İçeriğe geç

9. sınıf · Coğrafya · 3. hafta (28 Eylül - 2 Ekim 2026)

Coğrafya Biliminin Gelişimi: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
9. Sınıf · Coğrafya · 3. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Coğrafya Biliminin Gelişimi

COĞ.9.1.3. Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme

HATIRLAYALIM
  • İlk Çağ'da Eratosthenes, Heredot, Strabon ve Batlamyus coğrafi düşüncenin temellerini atmıştır.
  • Orta Çağ'da İslam coğrafyacıları (Hârizmî, Birûnî, İdrisî, İbn Battuta) bilimi zirveye taşımıştır.
  • Yeni Çağ'da Coğrafi Keşifler ve Pîrî Reis, Kâtip Çelebi gibi denizciler haritacılığı geliştirmiştir.
1Eşleştirme

Coğrafya bilimine katkı sunan bilginleri dönemleriyle eşleştiriniz.

Eratosthenesİlk Çağ (Dünya boyutu)BirûnîOrta Çağ (Jeodezi bilimi)Pîrî ReisYeni Çağ (Dünya haritası)HumboldtYakın Çağ (Fiziki coğrafya)
c1. Eratosthenes
a2. Birûnî
b3. Pîrî Reis
d4. Alexander von Humboldt
a)Orta Çağ (Jeodezi ve Dünya boyutlarını ölçen bilgin)
b)Yeni Çağ (Kitab-ı Bahriye ve Dünya haritası çizen denizci)
c)İlk Çağ (Dünya'nın çevresini hesaplayan bilgin)
d)Yakın Çağ (Modern fiziki coğrafyanın kurucusu)
2Sıralama

Görselde verilen coğrafya biliminin gelişim dönemlerini kronolojik sıraya diziniz.

1. İlk ÇağEratosthenes & Strabon2. Orta ÇağBirûnî & İdrisî3. Yeni ÇağPîrî Reis & Kâtip Çelebi4. Yakın ÇağHumboldt & Ritter
  1. 3Yeni Çağ (Coğrafi keşifler ve pusula kullanımı)
  2. 2Orta Çağ İslam Dünyası (Haritacılık ve seyahatler)
  3. 1İlk Çağ (Tasviri ve matematiksel ilk adımlar)
  4. 4Yakın Çağ (Modern coğrafya ve nedensellik ilkesi)
3Çoktan seçmeli

Görseldeki tarihî harita panosuna göre Dünya'nın çevresini gölge boyu açısıyla gerçeğe çok yakın hesaplayan İlk Çağ bilgini kimdir?

ERATOSTHENES · DÜNYA ÇEVRESİNİ HESAPLAMAİskenderiye ve Syene Arasındaki Gölge Açısı ÖlçümüGüneş ışınlarının düşme açısı farkıyla çevreyi gerçeğe çok yakın bulmuştur.
  1. AStrabon
  2. BEratosthenes
  3. CBatlamyus
  4. DHeredot
4Kısa cevap

Kitab-ı Bahriye adlı eseriyle Akdeniz havzasını haritalayan büyük Osmanlı denizcisi kimdir?

KİTAB-I BAHRİYE VE PÎRÎ REİS HARİTASIAkdeniz kıyıları, limanlar ve denizcilik rotaları detaylı haritalandı.1513 tarihli dünya haritası o dönemin en ileri kartografik belgesidir.
Büyük Türk denizcisi Pîrî Reis'tir.
5Tabloyu tamamla

Tarihteki önemli coğrafyacıları eserleri ve dönemleriyle eşleştiriniz.

Bilgin AdıTarihsel DönemÖne Çıkan Eser / Katkı
Strabonİlk ÇağGeographika (17 ciltlik coğrafya eseri)
İdrisîOrta Çağ İslamKitâbü Rucâr (Dünya haritası)
Kâtip ÇelebiYeni Çağ OsmanlıCihannümâ (Coğrafya kitabı)
Carl RitterYakın ÇağModern beşerî coğrafya ilkeleri
6Doğru mu, yanlış mı?

Coğrafya biliminin tarihsel gelişimiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

Tasviri Dönemİlk Çağ gözlemleriİslam Altın ÇağıOrta Çağ jeodezisiKeşifler ÇağıYeni kıtalar ve pusulaNedensellikModern bilimsel sentez
DY
Coğrafya terimini tarihte ilk kez Eratosthenes kullanmıştır.✓
Orta Çağ'da Avrupa coğrafya biliminde altın çağını yaşamıştır.✓
İbn Battuta seyahatnamesiyle dönemin coğrafi bilgilerini aktarmıştır.✓
Yeni Çağ'daki Coğrafi Keşifler harita ihtiyacını azaltmıştır.✓
7Çoktan seçmeli

Görseldeki Osmanlı yazma eserinde yer alan 'Cihannümâ' adlı eseri kaleme alan bilgin kimdir?

CİHANNÜMÂ · KÂTİP ÇELEBİOsmanlı Coğrafya Ekolü ve Doğu-Batı Kaynaklarının Sentezi17. yüzyılda sistematik coğrafya ve harita bilgisi sunan başyapıttır.
  1. AKâtip Çelebi
  2. BEvliya Çelebi
  3. CPîrî Reis
  4. DAli Kuşçu
8Kısa cevap

19. yüzyılda coğrafyaya nedensellik ilkesini kazandırarak modern fiziki coğrafyayı kuran bilgin kimdir?

Alexander von Humboldt'tur.
9Açık uçlu

Coğrafi Keşiflerin haritacılık ve coğrafya biliminin gelişimine katkısını kısaca belirtiniz.

Yeni kıtaların keşfiyle haritalar gerçeğe yaklaşmış ve.
10Eşleştirme

İslam coğrafyacılarını çalışmalarıyla eşleştiriniz.

HârizmîKoordinat düzeltmeleriBirûnîYarıçap hesaplamasıİdrisîGümüş küre dünya haritasıİbn HurdâzbihYollar ve Ülkeler eseri
b1. Hârizmî
d2. Birûnî
c3. İdrisî
a4. İbn Hurdâzbih
a)Yollar ve Ülkeler Kitabı ile rota kaydetme
b)Batlamyus'un koordinatlarını düzelterek eser yazma
c)Gümüş küre üzerine dünya haritası hazırlama
d)Jeodezi yöntemiyle Dünya'nın yarıçapını hesaplama
11Doğru mu, yanlış mı?

Coğrafi bilgi birikimiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

DY
İlk Çağ'da gezginler ticaret ve fetih amacıyla coğrafi notlar tutmuştur.✓
Pusulanın geliştirilmesi deniz aşırı seyahatleri zorlaştırmıştır.✓
Humboldt doğadaki olaylar arasındaki bağlantıları araştırmıştır.✓
Cihannümâ eseri Antik Yunan döneminde yazılmıştır.✓
12Şifreli kelime

İpuçlarına karşılık gelen coğrafi kavramı bulunuz.

Yeryüzünün tamamının veya bir bölümünün kuş bakışı görünüşünün ölçekli çizimi (6 Harf).HARİTA

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: H