Sivas Kongresi, Temsil Heyeti, Amasya Görüşmeleri ve Temsil Heyeti'nin Ankara'ya Gelişi (İTA.8.2.5 & İTA.8.2.6)
Sivas Kongresi’nin toplanış biçimi ve kararlarını ulusal örgütlenme, tam bağımsızlık ve yürütme yetkisi açısından analiz eder (İTA.8.2.5). · Damat Ferit Paşa’nın istifasını ve Amasya Görüşmeleri’ni Temsil Heyeti’nin siyasi başarıları ve resmen tanınması yönüyle değerlendirir. · Temsil Heyeti’nin Ankara’yı merkez seçme nedenlerini ve millî basının (İrade-i Milliye, Hâkimiyet-i Milliye, Anadolu Ajansı) önemini açıklar (İTA.8.2.6).
- Sivas Kongresi (4–11 Eylül 1919) hem toplanış biçimi hem de aldığı kararlar bakımından ULUSAL (MİLLÎ) bir kongredir; «Ya istiklal ya ölüm!» parolasıyla manda ve himaye KESİN olarak reddedilmiş, tüm yararlı cemiyetler «Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti (ARMHC)» adı altında birleştirilmiştir.
- Sivas Kongresi’nde Temsil Heyeti 16 üyeye çıkarılarak tüm vatanı temsil eder hâle getirilmiş; Ali Fuat Paşa’yı Batı Cephesi Kuvâ-yı Millîye Komutanlığı’na atayarak bir hükûmet gibi «yürütme (icra)» yetkisini ilk kez kullanmıştır.
- Haberleşmenin kesilmesi sonucu Damat Ferit Paşa’nın istifası (30 Eylül 1919) Temsil Heyeti’nin İstanbul Hükûmeti’ne karşı İLK SİYASİ ZAFERİDİR; Bahriye Nazırı Salih Paşa ile yapılan Amasya Görüşmeleri’yle (20–22 Ekim 1919) İstanbul Hükûmeti, Temsil Heyeti’ni RESMEN tanımıştır.
Sol sütunda verilen tarihî olay ve kararları sağ sütundaki siyasi anlam ve sonuçlarıyla eşleştiriniz.
Erzurum ve Sivas kongrelerinin özelliklerini karşılaştıran tarih panosu incelendiğinde, Sivas Kongresi’ni Erzurum Kongresi’nden ayıran temel
- AYalnızca Doğu Anadolu illerinden gelen delegelerin katılımıyla toplanması
- BHem toplanış biçimi hem de aldığı kararlar bakımından ulusal nitelik taşıması
- CBaşkanlığını Kazım Karabekir Paşa’nın yürütmesi ve bölgesel kararlar alması
- DYabancı bir devletin manda ve himayesini geçici olarak kabul etmesi
Basın yayın panosunda Sivas’ta çıkarılan «İrade-i Milliye» ile Ankara’da çıkarılan «Hâkimiyet-i Milliye» gazetelerinin isim anlamları verilmiştir. Bu iki gazete adının yeni kurulacak devletin yönetim
Sivas Kongresi karar kartlarında verilen maddelerin hangi temel ilke veya kavramla (Tam Bağımsızlık, Tek Merkezden Yönetim, Yürütme Yetkisi, Kamuoyu ve İletişim) ilişkili
| Sivas Kongresi Kararı / Uygulaması | İlgili Kavram / İlke | Temel Amacı |
|---|---|---|
| 1. Manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi | Tam Bağımsızlık | Yabancı devlet egemenliğini tamamen reddetmek |
| 2. Tüm millî cemiyetlerin tek çatı altında toplanması | Tek Merkezden Yönetim | Bölgesel dağınıklığı bitirip güç birliği kurmak |
| 3. Batı Cephesi’ne Ali Fuat Paşa’nın atanması | Yürütme Yetkisi | Askerî birlikleri komuta altına almak |
| 4. İrade-i Milliye gazetesinin yayımlanması | Kamuoyu ve İletişim | Halkı kongre kararları hakkında doğru bilgilendirmek |
Sivas Kongresi, Amasya Görüşmeleri ve Ankara’nın merkez seçilmesiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Damat Ferit Paşa Hükûmeti, Sivas Kongresi’ni dağıtmak amacıyla Elazığ Valisi Ali Galip’i görevlendirmiştir. | ✓ | |
| Amasya Görüşmeleri sonucunda İstanbul’daki Ali Rıza Paşa Hükûmeti, Mebusan Meclisi’nin Ankara’da toplanmasını onaylamıştır. | ✓ | |
| Temsil Heyeti’nin Sivas Kongresi’nde «bütün vatanı temsil eder» hâle getirilmesi yetkilerinin ulusallaştığını gösterir. | ✓ | |
| Ankara’nın Millî Mücadele merkezi seçilmesinde büyük bir deniz limanına sahip olması etkili olmuştur. | ✓ | |
| Temsil Heyeti Ankara’ya geldikten sonra 10 Ocak 1920’de «Hâkimiyet-i Milliye» gazetesini çıkarmıştır. | ✓ |
Cümlelerde boş bırakılan yerleri kutudaki uygun tarihî kavramlarla tamamlayınız.
