Millî Meseleler Karşısında Türk Toplumunun Tutumu ve Küreselleşmenin İnsan-Toplum Hayatına Etkisi (SB.7.1.3 & SB.7.2.1)
SB.7.1.3. Tarihten ve günümüzden örneklerle millî meseleler karşısında Türk toplumunun sergilediği birlik ve dayanışma tutumunu analiz eder. · SB.7.2.1. Küreselleşmeyi hızlandıran etkenleri ve küreselleşmenin toplum hayatı üzerindeki olumlu-olumsuz etkilerini değerlendirir.
- Vatan savunması, bağımsızlık ve büyük afetler gibi millî meselelerde Türk milleti Tekalif-i Milliye’den ASELSAN’ın kuruluşuna kadar kenetlenme örneği göstermiştir.
- İletişim ve ulaşım teknolojilerinin gelişmesiyle ekonomik, sosyal ve kültürel etkileşimin sınırları aşarak yayılmasına küreselleşme («küresel köy») denir.
- Küreselleşme; bilimsel ve tıbbi bilginin hızlı paylaşımı, e-ticaret ve küresel sorunlara ortak çözüm gibi fırsatlar sunar.
- Popüler kültürün yayılmasıyla oluşan kültürel tek tipleşme ve aşırı tüketime karşı dilimizi ve millî kültürümüzü koruyarak üreten toplum olmalıyız.
Görseldeki tarihsel dayanışma panosunda Türk milletinin farklı dönemlerde sergilediği üç örnek verilmiştir. Bu üç örnek incelendiğinde Türk toplumu hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?
- AMillî bağımsızlık ve toplumsal kriz anlarında fedakârlık ve birlik ruhuyla kenetlenmektedir.
- BToplumsal dayanışmayı askerî savaş dönemlerinde uygulayıp barış zamanında terk etmektedir.
- CSavunma sanayii yatırımlarını yabancı devletlerin verdiği dış kredilerle yürütmektedir.
- DDoğal afetlerde yardımlaşma çalışmalarını komşu ülkelerin yardım ekiplerine devretmektedir.
Görseldeki karşılaştırma kartlarında Millî Kültür ile Popüler Kültürün temel özellikleri verilmiştir. Kartlardaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- AMillî kültür yüzyıllar içinde oluşur ve toplumun kimliğini koruyan kalıcı değerler içerir.
- BPopüler kültür kitle iletişim araçları ve sosyal medya üzerinden hızla yayılıp tüketilir.
- CGeleneksel el sanatlarımız, türkülerimiz ve bayramlarımız millî kültür unsurlarımızdır.
- DKüreselleşen dünyada ilerlemek için millî kültür tamamen bırakılıp popüler kültür benimsenmelidir.
Görseldeki bilgi kartında 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında Türkiye’ye uygulanan silah ambargosu anlatılmaktadır. Türk milleti ve devleti bu ambargo karşısında nasıl bir çözüm üretmiştir?
Görseldeki küreselleşme boyutları şemasından yararlanarak tablodaki gelişmelerin ilgili olduğu alanı ve toplum hayatına etkisini (Olumlu / Olumsuz) yazınız. İlk satır örnektir.
