Sayıların Ondalık Gösterimini Çözümleme
M.8.1.2.3. Sayıların ondalık gösterimlerini 10’un tam sayı kuvvetlerini kullanarak çözümler. · M.8.1.2.4. Verilen bir sayıyı 10’un farklı tam sayı kuvvetlerini kullanarak ifade eder.
- Ondalık gösterimdeki her rakamı bulunduğu basamağın değeriyle çarpıp bu çarpımların toplamı olarak yazmaya çözümleme denir.
- Birler basamağının değeri 100 = 1’dir. Virgülün solunda onlar 101, yüzler 102; sağında onda birler 10−1, yüzde birler 10−2, binde birler 10−3 ile gösterilir.
- Değeri 0 olan basamağın terimi çözümlemede yazılmayabilir; çözümlenmiş biçimden sayıya dönerken eksik olan her üs için o basamağa 0 yazılır.
- Bir sayıyı 10’un pozitif kuvvetiyle çarpınca virgül üs kadar sağa, negatif kuvvetiyle çarpınca sola kayar. a · 10n yazılışında üs 1 azalırsa katsayıdaki virgül 1 basamak sağa, üs 1 artarsa 1 basamak sola kayar.
Görseldeki basamak değeri şemasından yararlanarak tablodaki ondalık gösterimlerin 10’un tam sayı kuvvetleriyle çözümlenmiş biçimlerini yazınız. İlk satır örnektir.
| Ondalık gösterim | 10’un tam sayı kuvvetleriyle çözümleme |
|---|---|
| 64,295 | 6 · 101 + 4 · 100 + 2 · 10−1 + 9 · 10−2 + 5 · 10−3 |
| 58,41 | 5 · 101 + 8 · 100 + 4 · 10−1 + 1 · 10−2 |
| 409,06 | 4 · 102 + 9 · 100 + 6 · 10−2 |
| 7,083 | 7 · 100 + 8 · 10−2 + 3 · 10−3 |
Doğru olan ifadelerin yanındaki D kutusunu, yanlış olanların yanındaki Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Ondalık gösterimde birler basamağındaki rakam 100 ile çarpılır. | ✓ | |
| Binde birler basamağının basamak değeri 11000 yani 10−3’tür. | ✓ | |
| 5 · 102 + 2 · 100 biçiminde çözümlenen sayı 52’dir. | ✓ | |
| Bir sayıyı 10−3 ile çarpmak, virgülü 3 basamak sola kaydırmaktır. | ✓ | |
| a · 10n yazılışında katsayı 10 kat büyütülürse eşitliğin korunması için üs 1 artırılır. | ✓ |
Bir laboratuvarda ölçülen 0,048 · 105 metre uzunluğundaki fiber kablo, 10’un farklı tam sayı kuvvetleriyle yazılacaktır. Aşağıdakilerden hangisi bu uzunluğa eşit değildir?
- A4,8 · 103 metre
- B480 · 101 metre
- C48 000 · 10−1 metre
- D48 · 103 metre
Çözümlenmiş ifadeleri karşılık gelen ondalık gösterimlerle eşleştiriniz. Harfleri kutulara yazınız.
Numaralanmış kartlarda dört ondalık gösterimin çözümlenmiş biçimleri verilmiştir. Hangi karttaki çözümlemede basamak değeri hatası yapılmıştır?
- AI. kart (408,065)
- BII. kart (90,304)
- CIII. kart (15,72)
- DIV. kart (600,08)
Boşlukları kutudaki uygun sözcüklerle tamamlayınız.
- Sayıyı basamak değerlerinin toplamı biçiminde yazmaya çözümleme denir.
- Çözümlemede yer almayan her üs için ilgili basamağa sıfır yazılır.
- Bir sayıyı 10’un pozitif kuvvetiyle çarpınca virgül sağa kayar.
- Bir sayıyı 10’un negatif kuvvetiyle çarpınca virgül sola kayar.
- Eşitlikte katsayıdaki virgül sağa kaydırılırsa 10’un üssü azalır.
Görseldeki tartım etiketlerinde K, L ve M paketlerinin kütleleri gram cinsinden çözümlenmiş olarak verilmiştir. Her paketin kütlesini ondalık gösterimle yazınız.
Görseldeki dönüşüm zincirini inceleyerek tablodaki sayıların verilen 10’un kuvvetlerine göre a katsayısını ve yazılışını tamamlayınız. İlk satır örnektir.
| Verilen sayı | İstenen kuvvet | a · 10n yazılışı |
|---|---|---|
| 148,6 | 102 | 1,486 · 102 |
| 148,6 | 10−1 | 1486 · 10−1 |
| 0,092 | 10−3 | 92 · 10−3 |
| 0,092 | 101 | 0,0092 · 101 |
Görseldeki beş ölçüm kartında yazan ifadeleri değerlerine göre en küçükten (1) en büyüğe (5) doğru sıralayınız.
- 2420 · 10−2
- 30,42 · 102
- 54,2 · 103
- 1420 · 10−3
- 40,042 · 104
Görseldeki eşitlik kartında 608,409 sayısının çözümlenmiş biçimi verilmiştir. Buna göre a, b, c, d tam sayılarını ve a + b + c + d toplamını bulunuz.
İşlem şemasındaki giriş sayılarına okların üzerindeki 10’un kuvvetleriyle çarpma işlemleri uygulandığında K ve L kutularına yazılacak sayılar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- AK = 1,85 ve L = 5,4
- BK = 185 ve L = 540
- CK = 18,5 ve L = 54
- DK = 0,185 ve L = 54
Denge kartlarındaki eşitliklerin doğru olması için x ve y yerine gelmesi gereken sayılar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- Ax = 3 ve y = 8,4
- Bx = 9 ve y = 0,84
- Cx = 3 ve y = 84
- Dx = 4 ve y = 8,4
İpuçlarına uyan matematik kavramlarını kutulara yazınız. Turuncu kutulardaki harfler basamak sistemimizin temelini veren sözcüğü oluşturur.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: ONLUK
Görseldeki kartta 75,083 sayısının çözümlenmiş biçimi verilmiş, iki rakamın yerine ▲ ve ■ sembolleri konmuştur. Çözümlemede neden 10−1 teriminin yer almadığını açıklayınız ve ▲ + ■ toplamını bulunuz.