İçeriğe geç

7. sınıf · Sosyal Bilgiler · 6. hafta (19-23 Ekim 2026)

Millî Meseleler Karşısında Türk Toplumunun Tutum ve Davranışları & Küreselleşmenin İnsan ve Toplum Hayatına Etkisi

BİRLİKTE YAŞAMAK / EVİMİZ DÜNYA teması · Konu özeti

Etkinlikler
Bu hafta

Bir milleti ayakta tutan en büyük güç, zor zamanlarda ve millî meseleler karşısında tek yürek olabilme iradesidir. Türk toplumu tarih boyunca bağımsızlığına, vatanına ve kardeşlerine yönelik her tehditte benzersiz bir dayanışma örneği göstermiştir. Öte yandan günümüzde gelişen ulaşım ve iletişim teknolojileriyle dünyamız adeta küçük bir köye dönüşmüş, küreselleşme süreci hayatımızın her alanını etkilemeye başlamıştır. Bu hafta 'Birlikte Yaşamak' öğrenme alanını millî birlik bilinciyle tamamlarken 'Evimiz Dünya' öğrenme alanına geçerek küreselleşmenin insan ve toplum hayatına etkilerini inceleyeceğiz.

1. Millî Meseleler Karşısında Türk Toplumunun Dayanışması

Millî mesele, bir milletin varlığını, bağımsızlığını, vatan bütünlüğünü, güvenliğini ve ortak değerlerini ilgilendiren her türlü önemli durumdur. Türk toplumu tarih boyunca vatan savunması, bağımsızlık mücadelesi ve büyük toplumsal sınavlar karşısında kişisel farklılıkları bir kenara bırakarak millî birlik ve beraberlik ruhuyla hareket etmiştir.

Millî Mücadele döneminde ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için yayımlanan Tekalif-i Milliye Emirleri'ne halkın elindeki son çarık ve buğdayla destek vermesi; 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında uygulanan silah ambargosuna karşı halkımızın bağışlarıyla ASELSAN ve Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfının kurulması bu tutumun en somut örnekleridir. Aynı şekilde 15 Temmuz gecesi milletimizin demokrasiye ve millî iradeye sahip çıkması ile büyük depremlerde (örneğin 6 Şubat depremlerinde) tüm ülkenin seferber olması, Türk toplumunun tasada ve kıvançta bir olma bilincini kanıtlamaktadır.

MİLLÎ MESELELER VE TÜRK TOPLUMUNUN KENETLENMESİMillî Mücadele RuhuTekalif-i Milliye EmirleriKuvâ-yı Millîye dayanışmasıVatan savunmasında birlikBağımsızlık kararlılığıKıbrıs & 15 Temmuz1974 Kıbrıs Barış HarekâtıAmbargolara karşı ASELSAN15 Temmuz demokrasi zaferiMilli iradeye sahip çıkmaAfetlerde DayanışmaDeprem ve yangınlarda birlikKızılay ve AFAD gönüllülüğüYardım kampanyalarıTasada ve kıvançta ortaklık

2. Küreselleşme Nedir ve Nasıl Hızlanmıştır?

Yirmi birinci yüzyılda 'Evimiz Dünya' kavramını şekillendiren en temel olgu küreselleşmedir. Küreselleşme; mal, hizmet, sermaye, bilgi ve kültürel değerlerin ülke sınırlarını aşarak dünya genelinde serbestçe dolaşması, toplumların birbirine daha yakın ve karşılıklı bağımlı hale gelmesi sürecidir.

Küreselleşmeyi hızlandıran en büyük itici güç iletişim ve ulaşım teknolojilerindeki devrimdir. İnternet, fiber optik ağlar, sosyal medya, uydular ve yüksek hızlı hava/deniz taşımacılığı sayesinde dünyanın bir ucunda gerçekleşen bilimsel bir buluş, ekonomik bir karar veya sanatsal bir akım saniyeler içinde diğer ucundaki insanları etkileyebilmektedir. Bu durum dünyayı adeta bir 'küresel köy' haline getirmiştir.

