ حَبِيبُ اللّٰهِ» hikmetli sözü, helalinden çalışıp kazanan dürüst kimseyi över. | ✓ |
Halk pazarında geçen aşağıdaki alışveriş konuşmasını olay akışına göre 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 1السَّلَامُ عَلَيْكُمْ، هَلْ عِنْدَكَ فَاكِهَةٌ طَازَجَةٌ يَا عَمِّي؟
- 3أُرِيدُ كِيلُو مِنَ الْإِجَّاصِ ثُمَّ نِصْفَ كِيلُو مِنَ الْعِنَبِ، بِكَمِ الْمَجْمُوعُ؟
- 4تَفَضَّلْ، الْمَجْمُوعُ سَبْعَ عَشْرَةَ لِيرَةً. — شُكْرًا جَزِيلًا.
- 2وَعَلَيْكُمُ السَّلَامُ، نَعَمْ عِنْدِي إِجَّاصٌ وَعِنَبٌ طَازَجٌ.
İpuçlarındaki gıda kavramlarının Türkçesini kutulara yazınız. Numaralı harflerle «الْمِيزَانُ» kelimesinin Türkçe karşılığını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: TERAZİ
Verilen bakkal fişindeki bilgilere göre «بِكَمْ كُلُّ هٰذَا؟» (Bütün bunlar kaça?) sorusunun doğru yanıtı aşağıdakilerden hangisidir?
- Aالْمَجْمُوعُ أَحَدَ عَشَرَ لِيرَةً
- Bالْمَجْمُوعُ اِثْنَتَا عَشْرَةَ لِيرَةً
- Cالْمَجْمُوعُ ثَمَانِيَ عَشْرَةَ لِيرَةً
- Dالْمَجْمُوعُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ لِيرَةً
Görseldeki terazi levhasında geçen «الْمُطَفِّفِينَ» kavramının anlamını ve levhanın esnafa verdiği öğüdü kısaca yazınız.
Mutfak ihtiyaç listesinde yer alan ürün ve miktarlarla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
- ASebze grubundan bir kilo yeşil biber (فُلْفُلٌ) alınacaktır.
- BBakkaldan yarım kilo beyaz peynir (جُبْنٌ) istenecektir.
- CListede on iki adet taze yumurta (بَيْضَةً) yazılıdır.
- DMeyve reyonundan karpuz (بَطِّيخٌ) tercih edilmiştir.
Görseldeki şemaya göre manavdan «Önce bir kilo havuç, sonra yarım kilo elma istiyorum.» diyen müşterinin kuracağı Arapça cümleyi «أُرِيدُ» ve «ثُمَّ» ile yazınız.