Mustafa Kemal’in Askerlik Hayatı
Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleriyle ilişkilendirir. · Trablusgarp ve Balkan Savaşlarının nedenlerini, gelişimini ve sonuçlarını analiz eder.
- Mustafa Kemal Harp Akademisinden kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu; ilk görev yeri Şam’daki 5. Ordu’da Vatan ve Hürriyet cemiyetini kurdu.
- 1909’da 31 Mart Olayı’nı bastıran Hareket Ordusu’nda görev aldı ve ordunun siyasetten ayrı kalması gerektiğini savundu.
- 1910 Picardie Manevraları’na katıldı; 1911’de Trablusgarp’ta Bingazi, Tobruk ve Derne’de halkı İtalyanlara karşı örgütleyip binbaşı oldu.
- I. Balkan Savaşı’nda siyasi çekişmeler yüzünden ağır yenilgi alındı; II. Balkan Savaşı’nda Edirne geri alındı ve Mustafa Kemal Sofya’ya atandı.
Görseldeki görev şemasından yararlanarak Mustafa Kemal’in üstlendiği görev yerlerini, yıllarını ve yürüttüğü çalışmaları tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Görev yeri ve yılı | Bulunduğu birlik veya olay | Yürüttüğü başlıca çalışma |
|---|---|---|
| Şam (1907’ye dek) | 5. Ordu | Vatan ve Hürriyet cemiyetini kurdu. |
| İstanbul (1909) | Hareket Ordusu | 31 Mart İsyanı’nın bastırılmasında görev aldı. |
| Fransa (1910) | Picardie Manevraları | Fransız ordusunu gözlemleyip deneyim kazandı. |
| Trablusgarp (1911) | Gönüllü subaylık | Tobruk ve Derne’de halkı İtalyanlara karşı örgütledi. |
Doğru olan ifadelerin yanındaki D kutusunu, yanlış olanların yanındaki Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Mustafa Kemal kurmay yüzbaşı olarak ilk görev yeri olan Şam’a gitmiştir. | ✓ | |
| 31 Mart Olayı’nı bastıran Hareket Ordusu’nun komutanı Mahmut Şevket Paşa’dır. | ✓ | |
| Osmanlı Devleti, Trablusgarp’a denizden ve karadan büyük bir ordu göndermiştir. | ✓ | |
| II. Balkan Savaşı’nda Bulgaristan’a karşı kurulan ittifaka Romanya da katılmıştır. | ✓ | |
| Balkan Savaşları sonunda Bulgaristan sınırı Midye-Enez hattı olarak kalmıştır. | ✓ |
Bir tarih incelemesinde kayda geçen gerçek olgu ile o olgudan çıkarılan kişilik özelliği yorumu birbirinden ayrılmalıdır. Buna göre aşağıdaki seçeneklerin hangisinde olgu ile kişilik özelliği eşleştirmesi uygun değildir?
- ATobruk ve Derne’de halkı birleştirmesi — Teşkilatçılık
- BPicardie’de orduları incelemesi — Mesleki çalışkanlık
- CTrablusgarp’a gönüllü gitmesi — Özveri ve fedakârlık
- DŞam’da cemiyet kurması — Askerlikten uzaklaşma isteği
Görseldeki şemada 31 Mart Olayı sonrasında yaşanan iki gelişme verilmiştir. Şemadaki bilgilere göre Mustafa Kemal’in İttihat ve Terakki yöneticileriyle görüş ayrılığına düşmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- AHareket Ordusu’nun Selânik yerine Edirne’de kurulmasını teklif etmesi
- BAskerlik mesleği ile siyasetin birbirine karıştırılmaması gerektiğini savunması
- CPicardie Manevraları’na katılmak yerine Şam’daki 5. Ordu’ya dönmek istemesi
- Dİkinci Meşrutiyet’in ilan edilmesine başından itibaren karşı çıkması
Trablusgarp ve Balkan Savaşları dönemindeki antlaşma ve gelişmeleri açıklamalarıyla eşleştiriniz. Harfleri kutulara yazınız.
Trablusgarp Savaşı bilgi panosundaki verilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- Aİtalya Kuzey Afrika’da sömürge arayışına yönelmiştir.