- Mustafa Kemal Paşa Sivas Kongresi’nde «Ya istiklal ya ölüm!» diyerek manda ve himaye tartışmalarını sonlandırmıştır.
- Sivas Kongresi kararlarını halka duyurmak amacıyla Sivas’ta çıkarılan millî gazetenin adı İrade-i Milliye Gazetesi’dir.
- Amasya Görüşmeleri’ne İstanbul Hükûmeti adına Bahriye Nazırı Salih Paşa katılmıştır.
- İç ve dış kamuoyuna doğru haber ulaştırmak için 6 Nisan 1920’de Ankara’da Anadolu Ajansı kurulmuştur.
Amasya Görüşmeleri protokol panosunda yer alan maddelerden hangisi doğrudan «millî egemenlik ve meclis denetimi» ilkesinin hayata
- ATürk vatanının bütünlüğünün ve bağımsızlığının korunması
- BAzınlıklara sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıkların verilmemesi
- CMebusan Meclisi’nin açılması için milletvekili seçimlerinin hızla yapılması
- Dİtilaf Devletleri ile yapılacak barış görüşmelerine uzman heyeti gönderilmesi
Temsil Heyeti’nin 27 Aralık 1919’da Ankara’yı merkez seçme nedenlerini gösteren dört stratejik karttan hangisi «haberleşme ve
- AI. Kart: İstanbul’a ve cephelere uzanan demir yolu ile telgraf ağı üzerinde bulunması
- BII. Kart: Ali Fuat Paşa komutasındaki 20. Kolordu’nun Ankara’da yer alması
- CIII. Kart: Ankara halkının ve Seymenlerin Millî Mücadele’ye gönülden destek vermesi
- DIV. Kart: Yunan ordusuyla sıcak çatışmaların yaşandığı Batı Cephesi’ne yakın olması
Karşılaştırma kartında Mustafa Kemal Paşa’nın Mebusan Meclisi’nin Anadolu’da toplanmasını istediği, ancak İstanbul Hükûmeti’nin bunu reddederek meclisi İstanbul’da topladığı belirtilmiştir. Mustafa Kemal
1919 yılının sonbahar ve kış aylarında yaşanan aşağıdaki siyasi gelişmeleri kronolojik (tarihsel oluş) sırasına göre 1’den 4’e doğru sıralayınız.
- 2Temsil Heyeti’nin İstanbul ile haberleşmeyi kesmesi üzerine Sadrazam Damat Ferit Paşa’nın istifa etmesi (30 Eylül 1919)
- 4Mebusan Meclisi çalışmalarını yakından izlemek üzere Temsil Heyeti’nin Ankara’ya gelmesi (27 Aralık 1919)
- 3Bahriye Nazırı Salih Paşa ile Mustafa Kemal Paşa arasında Amasya Görüşmeleri’nin gerçekleştirilmesi (20–22 Ekim 1919)
- 1Sivas Kongresi’nin toplanarak tüm millî cemiyetlerin tek çatı altında birleştirilmesi (4–11 Eylül 1919)
Sivas Kongresi öncesinde yaşanan engelleme girişimlerini ve kongrenin toplanış sürecini özetleyen bilgi kartına göre aşağıdaki
- AHem İtilaf Devletleri hem de İstanbul Hükûmeti ulusal kongrenin toplanmasını engellemeye çalışmıştır.
- BMustafa Kemal Paşa ve vatansever komutanlar baskılara boyun eğmeyerek kongreyi toplamayı başarmıştır.
- CDelegeler arasındaki manda tartışmaları, tam bağımsızlık ilkesinin oy birliğiyle kabul edilmesiyle kapanmıştır.
- DAli Galip’in baskısıyla Sivas Kongresi yarıda kalmış ve kararlar İstanbul’da toplanan komisyonda alınmıştır.
İpuçlarındaki tarihî kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle Temsil Heyeti’nin 27 Aralık 1919’da merkez seçtiği şehrin adını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: ANKARA