Son Osmanlı Mebusan Meclisi, Misakımillî Kararları, İstanbul'un Resmen İşgali (16 Mart 1920) ve Büyük Millet Meclisinin Açılışı (23 Nisan 1920) (İTA.8.2.6)
Son Osmanlı Mebusan Meclisinin toplanma sürecini ve kabul ettiği Misakımillî (Millî Yemin) kararlarını vatanın bütünlüğü ve tam bağımsızlık ilkeleriyle ilişkilendirir (İTA.8.2.6). · Misakımillî'nin ilanı üzerine İtilaf Devletlerinin 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etmesini ve Mustafa Kemal'in aldığı tedbirleri analiz eder (İTA.8.2.6). · 23 Nisan 1920'de Ankara'da Büyük Millet Meclisinin açılışını, 24 Nisan önergesi kararlarını ve Birinci BMM'nin ulusal egemenlik temelli yapısını değerlendirir (İTA.8.2.6).
- 12 Ocak 1920’de İstanbul’da toplanan Son Osmanlı Mebusan Meclisinde Felah-ı Vatan Grubu’nun çabasıyla 28 Ocak 1920’de Misakımillî (Millî Yemin) kabul edilmiştir.
- Misakımillî (KAPSAR): Millî sınırların bölünmezliğini (vatanın bütünlüğü), kapitülasyonların reddini (tam bağımsızlık) ve Kars, Ardahan, Batum ile Batı Trakya’da halk oylamasını öngörür.
- Misakımillî’nin ilanı üzerine İtilaf Devletleri 16 Mart 1920’de İstanbul’u resmen işgal edip Mebusan Meclisini dağıtmış ve milletvekillerini Malta Adası’na sürmüştür.
Sol sütundaki tarihî kavram ve gelişmeleri sağ sütundaki açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Misakımillî, İstanbul’un işgali ve BMM’nin açılışıyla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Mustafa Kemal Paşa, Son Osmanlı Mebusan Meclisi seçimlerinde Erzurum milletvekili seçilmiştir. | ✓ | |
| Son Osmanlı Mebusan Meclisinde Mustafa Kemal'in isteğiyle Müdafaa-i Hukuk Grubu kurulmuş ve kendisi başkan seçilmiştir. | ✓ | |
| İtilaf Devletlerinin Mebusan Meclisini dağıtması doğrudan milli iradeye (ulusal egemenliğe) darbe niteliğindedir. | ✓ | |
| Birinci Büyük Millet Meclisinde gayrimüslim azınlık milletvekillerine geniş yer verilmiştir. | ✓ |
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun tarihî kavramlarla tamamlayınız.
- Son Osmanlı Mebusan Meclisinde 28 Ocak 1920'de kabul edilen Misakımillî kararları 'Millî Yemin' anlamına gelir.
- Misakımillî'de Kars, Ardahan, Batum ve Batı Trakya'nın geleceği için halk oylaması (plebisit) yapılması kararlaştırılmıştır.
- 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal eden İtilaf Devletleri tutukladıkları mebusları Malta Adası'na sürgün etmiştir.
Görseldeki Misakımillî kararlarından hangisi uluslararası ilişkilerde devletler arası eşitlik (karşılıklılık / mütekabiliyet)
- A1. Madde: Mondros öncesi işgal edilmemiş Türk toprakları bütündür.
- B2. Madde: Siyasi, adli ve mali kapitülasyonlar kabul edilemez.
- C3. Madde: Azınlık hakları komşu ülkelerdeki Müslüman hakları kadar olacaktır.
- D4. Madde: Kars, Ardahan ve Batum'da gerekirse halk oylaması yapılacaktır.
Görseldeki 24 Nisan 1920 Önergesi kararlarının ilgili olduğu temel ilke ve meclis niteliğini tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| 24 Nisan 1920 Önergesi Kararı | İlgili Olduğu Nitelik / İlke | Sağladığı Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Hükûmet kurmak zorunludur. | Kurucu Meclis niteliği | Yeni devlet düzeni kuruldu |
| 2. BMM'nin üstünde hiçbir güç yoktur. | Ulusal Egemenlik ilkesi | İstanbul Hükûmeti yok sayıldı |
| 3. Yasama ve yürütme yetkisi BMM'ye aittir. | Güçler Birliği ilkesi | Savaşta hızlı karar alındı |
| 4. Geçici hükûmet başkanı tanımak doğru değildir. | Süreklilik ve Bağımsızlık | Meclisin kalıcı olduğu belirtildi |
Görseldeki tedbir panosunda Mustafa Kemal Paşa’nın Geyve ve Ulukışla demir yolu köprülerini tahrip ettirmesinin temel amacı hangisidir?
- AMebusan Meclisi seçimlerini ileri bir tarihe ertelemek
- Bİtilaf güçlerinin Anadolu'ya asker ve cephane sevkiyatını önlemek
- Cİstanbul Hükûmeti ile barış antlaşması imzalamak
- DBoğazların dünya ticaretine açılmasını hızlandırmak
Görseldeki şemaya göre Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul’a gidecek mebuslardan istediği üç husustan hangisi Mebusan Meclisinde gerçekleşmiştir?
- AMustafa Kemal Paşa'nın Mebusan Meclisi Başkanı seçilmesi
- BMecliste Müdafaa-i Hukuk Grubu adıyla grup kurulması
- CMisakımillî kararlarının mecliste oy birliğiyle kabul edilmesi
- DMeclisin İstanbul yerine Ankara'da toplanması
Görseldeki Birinci BMM şemasına göre meclisin güçler birliği (yasama, yürütme, yargı) ilkesini benimsemesinin temel gerekçesini kısaca yazınız.
Görseldeki verilerden hareketle İstanbul’dan kaçıp Ankara’ya gelen Mebusan Meclisi üyelerinin yeniden seçime girmeden BMM’ye kabul
Görseldeki Millî Mücadele gelişmelerini kronolojik (tarihsel) gerçekleşme sırasına göre 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 4Ankara'da Büyük Millet Meclisinin açılması (23 Nisan 1920)
- 3İstanbul'un İtilaf Devletlerince resmen işgal edilmesi (16 Mart 1920)
- 2Misakımillî kararlarının Mebusan Meclisinde kabul edilmesi (28 Ocak 1920)
- 1Son Osmanlı Mebusan Meclisinin İstanbul'da toplanması (12 Ocak 1920)
Görseldeki karşılaştırma tablosuna göre Misakımillî ile 23 Nisan 1920 BMM’nin açılışı arasındaki temel ilke farkı
- AMisakımillî: Vatanın bütünlüğü ve tam bağımsızlık — BMM: Ulusal egemenlik
- BMisakımillî: Saltanatın kaldırılması — BMM: Kapitülasyonların devamı
- CMisakımillî: Güçler birliği ilkesi — BMM: Manda ve himaye yönetimi
- DMisakımillî: Meclis hükûmeti sistemi — BMM: Kabine sistemi
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle «23 Nisan 1920'de Ankara'da millet iradesini temsil etmek üzere
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: MECLİS