KÜRESELLEŞMENİN BOYUTLARI VE İNSAN HAYATINA ETKİSİİletişim ve Teknolojiİnternet ve dijital ağlarBilgiye anında erişimDünyanın küresel köy olmasıZaman-mekân sınırının kalkmasıEkonomi ve TicaretUluslararası e-ticaretKüresel tedarik zincirleriÇok uluslu şirketlerÜretim ve tüketim hızıKültürel EtkileşimFarklı kültürleri tanımaOrtak küresel değerlerPopüler kültür yayılımıYerel kültürü koruma ihtiyacı

3. Küreselleşmenin Olumlu Etkileri ve Fırsatları

Küreselleşme insan ve toplum hayatına pek çok alanda önemli fırsatlar sunmuştur. Bilim, eğitim ve sağlık alanında yapılan araştırmalar ve tıbbi tedaviler hızla tüm insanlığın hizmetine sunulmakta; öğrenciler uluslararası değişim programlarıyla farklı ülkelerde eğitim alabilmektedir.

Ekonomik alanda e-ticaret ve uluslararası ticaret ağları sayesinde tüketiciler dünyanın farklı yerlerinde üretilen ürünlere kolayca ulaşabilmekte, üreticiler ise ürünlerini tüm dünyaya satabilmektedir. Ayrıca küresel ısınma, çevre kirliliği, salgın hastalıklar ve doğal afetler gibi tek bir ülkenin çözemeyeceği küresel sorunlara karşı ortak uluslararası iş birliği geliştirilmesi kolaylaşmıştır.

KÜRESELLEŞMENİN OLUMLU VE OLUMSUZ YÖNLERİOlumlu Etkileri (Fırsatlar)• Bilimsel ve tıbbi gelişmelerin hızlı paylaşımı• Uluslararası eğitim ve seyahat imkânları• Küresel sorunlara (iklim, salgın) ortak çözüm• Farklı toplumlar arası hoşgörü ve diyalogOlumsuz Etkileri (Riskler)• Kültür emperyalizmi ve tek tipleşme (yozlaşma)• Aşırı tüketim çılgınlığı ve çevre kirliliği• Gelişmiş-gelişmekte olan ülke gelir uçurumu• Geleneksel el sanatları ve yerel dillerin zayıflaması

4. Küreselleşmenin Olumsuz Etkileri ve Riskleri

Küreselleşme sunduğu fırsatların yanı sıra ciddi ekonomik, çevresel ve kültürel riskler de taşımaktadır. Özellikle gelişmiş ülkelerin ürettiği popüler kültürün sinema, müzik, dijital oyunlar, giyim ve hızlı yemek (fast-food) zincirleri aracılığıyla tüm dünyaya yayılması, yerel kültürlerin zayıflamasına ve kültürel tek tipleşmeye (yozlaşmaya) yol açabilmektedir.

Ekonomik boyutta ise çok uluslu dev şirketlerin rekabeti karşısında küçük yerel işletmeler ve geleneksel el sanatları zorlanmakta, teknoloji üreten ülkeler ile tüketici ülkeler arasındaki gelir uçurumu açılabilmektedir. Ayrıca küresel reklamcılığın körüklediği aşırı tüketim alışkanlığı, doğal kaynakların hızla tükenmesine ve küresel atık/çevre sorunlarının büyümesine neden olmaktadır.

5. Küreselleşen Dünyada Millî Kültürü ve Kimliği Korumak

Küreselleşme sürecinde doğru tutum; ne dünyaya tamamen kapıları kapatıp teknolojiden geri kalmak ne de kendi öz değerlerimizi unutarak popüler kültürün içinde erimektir. Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün belirttiği gibi hedefimiz; millî kültürümüzü koruyarak onu çağdaş uygarlık düzeyinin üzerine çıkarmaktır.

Bunun için dilimiz Türkçeyi yabancı kelimelerin istilasından korumalı, geleneksel sanatlarımızı, mutfak kültürümüzü, misafirperverlik ve yardımlaşma gibi manevi değerlerimizi yaşatmalıyız. Aynı zamanda bilimde, teknolojide ve sanatta sadece tüketen değil üreten ve dünyaya değer ihraç eden bir toplum olmalıyız.

