İçeriğe geç

9. sınıf · Tarih · 2. hafta (21-25 Eylül 2026)

Tarih Öğrenmenin Faydaları (Kaynaklar, Hafıza Mekânları ve Kültürel Miras): çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
9. Sınıf · Tarih · 2. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Tarih Öğrenmenin Faydaları (Kaynaklar, Hafıza Mekânları ve Kültürel Miras)

TAR.9.1.1. Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme

HATIRLAYALIM
  • Tarih öğrenmek bireye eleştirel düşünme, tarihsel empati ve millî kimlik bilinci kazandırır.
  • Hafıza mekânları ve abideler (Çanakkale Şehitliği, Anıtkabir) geçmiş ile gelecek arasında kültürel köprü kurar.
  • Tarihsel araştırmada birinci elden kaynaklar ve tarafsız bilimsel tenkit yöntemi temel esastır.
1Eşleştirme

Tarih biliminin temel kavramlarını açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Kaynak (Belge)Geçmişten kalan izTenkit (Eleştiri)Güvenilirlik sınamaTasnifKonu/zaman sınıflamaKronolojiZaman dizini bilimi
b1. Birinci Elden Kaynak
a2. Hafıza Mekânı
d3. Kültürel Miras
c4. Tarihsel Empati
a)Milletin ortak geçmişini yaşatan Çanakkale Şehitliği gibi alanlar
b)Olayın geçtiği dönemde yazılmış kitabe, ferman veya madeni para
c)Geçmişteki olayları o dönemin şartlarını gözeterek anlama
d)Geçmişten günümüze aktarılan maddi ve manevi değerler bütünü
2Kısa cevap

Tarihî olayları incelerken bugünün değer yargıları yerine o dönemin koşullarını dikkate almaya ne ad verilir?

TARİHSEL EMPATİ VE DÖNEMSELLİK İLKESİOlaylar bugünün ahlak ve anlayışıyla değil, dönemin koşullarıyla değerlendirilir.Tarihsel yanılgı (anakronizm) nesnel araştırmayı engeller.
Tarihsel empati kurarak dönemin zihniyetini anlama yaklaşımı denir.
3Açık uçlu

Tarihini bilmeyen bir milletin karşılaşabileceği en büyük tehlikeyi kısaca yazınız.

Millî hafızasını kaybederek bağımsızlığını ve ortak kimliğini yitirir.
4Çoktan seçmeli

Görseldeki tarihî anıt panosuna göre hafıza mekânlarının toplumsal hayata en büyük katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

TARİHÎ HAFIZA MEKÂNI · ÇANAKKALE ŞEHİTLER ABİDESİOrtak Aidiyet Duygusu ve Millî Bilincin Canlı TutulmasıHafıza mekânları geçmiş ile gelecek arasında köprü kurar.
  1. AOrtak hafızayı canlı tutarak millî birlik ve aidiyet bilincini güçlendirmek
  2. BYalnızca yabancı turistlerden yüksek turizm geliri elde etmek
  3. CEski dönem savaşlarını günümüzde yeniden başlatmayı teşvik etmek
  4. DTarihsel belgelerin incelenmesini tamamen gereksiz kılmak
5Doğru mu, yanlış mı?

Tarih bilinci ve kültürel mirasla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

Yer & ZamanSomut bağlamNeden & SonuçNedensellik bağıBelgeye DayanmaKanıtsız tarih olmazObjektiflikTarafsız bakış açısı
DY
Atatürk tarih araştırmalarında belgelere ve bilimsel tarafsızlığa önem vermiştir.✓
Tarih öğrenmek bireyin eleştirel ve çok yönlü düşünmesini engeller.✓
Tarihî yapıları korumak her vatandaş için millî ve evrensel bir görevdir.✓
Tarihte yaşanmış olaylar günümüz kanunlarıyla yeniden yargılanabilir.✓
6Kısa cevap

Tarihî eserlerin korunması bir toplum için neden millî ve kültürel bir sorumluluktur?

