Sevr'e Tepkiler ve 2. Ünite Değerlendirmesi ile Doğu Cephesi (Kâzım Karabekir ve Gümrü Antlaşması) ve Güney Cephesi'nde Kuva-yı Milliye Direnişi (İTA.8.2.8 & İTA.8.3.1)
Mustafa Kemal'in ve Türk milletinin Sevr Antlaşması'na karşı tepkilerini değerlendirerek Millî Uyanış dönemini bütüncül olarak yorumlar (İTA.8.2.8). · Millî Mücadele Dönemi'nde Doğu Cephesi'nde Kâzım Karabekir Paşa komutasında kazanılan askerî başarıları ve Gümrü Antlaşması'nın siyasi önemini açıklar (İTA.8.3.1). · Güney Cephesi'nde (Maraş, Urfa, Antep, Adana) Kuva-yı Milliye birliklerinin ve yerel kahramanların vatanseverlik mücadelesini kavrar (İTA.8.3.1).
- Mebusan Meclisi onaylamadığı için Sevr «ölü doğmuş»tur; BMM Sevr’i kesin biçimde reddetmiştir.
- Doğu’da Kâzım Karabekir 15. Kolordu ile zafere ulaşmış; 3 Aralık 1920 Gümrü Antlaşması imzalanmıştır.
- Güney’de (Maraş, Urfa, Antep) halk Kuva-yı Milliye ile Fransız-Ermeni işgaline karşı direnmiştir.
Millî Mücadele’nin Güney Cephesi şehirlerini direnişin simge kahramanlarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki Doğu ve Güney cephelerini kapatan antlaşmaları inceleyerek tabloyu tamamlayınız.
| Cephe ve İmzalanan Devlet | Antlaşma Adı ve Tarihi | Temel Siyasi Sonucu |
|---|---|---|
| Doğu Cephesi — Ermenistan | Gümrü (3 Aralık 1920) | BMM’nin ilk siyasi zaferi |
| Güney Cephesi — Fransa | Ankara (20 Ekim 1921) | Hatay hariç Güney sınırı çizildi |
| Saltanat Şûrası — İtilaf | Sevr (10 Ağustos 1920) | Hukuken geçersiz (ölü doğmuş) |
Görseldeki Kâzım Karabekir Paşa kartına göre Mondros’a rağmen 15. Kolordu’nun terhis edilmemesi Doğu Anadolu’ya ne sağlamıştır?
Görseldeki cepheler şemasına göre Doğu, Güney ve Batı cephelerinde savaşan Türk kuvvetleri hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- ADoğu: 15. Kolordu — Güney: Kuva-yı Milliye — Batı: Düzenli Ordu
- BDoğu: Kuva-yı İnzibatiye — Güney: 15. Kolordu — Batı: Milisler
- CÜç cephenin tamamında yalnızca Osmanlı Saltanat Şûrası birlikleri
- DDoğu: Kuva-yı Milliye — Güney: 15. Kolordu — Batı: Milisler
Sevr’e tepkiler, Doğu ve Güney cepheleriyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Gümrü Antlaşması ile Ermenistan, Sevr Antlaşması’nı tanımadığını ve Misakımillî’yi kabul etmiştir. | ✓ | |
| Güney Cephesi’nde Adana, Maraş, Antep ve Urfa önce Fransızlar, sonra İngilizler tarafından işgal edilmiştir. | ✓ | |
| BMM, 19 Ağustos 1920’de Sevr Antlaşması’nı imzalayanları vatan haini ilan etmiştir. | ✓ | |
| Doğu Cephesi kapandıktan sonra buradaki birliklerin bir kısmı Batı Cephesi’ne kaydırılmıştır. | ✓ |
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun tarih kavramlarıyla tamamlayınız.
- Sevr Antlaşması, Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından onaylanmadığı için hukuken geçersizdir.
- BMM, 10 ay açlığa rağmen kahramanca direnen Antep şehrine 1921’de «Gazi» unvanı vermiştir.
- Adana ve Toroslar’da Tayyar Rahmiye ve Kılavuz Hatice gibi kadın kahramanlar savaşmıştır.
Görseldeki Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920) maddelerine göre aşağıdakilerden hangisi bu antlaşmanın diplomatik önemini gösterir?
- AAvrupa devletleriyle imzalanan son ticaret sözleşmesi olması
- BBMM’yi ve Misakımillî’yi tanıyan ilk uluslararası antlaşma olması
- CBoğazlar Komisyonunun tamamen kaldırılmasını sağlaması
- DBatı Cephesi’ndeki Yunan işgalini tek başına sona erdirmesi
Görseldeki Şahin Bey’in «Düşman arabaları cesedimi çiğnemeden Antep’e giremez!» sözü Türk milletinin hangi özelliğini doğrudan yansıtır?
- AManda ve himaye fikrini benimsediğini
- BBölgesel ticareti geliştirmek istediğini
- CYalnızca diplomatik görüşmelerle yetindiğini
- DVatanseverlik ve bağımsızlık uğruna kararlılık ruhunu
Görseldeki 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması kartına göre hangi gelişme Misakımillî’den geçici bir taviz sayılmıştır?
- AFransa’nın TBMM’yi resmen tanıması
- BGüney Cephesi’ndeki savaşın sona ermesi
- CHatay’ın özel bir yönetimle sınırlarımız dışında bırakılması
- DGüneydeki silah ve birliklerin Batı Cephesi’ne aktarılması
Görseldeki Millî Mücadele gelişmelerini kronolojik olarak eskiden yeniye (1’den 4’e) sıralayınız.
- 3Kâzım Karabekir’in zaferiyle Gümrü Antlaşması’nın imzalanması (3 Aralık 1920)
- 2Urfa halkının Ali Saip Bey önderliğinde Fransızları çıkarması (11 Nisan 1920)
- 1Maraş halkının Kuva-yı Milliye direnişiyle şehri kurtarması (12 Şubat 1920)
- 4Sakarya Zaferi sonrası Fransa ile Ankara Antlaşması’nın yapılması (20 Ekim 1921)
İpuçlarındaki kavramları yazarak BMM’nin uluslararası alanda imzaladığı ilk siyasi zaferi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: GÜMRÜ
Görseldeki Rıdvan Hoca’nın Maraş Kalesi’ndeki bayrak olayında söylediği söz, bağımsızlık ile ibadet özgürlüğü arasında nasıl bir bağ kurar?