MİLLÎ KİMLİĞİ KORUYARAK DÜNYA VATANDAŞI OLMAKÖz Kültürünü YaşatmakTürkçeyi doğru kullanmakMillî ve manevi değerlerGeleneksel sanatları korumaTarih bilincine sahip olmaKüresel Sorumlulukİklim değişikliğiyle mücadeleSıfır atık ve doğa bilinciİnsan haklarına saygıEvrensel barışa katkıBilinçli TüketimYerli üretimi desteklemeDijital okuryazarlıkPopüler kültürü sorgulamaÜreten toplum olma hedefi

6. Küresel Sorunlar ve Dünya Vatandaşlığı Sorumluluğu

'Evimiz Dünya' anlayışı, yeryüzünün tüm insanlığın ortak yaşam alanı olduğunu hatırlatır. Bir ülkede meydana gelen orman yangını, nükleer sızıntı, kuraklık veya hava kirliliği sınır tanımaksızın tüm gezegeni etkiler.

Bu nedenle her birey hem kendi ülkesine karşı etkin bir vatandaş hem de gezegenimize karşı sorumlu bir dünya vatandaşı olmalıdır. Enerji ve su tasarrufu yapmak, sıfır atık ilkelerine uymak, biyolojik çeşitliliği korumak ve farklı kültürlere saygılı olmak küresel sorumluluğumuzun gereğidir.

Örnekler

  1. Örnek 1Kurtuluş Savaşı'ndaki Tekalif-i Milliye Emirleri ile 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında ASELSAN'ın kuruluşu arasında Türk toplumunun tutumu açısından nasıl bir ortaklık vardır?

    Cevabı göster

    Her iki tarihi olayda da Türk milleti vatanın bağımsızlığı ve güvenliği söz konusu olduğunda büyük bir fedakârlık, yardımlaşma ve dayanışma ruhu sergilemiş; ordusunun ve devletinin yanında kenetlenerek imkânsızlıkları millî birlik gücüyle aşmıştır.

  2. Örnek 2Küreselleşmenin gündelik hayatımızdaki yemek ve giyim alışkanlıklarımızı nasıl etkilediğini bir örnekle açıklayınız.

    Cevabı göster

    Küreselleşme ve kitle iletişim araçlarının etkisiyle dünyanın farklı ülkelerinde aynı kıyafet markalarının (kot pantolon, tişört) giyilmesi ve geleneksel ev yemekleri yerine hamburger, pizza gibi hızlı tüketim (fast-food) gıdalarının yaygınlaşması kültürel etkileşimin ve tek tipleşmenin gündelik hayattaki örneğidir.

  3. Örnek 3Küreselleşmenin bilim ve sağlık alanındaki olumlu etkilerine bir örnek veriniz.

    Cevabı göster

    Bir ülkede geliştirilen yeni bir aşının, tıbbi cihazın veya tedavi yönteminin internet ve uluslararası sağlık kuruluşları aracılığıyla çok kısa sürede tüm dünyadaki hastanelere ve doktorlara ulaştırılması küreselleşmenin olumlu etkisidir.

  4. Örnek 4Sosyal medyada ve günlük konuşmalarda Türkçe karşılığı varken yabancı kelimelerin (örneğin 'tamam' yerine 'okey', 'özçekim' yerine 'selfie') kullanılması hangi küresel riskin sonucudur?

    Cevabı göster

    Bu durum küreselleşmenin beraberinde getirdiği 'kültürel yozlaşma (dilin yabancılaşması ve popüler kültürün yerel değerleri aşındırması)' riskinin bir sonucudur.

  5. Örnek 5Küreselleşen dünyada hem millî kimliğini koruyan hem de dünyaya açık olan bir birey nasıl davranmalıdır?

    Cevabı göster

    Ana dilini doğru ve özenli kullanmalı, millî tarihini ve kültürel değerlerini yaşatmalı; aynı zamanda yabancı dil öğrenerek, bilimsel ve teknolojik gelişmeleri takip ederek ülkesinin üretim gücüne ve evrensel barışa katkıda bulunmalıdır.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Aşağıdakilerden hangisi millî meseleler karşısında Türk toplumunun sergilediği tutum ve davranışlara örnek gösterilemez?

