Mustafa Kemal’in Fikir Hayatının Oluşması
İTA.8.1.3. Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar. · Konu kapsamındaki temel kavramları, modelleri ve ilişkileri örnekler üzerinden çözümler.
- Mustafa Kemal’in fikir hayatı; yaşadığı şehirler (Selânik, Manastır, Sofya, İstanbul), yerli-yabancı düşünürler ve okuduğu eserlerden beslenmiştir.
- Selânik çok kültürlü yapısıyla Batı’ya açılmış; Manastır’da konsolosluklar gözlemlenmiş ve Mehmet Tevfik Bey tarih bilinci kazandırmıştır; Sofya’da Bulgar Meclisi ve opera tanınmış, İstanbul’da Fransızca basınla ülke sorunlarına çözüm aranmıştır.
- Namık Kemal, M. Emin Yurdakul, Tevfik Fikret ve Ziya Gökalp vatan, hürriyet ve millî değerleri; Montesquieu cumhuriyeti, Kant akıl ve bilimi, Rousseau millî egemenliği, Voltaire demokratikleşmeyi öne çıkarmıştır.
Görseldeki dört şehir şemasından yararlanarak şehirlerin ortam özelliğini ve Mustafa Kemal’e katkısını tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Şehir | Ortam özelliği | Mustafa Kemal’e katkısı |
|---|---|---|
| Selânik | İşlek liman, demir yolu, çok kültürlülük | Yeni fikirleri ve farklı kültürleri tanıdı. |
| Manastır | Ordu merkezi ve yabancı konsolosluklar | Avrupa devletlerinin siyasetini gözlemledi. |
| Sofya | Ataşemiliterlik, Bulgar Meclisi ve opera | Parlamenter rejimi ve Batı yaşamını gördü. |
| İstanbul | Başkent, elçilikler ve Fransızca basın | Çözüm arayışıyla inkılapçı yönü güçlendi. |
Sol sütunda verilen aydın ve düşünürleri savundukları temel ilkelerle eşleştiriniz. Harfleri kutulara yazınız.
Görseldeki şemaya göre Mehmet Emin Yurdakul ile Tevfik Fikret’in Mustafa Kemal’in düşünce dünyasına yaptığı katkıları yazınız.
Görseldeki karşılaştırma kartına göre Selânik ve Manastır şehirlerinin Mustafa Kemal üzerindeki ortak etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- ABulgar Meclisini izleyerek parlamenter sistemi tanımasını sağlamaları
- BBatı’daki gelişmelerle ve Avrupa siyasetiyle erken yaşta temas kurmasını sağlamaları
- Cİlk kez ataşemiliter unvanıyla diplomatik toplantılara katılmasını sağlamaları
- DOsmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na girmesini desteklemesine yol açmaları
Doğru ifadelerin D, yanlış ifadelerin Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Manastır’da tarih öğretmeni Yüzbaşı Mehmet Tevfik Bey, Mustafa Kemal’e tarih bilinci kazandırmıştır. | ✓ | |
| Mustafa Kemal, Tevfik Fikret’in şiirlerinden ilk kez Sofya’daki görevi sırasında etkilenmiştir. | ✓ | |
| Sofya’da Türkçe gazetelerle bağ kuran Mustafa Kemal, Bulgaristan’daki Türklerin hakları için çalışmıştır. | ✓ | |
| Mustafa Kemal, Sofya’daki gözlemlerine dayanarak Osmanlı’nın savaşa girmesini desteklemiştir. | ✓ | |
| Voltaire’in Aydınlanma Çağı’na sunduğu demokratikleşme görüşleri Mustafa Kemal’i etkilemiştir. | ✓ |
Görseldeki İstanbul bilgi kartına göre Beyoğlu-Galata ortamı ve yürüttüğü çalışmalar Mustafa Kemal’in öncelikle hangi yönünü güçlendirmiştir?
- Aİnkılapçı ve yenilikçi yönünü
- BKara ordularındaki lojistik uzmanlığını
- CBalkan dillerini konuşma becerisini
- DDeniz ticaretiyle uğraşma isteğini
Boşlukları kutudaki uygun sözcüklerle tamamlayınız.
- Elçilikte askerî konularda çalışan uzmana ataşemiliter denir.
- Birçok Avrupa konsolosluğu bulunan şehir Manastır idi.
- Mustafa Kemal opera sanatıyla ilk kez Sofya’da tanıştı.
- İstanbul’da Fransızca günlük gazetelerle Avrupa’yı izledi.
- “Vatan şairi” olarak tanınan aydınımız Namık Kemal’dir.
Görseldeki Sofya görev panosuna göre Mustafa Kemal’in bu dönemdeki deneyimleriyle ilgili hangisine ulaşılamaz?
- AÜst düzey toplantılarda Avrupalı temsilcilerle görüş alışverişinde bulunmuştur.
- BBulgaristan’da yaşayan Türklerin toplumsal ve siyasi haklarıyla ilgilenmiştir.
- CBulgar Meclisini takip ederek parlamenter yönetimin işleyişini gözlemlemiştir.
- DSofya’daki görevini tamamladıktan sonra askerlik mesleğinden tamamen ayrılmıştır.
Görseldeki gelişim basamaklarını Mustafa Kemal’in hayatındaki gerçekleşme sırasına göre 1’den 4’e kadar numaralandırınız.
- 1Selânik’te çok kültürlü ve Avrupa ile demir yolu bağlantılı ortamda büyümesi
- 3İstanbul’da Fransızca gazeteleri izleyip arkadaşlarıyla ülke sorunlarına çözüm araması
- 41913’te Sofya’ya ataşemiliter atanarak Bulgar Meclisinin çalışmalarını izlemesi
- 2Manastır Askerî İdadisinde Mehmet Tevfik Bey’in dersleriyle tarih bilinci kazanması
Montesquieu ile Rousseau’nun Mustafa Kemal üzerindeki etkileri karşılaştırıldığında her ikisinin de ortak olarak hangi kavrama vurgu yaptığı görülür?
- AAskerî ittifakların genişletilmesine
- BDoğu sınırlarının yeniden çizilmesine
- CEgemenliğin millete ve halka ait olmasına
- DYalnızca teknik ve matematiksel eğitime
Görseldeki Aydınlanma düşünürleri kartlarını inceleyerek düşünürlerin görüşlerini ve Mustafa Kemal’deki yansımasını tabloda tamamlayınız.
| Düşünür | Savunduğu temel görüş | Mustafa Kemal’deki yansıması |
|---|---|---|
| Montesquieu | Monarşiye karşı çıktı. | Halk egemenliği ve cumhuriyet |
| Kant | Sorunların akıl ve bilimle çözüleceğini savundu. | Akılcılık, bilimsellik ve laiklik |
| Rousseau | Egemenliği halka ve hukuka dayandırdı. | Millî egemenlik ve hukuk devleti |
| Voltaire | Özgür düşünceyi ve hakları savundu. | Demokratikleşme |
Görseldeki kavram haritasında yer alan ve Mustafa Kemal’in fikir hayatını besleyen üç ana kaynağı yazınız.
İpuçlarındaki kavram ve yer adlarını yazarak Mustafa Kemal’in 1913’te ataşemiliter olduğu başkentin adını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: SOFYA
Görseldeki değerlendirme kartına göre Mustafa Kemal’in hem yerli aydınları hem de Batılı düşünürleri okuması düşünce yapısına nasıl bir özellik kazandırmıştır?