- BGönüllü subaylar bölge halkını direnişe hazırlamıştır.
- CBu mücadele Mustafa Kemal’e teşkilatçılık tecrübesi kazandırmıştır.
- DUşi Antlaşması ile Trablusgarp Osmanlı Devleti’nde kalmıştır.
Boşlukları kutudaki uygun sözcüklerle tamamlayınız.
- Rusya’nın Balkanlarda Slav birliğini kurmak için yürüttüğü politikaya Panslavizm denir.
- Mustafa Kemal Trablusgarp’taki başarılarının ardından binbaşı rütbesine yükseldi.
- Osmanlı Devleti’nden ayrılan son Balkan ülkesi Arnavutluk olmuştur.
- Mustafa Kemal 1913 yılında Bulgaristan’ın başkenti Sofya’ya ataşemiliter atandı.
- Fransız İhtilali’nin yaydığı milliyetçilik akımı Balkan uluslarını ayaklandırdı.
I. ve II. Balkan Savaşları’ndan sonra imzalanan Londra, İstanbul ve Atina antlaşmalarının karşılaştırıldığı görsel incelendiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- AKaybedilen Edirne ve Kırklareli, II. Balkan Savaşı’nda geri alınmıştır.
- Bİstanbul Antlaşması ile Selânik ve Girit Osmanlı’ya katılmıştır.
- CAtina Antlaşması Bulgaristan ile imzalanmış ve Meriç sınır olmuştur.
- DHer üç antlaşmada da Osmanlı sınırı Midye-Enez hattı kalmıştır.
İpuçlarına karşılık gelen tarihî yer ve kavramları kutulara yazınız. Turuncu kutulardaki harfler Mustafa Kemal’in Trablusgarp’ta halkı örgütlediği şehirlerden birini verir.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: DERNE
Görseldeki karşılaştırma kartında Osmanlı ordusunun I. Balkan Savaşı’ndaki durumu ile Mustafa Kemal’in 31 Mart Olayı sonrasında savunduğu görüş birlikte verilmiştir. I. Balkan Savaşı’ndaki yenilginin, Mustafa Kemal’in hangi düşüncesini haklı çıkardığını gerekçesiyle açıklayınız.
Görseldeki zaman şeridinde karışık olarak verilen askerlik hayatı gelişmelerini kronolojik sıraya göre 1’den 5’e kadar numaralandırınız.
- 5Balkan Savaşları sonrasında Sofya Ataşemiliterliğine atanması
- 1Şam’daki 5. Ordu’da Vatan ve Hürriyet cemiyetini kurması
- 4Trablusgarp’ta Tobruk ve Derne başarılarıyla binbaşılığa yükselmesi
- 2Selânik’te 3. Ordu’da görev yaparken Hareket Ordusu’na katılması
- 3Fransa’da düzenlenen Picardie Manevraları’nda gözlem yapması
Görseldeki neden-sonuç kartlarında I. Balkan Savaşı’nın çıkmasında etkili olan üç dış ve fikrî etken ile Osmanlı Devleti’nin bu savaşta ağır yenilgi almasının iki iç nedeni sorulmaktadır. Boş bırakılan yerleri kısaca yazınız.
Görseldeki olgu-yorum kartlarında yer alan askerlik hayatı olgularını Mustafa Kemal’in kişilik özellikleriyle ve gerekçesiyle eşleştirerek tabloyu tamamlayınız. İlk satır örnektir.
| Askerlik hayatındaki olgu | İlişkili kişilik özelliği | İlişkilendirme gerekçesi |
|---|---|---|
| Şam’da Vatan ve Hürriyet’i kurması | Vatanseverlik | Ülke sorunlarına çözüm araması |
| Trablusgarp’a gönüllü gitmesi | Özveri ve vatanseverlik | Tehlikeyi göze alıp vatanı savunması |
| Picardie deneyimini uygulaması | Çalışkanlık | Mesleki bilgisini görevlerinde kullanması |
Görseldeki harita bilgi kartında Londra Antlaşması sonrasında Balkan devletleri arasında yaşanan toprak paylaşımı verilmiştir. II. Balkan Savaşı’nın başlamasına hangi devletin durumu yol açmıştır ve Osmanlı Devleti bu durumdan nasıl yararlanmıştır?