| Yaşanan Küresel Gelişme | İlgili Olduğu Alan | Etki Yönü ve Sonucu |
|---|---|---|
| Yeni bir tıbbi tedavinin anında dünyaya yayılması | Bilim ve Sağlık | Olumlu (İnsan sağlığını korur) |
| Tek tip hızlı yemek (fast-food) ve giyimin baskınlaşması | Kültür ve Beslenme | Olumsuz (Kültürel tek tipleşme) |
| Yerli üreticinin ürününü genel ağ üzerinden dünyaya satması | Ekonomi ve Ticaret | Olumlu (E-ticaret fırsatı sunar) |
| Türkçe karşılığı varken yabancı sözcüklerin kullanılması | Dil ve Kültür | Olumsuz (Dil yozlaşmasına yol açar) |
Sol sütundaki kavramları sağ sütundaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Millî dayanışma ve küreselleşme konusuyla ilgili ifadelerden doğru olanların D, yanlış olanların Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Büyük deprem, sel ve orman yangını gibi afetlerde vatandaşların Kızılay ve AFAD’a destek olması millî dayanışma örneğidir. | ✓ | |
| Genel ağ (internet), uydu teknolojileri ve hızlı ulaşım araçları küreselleşme sürecini yavaşlatmıştır. | ✓ | |
| Küresel ısınma ve salgın hastalıklar gibi sınır aşan sorunların çözümü uluslararası iş birliği gerektirir. | ✓ | |
| Küresel reklamların etkisiyle ihtiyaç fazlası alışveriş yapılması doğal kaynakların tükenmesini hızlandırır. | ✓ | |
| Küreselleşmenin olumsuz etkilerinden korunmak için bilimsel ve teknolojik gelişmelere kapılarımızı kapatmalıyız. | ✓ |
Görseldeki «Kökleri Yerde, Dalları Gökte Çınar» metaforunda bir Türk gencinin küreselleşen dünyadaki duruşu modellenmiştir. Bu modele göre aşağıdaki davranışlardan hangisi çınarın hem köklerini hem dallarını birlikte güçlendirir?
- AYabancı dil öğrenip yazılım geliştirirken Türkçeyi özenle kullanmak ve geleneksel değerleri yaşatmak
- BYalnızca geleneksel el sanatlarıyla ilgilenip bilgisayar ve genel ağ teknolojilerinden uzak durmak
- CGünlük konuşmalarda Türkçe kelimeler yerine popüler yabancı ifadeleri tercih etmek
- DYerli üretim mallar yerine yalnızca ithal küresel markaların ürünlerini satın almak
Görseldeki akış şemasından yararlanarak iletişim ve ulaşım teknolojilerinin dünyayı «küresel bir köye» dönüştürme sürecini 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 4Toplumların birbirine karşılıklı bağımlı hâle gelerek dünyanın «küresel köy» niteliği kazanması
- 3Uluslararası ticaretin, bilimsel bilgi paylaşımının ve kültürler arası etkileşimin dünya çapında hızlanması
- 2Coğrafi mesafelerin engel olmaktan çıkması ve haberleşmenin saniyeler içine inmesi
- 1Buharlı gemi, tren, uçak ve ardından fiber optik genel ağ ile uydu teknolojilerinin geliştirilmesi
Görseldeki dört öğrenci kartında küreselleşmenin etkilerine ilişkin örnekler verilmiştir. Hangi öğrencinin kartındaki durum küreselleşmenin olumlu etkilerine örnektir?
- A1 numaralı kart: Geleneksel bakırcılık ve dokumacılık gibi yerel mesleklerin unutulmaya yüz tutması
- B2 numaralı kart: Japonya’da geliştirilen deprem erken uyarı sisteminin tüm ülkelerle paylaşılması
- C3 numaralı kart: Gençlerin kendi mutfak kültürleri yerine tek tip hazır gıdalarla beslenmesi
- D4 numaralı kart: Aşırı tüketim alışkanlığı nedeniyle elektronik atık ve plastik kirliliğinin artması
İpuçlarına karşılık gelen kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle vatanın ve toplumun ortak geleceğini ilgilendiren durumlara verilen sıfatı bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: MİLLİ
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Vatanın bütünlüğü ve bağımsızlığı söz konusu olduğunda Türk toplumu dayanışma ruhuyla hareket eder.
- İletişim teknolojilerinin gelişmesiyle dünyanın küçük bir yerleşim yerine benzemesine küresel köy denir.
- Dilimizi yabancı kelimelerin istilasından korumak, kültürel yozlaşma tehlikesini önlemenin ilk şartıdır.
- Küresel ekonomide bağımsız ve güçlü olmak için yalnızca tüketen değil üreten bir toplum olmalıyız.
Görseldeki tabela ve afiş karşılaştırmasını inceleyiniz. Sokaklarımızdaki iş yeri tabelalarında Türkçe kelimeler yerine yabancı isimlerin tercih edilmesinin millî kültürümüz açısından doğuracağı sakıncayı ve çözüm önerinizi yazınız.