Türkiye ve Uzay Araştırmaları
FB.7.1.1. Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojileri karşılaştırabilme
- Uzay, Dünya'nın atmosferinin dışında kalan ve gök cisimlerinin bulunduğu çok geniş bir ortamdır; tamamen boş değildir.
- Uzay teknolojileri; görevine, kimin kontrol ettiğine, enerjisini nereden sağladığına ve yeniden kullanılıp kullanılamadığına göre karşılaştırılır.
- Uzay teleskopları atmosferin engeline takılmadığı için daha net görüntü alır. Yer tabanlı teleskoplar daha ucuzdur; bakımları daha kolaydır.
Kavramları açıklamalarıyla eşleştiriniz. Harfleri kutulara yazınız.
Doğru olan ifadelerin yanındaki D kutusunu, yanlış olanların yanındaki Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Uzay tamamen boştur; içinde hiçbir madde yoktur. | ✓ | |
| Uzay istasyonu enerjisini güneş panellerinden sağlar. | ✓ | |
| Uzay sondası, içindeki astronotlar tarafından kontrol edilir. | ✓ | |
| Uzay istasyonunun ömrü bakım ve onarımla uzatılabilir. | ✓ |
Yeryüzünde atmosferin altında bulunan 1 numaralı yer teleskobu ile atmosferin dışında yörüngede bulunan 2 numaralı uzay teleskobundan hangisi daha net görüntü elde eder? Nedenini ve diğer teleskobun bir üstünlüğünü yazınız.
Verilen uzay teknolojilerinden (A: Uzay roketi, B: Uzay mekiği, C: Uzay istasyonu, D: Yapay uydu, E: Teleskop) her açıklamanın yanına uygun olanın harfini yazınız. İlk satır örnektir.
| Açıklama | Harf |
|---|---|
| Astronotların yaşayıp deney yaptığı, yörüngede hareket eden araçtır. | C |
| Gök cisimlerini gözlemlemek için kullanılır. | E |
| Bir gök cisminin çevresinde dolanır; iletişim ve gözlem için kullanılır. | D |
Görseldeki bölgede gözlemevi kurmak için dört yer önerilmiştir. Gözlemevi için en uygun yer hangisidir?
- AA
- BB
- CC
- DD
Bir araştırma ekibi bir bölgedeki fay hatlarını belirlemek istiyor. Ekip hangi teknolojinin verilerinden yararlanabilir?
- AUzay roketi
- BUzay mekiği
- CYapay uydu
- DUzay istasyonu
Olayları eskiden yeniye doğru sıralayınız. Kutulara 1'den 5'e kadar numara yazınız.
- 1Hubble uzay teleskobu yörüngeye yerleştirildi.
- 2Türkiye Uzay Ajansı (TUA) kuruldu.
- 4İMECE uydusu uzaya gönderildi.
- 3James Webb uzay teleskobu uzaya gönderildi.
- 5Alper Gezeravcı uzaya gitti.
Görsellerde yapay uyduların dört kullanım alanı gösterilmiştir. İMECE uydusunun görevi hangisiyle ilgilidir?
- AK
- BL
- CM
- DN
Günlük yaşamda kullanılan yol bulma sistemi (GPS), dijital termometre, duman dedektörü ve güneş paneli ürünlerinin uzay çalışmaları açısından ortak özelliği nedir? Bu gruba eklenebilecek bir ürün daha yazınız.
Kartta özellikleri verilen uzay teknolojisi hangisidir?
- AUzay mekiği
- BUzay sondası
- CYapay uydu
- DUzay istasyonu
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki sözcüklerle doldurunuz. Bir sözcük artacaktır.
- Gök cisimlerinin konumlarını, hareketlerini ve yapılarını inceleyen bilim dalına astronomi denir.
- Türkiye'nin uzay ve havacılık çalışmalarını yürüten devlet kuruluşu Türkiye Uzay Ajansı'dır.
- Yerli ve millî uydular geliştiren kuruluşlardan biri TÜBİTAK UZAY'dır.
Uzay roketi ile uzay mekiğini tablodaki özelliklere göre karşılaştırınız.
| Özellik | Uzay roketi | Uzay mekiği |
|---|---|---|
| Görevi | Uzay araçlarını yörüngeye taşır. | Astronot ve malzemeyi istasyona taşır. |
| Kontrolü | Dünya'dan | İçindeki astronotlar |
| Yeniden kullanım | Önceleri tek kullanımlıktı; bugün yeniden kullanılabilir. | Yeniden kullanılabilir. |
Türkiye'nin uydularını görevleriyle birlikte tabloya yazınız.
| Uydu | Görevi ya da önemi |
|---|---|
| TÜRKSAT uyduları | Haberleşme ve iletişim |
| GÖKTÜRK uyduları | Yüksek çözünürlüklü görüntü alan keşif ve gözlem |
| TÜRKSAT 6A | İlk yerli ve millî haberleşme uydusu |
Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı, 19 Ocak 2024’te Falcon 9 ile uzaya gönderilmiş ve Uluslararası Uzay İstasyonu’nda 18 gün kalarak 13 bilimsel deney yapmıştır. Bu görevde adı geçen iki uzay teknolojisinin işlevini yazınız.