  2. 2İletişim ve ulaşım teknolojilerinin gelişmesiyle ülkeler arasındaki ekonomik, sosyal ve kültürel etkileşimin hızlanarak dünyanın 'küresel bir köye' dönüşmesi sürecine ne ad verilir?

  3. 3Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin insan ve toplum hayatına olan OLUMLU etkilerinden biridir?

  4. 4Küreselleşmenin olumsuz etkilerine karşı millî kültürümüzü korumak için aşağıdakilerden hangisini yapmalıyız?

  5. 5İklim değişikliği, küresel ısınma ve salgın hastalıklar gibi sorunların çözümünde hangi yaklaşım zorunludur?

  6. 6Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.

    • Türk milleti tarih boyunca vatan savunması ve doğal afetler gibi millî meselelerde birlik ve dayanışma içinde hareket etmiştir.
    • İnternet ve ulaşım teknolojilerinin gelişmesi küreselleşme sürecini yavaşlatmıştır.
    • Küreselleşme sonucunda yerel kültürlerin zayıflayıp tüm dünyada benzer tüketim alışkanlıklarının yayılmasına kültürel tek tipleşme denir.
    • Evimiz Dünya anlayışına göre bir ülkede yaşanan ağır çevre felaketi sadece o ülkeyi ilgilendirir.
    • Yerli ve millî teknoloji üretimi, bir ülkenin küresel dünyadaki bağımsızlığını ve gücünü artırır.

  7. 7Aşağıdaki kavramları açıklamalarıyla eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  8. 8Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.

    1. Vatanın bütünlüğünü ve bağımsızlığını ilgilendiren konular karşısında Türk toplumu millî ve beraberlik ruhuyla hareket eder.
    2. İletişim teknolojilerinin gelişmesiyle dünyamızda mesafelerin önemini yitirmesine köy benzetmesi yapılır.
    3. Küreselleşmenin etkisiyle yerel kültürlerin zayıflaması ve yabancı kelimelerin dilimize yerleşmesi kültürel riskini doğurur.
    4. Küresel ısınma, kuraklık ve çevre kirliliği tüm insanlığın ortak iş birliğiyle çözmesi gereken sorunlardır.
    5. Ülkemizin küresel ekonomide güçlü olması için tüketen değil bir toplum olmamız gerekir.

  9. 9Küreselleşmenin kültürümüz üzerindeki olumsuz etkilerini önlemek için bir 7. sınıf öğrencisi olarak günlük hayatınızda uygulayabileceğiniz 3 somut davranışı açıklayınız.

Kısaca

  • Millî meseleler; vatanın bütünlüğünü, bağımsızlığı, egemenliği ve toplumun ortak geleceğini doğrudan ilgilendiren hayati konulardır.
  • Türk milleti Kurtuluş Savaşı'nda (Tekalif-i Milliye), 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı'nda, 15 Temmuz demokrasi savunmasında ve büyük doğal afetlerde üstün bir yardımlaşma ve dayanışma ruhu sergilemiştir.
  • Küreselleşme; ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel değerlerin ulusal sınırları aşarak dünya çapında yayılması ve ülkeler arası karşılıklı bağımlılığın artması sürecidir.
  • İnternet, uydu teknolojileri, hızlı ulaşım ağları ve çok uluslu ticaret küreselleşmeyi hızlandıran başlıca etkenlerdir.
  • Küreselleşme; bilgiye hızlı erişim, bilimsel iş birliği ve kültürler arası etkileşim gibi olumlu sonuçlar doğururken; kültürel tek tipleşme, yerel değerlerin zayıflaması ve aşırı tüketim gibi olumsuz riskler de barındırır.
  • Küreselleşen dünyada hem evrensel insani değerlere katkı sunan hem de kendi dilini ve millî kültürünü koruyan bilinçli bireyler olmak büyük önem taşır.

Bu dersin öteki kaynakları