İçeriğe geç

9. sınıf · Matematik · 6. hafta (19-23 Ekim 2026)

Gerçek Sayıların İşlem Özelliklerini Cebirsel Olarak İfade Etme: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
9. Sınıf · Matematik · 6. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Gerçek Sayıların İşlem Özelliklerini Cebirsel Olarak İfade Etme

Gerçek sayıların toplama ve çarpma işlemlerine ait cebirsel özellikleri (kapalılık, değişme, birleşme, birim, ters, dağılma) ifade eder. · Sayısal işlemler ile cebirsel özdeşlikler (tam kare ve iki kare farkı) arasında analojik akıl yürütme yapar. · Gerçek sayıların sıralama (eşitsizlik) özelliklerini cebirsel olarak inceler ve sıfır çarpan özelliğini uygular.

HATIRLAYALIM
  • Toplamada birim eleman 0, ters eleman -a; çarpmada birim eleman 1, yutan eleman 0, ters eleman 1a (a ≠ 0).
  • Tam kare: (a+b)2 = a2 + 2ab + b2, (a-b)2 = a2 - 2ab + b2; İki kare farkı: a2 - b2 = (a - b)·(a + b).
  • Sıfır çarpan özelliği: a·b = 0 ⇔ a = 0 veya b = 0; Eşitsizlik negatif sayıyla çarpılır/bölünürse yön değiştirir.
1Eşleştirme

Cebirsel özdeşlikleri ve gerçek sayı özelliklerini karşılıklarıyla eşleştiriniz.

(a + b)²a² + 2ab + b²(a - b)²a² - 2ab + b²a² - b²(a - b) · (a + b)Dağılmaa·(b + c) = ab + ac
b1. (a + b)2 tam kare özdeşliği
d2. (a - b)2 tam kare özdeşliği
c3. a2 - b2 iki kare farkı özdeşliği
a4. a · (b + c) = a · b + a · c
a)Çarpmanın toplama üzerine soldan dağılma özelliği
b)a2 + 2ab + b2
c)(a - b) · (a + b)
d)a2 - 2ab + b2
2Doğru mu, yanlış mı?

Gerçek sayıların cebirsel ve sıralama özellikleriyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

Birim ElemanToplama: 0 · Çarpma: 1Ters ElemanToplama: -a · Çarpma: 1/aNegatif Çarpımc < 0 ise eşitsizlik dönerBasit Kesir0 < x < 1 ⇔ x² < x
DY
Gerçek sayılarda toplamada birim eleman 0, çarpmada birim eleman 1'dir.✓
Sıfırdan farklı her a ve b gerçek sayısı için (a + b)2 = a2 + b2 eşitliği doğrudur.✓
Bir eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayıyla çarpılırsa eşitsizlik yön değiştirir.✓
Karesi kendisinden küçük olan (x2 < x) gerçek sayılar 0 ile 1 arasındadır (0 < x < 1).✓
3Çoktan seçmeli

Görseldeki tam kare özdeşliğine göre x + y = 8 ve x2 + y2 = 40 olduğuna göre x · y çarpımı kaçtır?

TAM KARE ÖZDEŞLİĞİ VE DEĞER HESAPLAMA BAĞINTILARIToplamın Karesi(x+y)² = x² + 2xy + y²Kareler Toplamıx² + y² = (x+y)² - 2xyÖrnek Çözüm8² = 40 + 2xy → xy = 12
  1. A8
  2. B12
  3. C16
  4. D24
4Kısa cevap

İki kare farkı özdeşliğinden yararlanarak 20262 - 202424 işleminin sonucunu bulunuz.

İKİ KARE FARKI ÖZDEŞLİĞİ · a² - b² = (a - b) · (a + b)2026² - 2024² = (2026 - 2024) · (2026 + 2024) = 2 · 4050 = 8100Paydadaki 4 ile bölündüğünde: 8100 / 4 = 2025 sonucu saniyeler içinde bulunur.
(2026 - 2024)·(2026 + 2024) = 2 · 4050 = 8100 olur.
5Tabloyu tamamla

Sayısal işlemler ile cebirsel özdeşlikler arasındaki analojik akıl yürütme tablosunu tamamlayınız.

Sayısal İşlemCebirsel Modelleme (Özdeşlik)Hesaplanan Sonuç
1032 = (100 + 3)21002 + 2·100·3 + 3210000 + 600 + 9 = 10609
982 = (100 - 2)21002 - 2·100·2 + 2210000 - 400 + 4 = 9604
97 · 103 = (100 - 3)·(100 + 3)1002 - 32 (İki kare farkı)10000 - 9 = 9991
17 · 99 = 17 · (100 - 1)17·100 - 17·1 (Dağılma özelliği)1700 - 17 = 1683
6Sıralama

Görseldeki gruplandırma ve sıfır çarpan yöntemiyle x2 - 3x - xy + 3y = 0 denklemini çözme adımlarını sıralayınız.

