Doğruyu Arayan Bir Varlık Olarak İnsan
DKAB.9.1.2. İnsanın doğruyu arayan bir varlık olarak bilgiye ulaşma yolları hakkında eleştirel düşünebilme
- İslam'da doğru bilgiye ulaşma kaynakları: Selim akıl, doğru haber ve salim duyulardır.
- İnsan aklı sayesinde doğruyu yanlıştan ayırt edebilir; ancak vahiy aklı aydınlatır.
- Zan, heva ve körü körüne taklit insanı doğru bilgiden uzaklaştırır.
İslam düşüncesinde bilgi kaynaklarını açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Bilgi kaynaklarını nitelik ve bağlayıcılık durumlarına göre gruplandırınız.
| Bilgi Kaynağı | Temel Niteliği | Bağlayıcılık Durumu |
|---|---|---|
| Selim Akıl | Mantıksal çıkarım ve tahlil | Akli delillerde bağlayıcıdır |
| Doğru Haber (Vahiy) | İlahi bildiri ve sünnet | Tüm inananlar için bağlayıcıdır |
| Salim Duyular | Somut gözlem ve algı | Maddi âlemde bağlayıcıdır |
| Rüya ve İlham | Bireysel iç sezgi | Yalnızca gören kişiyi ilgilendirir |
Görseldeki bilgi ağacı şemasına göre İslam düşüncesinde bağlayıcı ve kesin bilgi üreten üç temel kaynak hangisinde birlikte verilmiştir?
- ARüya, sezgi ve gelenekler
- BSelim akıl, doğru haber ve salim duyular
- CZan, taklit ve kişisel kanaat
- DHeva, tecrübe ve atalar kültü
Yalan üzerine birleşmeleri aklen imkânsız bir topluluk tarafından aktarılan kesin habere ne denir?
İnsanın delile dayanmaksızın sırf çevresinden gördüğü için bir inancı benimsemesine ne ad verilir?
İslam'da bilgi kaynaklarıyla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Selim akıl, önyargı ve aşırılıklardan arınmış sağduyulu akıldır. | ✓ | |
| Zan ve tahmine dayalı iddialar kesin dinî hüküm oluşturur. | ✓ | |
| Kur'an-ı Kerim insanı aklını kullanmaya ve tefekküre davet eder. | ✓ | |
| Ataların inançlarını sorgulamadan taklit etmek övülen bir davranıştır. | ✓ |
Görselde verilen doğru bilgiye ulaşma ve muhakeme aşamalarını sıraya diziniz.
- 3Vahyin ilkeleriyle doğruluğu karşılaştırma
- 1Duyu organlarıyla gözlem ve veri algılama
- 4Hakikate uygun sağlam inanç ve kanaate varma
- 2Aklın tahlil ve eleştiri süzgecinden geçirme
İpuçlarına karşılık gelen temel dinî kavramı bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: V
Akıl ile vahiy arasındaki tamamlayıcı ilişkiyi kısaca açıklayınız.
Görseldeki ayet levhasında yer alan 'Hakkında bilgin olmayan şeyin ardına düşme; çünkü kulak, göz ve gönül, bunların hepsi ondan
- ABilgiye araştırmadan ve delilsiz inanmamayı
- BGözle görülmeyen hiçbir varlığı kabul etmemeyi
- CYalnızca kişisel duygulara güvenmeyi
- DToplumun genel kabullerine uymayı
Doğru bilgiye ulaşmayı engelleyen unsurları anlamlarıyla eşleştiriniz.
İslam bilgi felsefesiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Salim duyular duyu organında kusur olmadıkça güvenilirdir. | ✓ | |
| Rüya ve ilham bütün insanları bağlayan evrensel bilgi kaynağıdır. | ✓ | |
| Vahiy, insanın akılla kavrayamayacağı gayb âlemini bildirir. | ✓ | |
| İlim öğrenmek kadın ve erkek her müslümana farz kılınmıştır. | ✓ |