1. Gruplandırx(x-3) - y(x-3) = 02. Ortak Çarpan(x - 3) · (x - y) = 03. Sıfır Çarpana·b = 0 ⇒ a=0 ∨ b=04. Kökleri Bulx = 3 veya x = y
  1. 2Her iki terimde ortak olan (x - 3) parantezine alarak ifadeyi çarpım biçimine dönüştürme: (x - 3)·(x - y) = 0
  2. 4Çarpanları ayrı ayrı sıfıra eşitleyerek x = 3 veya x = y çözüm bağıntılarını elde etme
  3. 1Terimleri ikişerli gruplandırarak ilk grubu x, ikinci grubu -y ortak çarpan parantezine alma: x(x - 3) - y(x - 3) = 0
  4. 3Gerçek sayıların sıfır çarpan özelliğini (a·b = 0 ⇔ a = 0 veya b = 0) çarpanlara uygulama
7Boşluk doldurma

Cümlelerdeki boşlukları uygun matematik kavramlarıyla tamamlayınız.

DAĞILMA ÖZELLİĞİ · ÖZDEŞLİK · GEÇİŞME ÖZELLİĞİOrtak çarpan parantezi: a·b + a·c = a·(b + c) | Geçişme: a < b ve b < c ⇒ a < cHer gerçek sayı değeri için doğru olan cebirsel eşitliklere özdeşlik denir.
dağılmageçişmebirimözdeşlik
  1. Cebirsel ifadelerde ortak çarpan parantezine alma, dağılma özelliğinin ters yönüdür.
  2. Bilinmeyenlerin her gerçek sayı değeri için doğru olan eşitliklere özdeşlik denir.
  3. a < b ve b < c iken a < c olması sıralama bağıntısının geçişme özelliğidir.
8Şifreli kelime

İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.

İki gerçek sayının toplamının yine gerçek sayı olması özelliği (9 harf)KAPALILIK
Çarpmanın toplama üzerine uygulanması özelliği (7 harf)DAĞILMA
Toplamada 0, çarpmada 1 olan etkisiz eleman (5 harf)BİRİM
Sayılar yerine harf ve sembollerle işlem yapan matematik dalı (5 harf)CEBİR

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: KARE

9Çoktan seçmeli

Görseldeki eşitsizlik kurallarına göre a < b < 0 olmak üzere aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

SIRALAMA (EŞİTSİZLİK) ÖZELLİKLERİ VE İŞARET İNCELEMESİToplama Özelliğia < b ⇒ a + c < b + cPozitif Çarpma (c>0)a < b ⇒ a·c < b·cNegatif Çarpma (b<0)a < b < 0 ⇒ a·b > b²
  1. Aa · b < 0
  2. Ba + b > 0
  3. Ca2 < b2
  4. Da · b > b2
10Eşleştirme

Cebirsel ifadeleri çarpanlarına ayrılmış biçimleriyle eşleştiriniz.

Ortak Çarpan6x²y - 9xy² = 3xy(2x-3y)İki Kare Farkıx² - 16y² = (x-4y)(x+4y)Tam Karex² - 10x + 25 = (x-5)²Gruplandırmaax+ay+bx+by = (x+y)(a+b)
b1. 6x2y - 9xy2
d2. x2 - 16y2
a3. x2 - 10x + 25
c4. ax + ay + bx + by
a)(x - 5)2 (Tam kare özdeşliği)
b)3xy · (2x - 3y) (Ortak çarpan parantezi)
c)(x + y) · (a + b) (Gruplandırma yöntemi)
d)(x - 4y) · (x + 4y) (İki kare farkı)
11Doğru mu, yanlış mı?

Ters eleman, özdeşlik ve denklemlerle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

DY
(2x - 6) sayısının çarpmaya göre tersi tanımsız ise 2x - 6 = 0 olup x = 3'tür.✓
995 · 1005 çarpımı iki kare farkı özdeşliğiyle 10002 - 52 biçiminde yazılır.✓
x2 = 5x denkleminde sadece x = 5 kökü vardır, x = 0 denklemi sağlamaz.✓
a < 0 < b iken a ile b'nin çarpımı daima negatiftir (a · b < 0).✓
12Açık uçlu

x - 1x = 4 olduğuna göre x2 + 1x2 ifadesinin değerini tam kare özdeşliğiyle bulunuz.

İki tarafın karesi alınırsa x2 - 2 +.