Kültürel kimliği ve tarihî sürekliliği gelecek nesillere aktardığı içindir.
7Tabloyu tamamla

Tarihî kaynak türleri ve örnek eserler tablosundaki boşlukları doldurunuz.

Kaynak TürüTemel ÖzelliğiÖrnek Tarihsel Belge / Eser
Birinci Elden KaynakOlayın yaşandığı dönemden kalmaOrhun Abideleri ve padişah fermanları
İkinci Elden KaynakDönemin kaynaklarından yararlanılarak yazılanTarih araştırma kitapları ve makaleler
Sözlü KaynakKuşaktan kuşağa anlatılan anlatılarDestanlar, efsaneler ve halk hikâyeleri
Maddi / KalıntıGeçmişten kalan arkeolojik buluntularTarihî paralar, kılıçlar ve çanak çömlek
8Eşleştirme

Tarihe yardımcı bilim dallarını inceleme konularıyla eşleştiriniz.

ArkeolojiKazı bilimiPaleografyaEski yazı bilimiNümizmatikEski madeni paralarFilolojiDil ve metin bilimi
d1. Arkeoloji
c2. Kronoloji
b3. Paleografya
a4. Filoloji
a)Dillerin tarihsel gelişimini ve akrabalıklarını inceleme
b)Eski yazı türlerini ve alfabeleri çözme
c)Tarihî olayların zamanını ve takvim sırasını belirleme
d)Toprak veya su altındaki tarihî kalıntıları kazıyla çıkarma
9Doğru mu, yanlış mı?

Tarih yazıcılığı ve hafıza mekânlarıyla ilgili yargılardan doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

DY
Tarihî araştırmalarda olaylar gerçekleştiği yer ve zamanla birlikte ele alınır.✓
Tarihçi olayları değerlendirirken kendi kişisel inanç ve önyargılarını öne çıkarmalıdır.✓
Anıtlar ve şehitlikler toplumun ortak acı ve zafer hafızasını yaşatır.✓
Tarihte tek bir kaynak bulunması kesin ve tartışmasız hüküm için yeterlidir.✓
10Sıralama

Görselde verilen bilimsel tarih araştırması basamaklarını 1'den 4'e kadar sıralayınız.

1. TaramaKaynak arama2. TasnifSınıflandırma3. TahlilÇözümleme4. TenkitEleştiri (iç-dış)
  1. 3Kaynaklardaki bilgilerin yeterliliğini ve içeriğini inceleme (Tahlil)
  2. 4Belgelerin doğruluğunu ve güvenilirliğini eleştirel süzgeçten geçirme (Tenkit)
  3. 2Elde edilen belgeleri zaman, mekân ve konuya göre gruplandırma (Tasnif)
  4. 1Konuyla ilgili birinci ve ikinci elden kaynakları arayıp bulma (Tarama)
11Çoktan seçmeli

Görseldeki müze kartında yer alan tarihî sikkeleri (madeni paraları) inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı hangisidir?

NÜMİZMATİK · TARİHÎ SİKKE (MADENİ PARA) ANALİZİHükümdar Tuğrası · Basım Yılı ve Yeri · Maden TürüEkonomik güç, devlet teşkilatı ve egemenlik sembolü hakkında bilgi verir.
  1. ANümizmatik (Meskûkât / Para Bilimi)
  2. BEpigrafi (Kitabeler Bilimi)
  3. CPaleografya (Eski Yazı Bilimi)
  4. DHeraldik (Arma Bilimi)
12Şifreli kelime

İpuçlarına karşılık gelen tarih kavramlarını yazınız. Numaralı kutulardan 'MİRAS' kelimesini bulunuz.

ANAHTAR KAVRAM: M - İ - R - A - S1M2İ3R4A5S
Tarihî olayların geçtiği coğrafi alan ve çevreMEKÂN
Geçmişten bugüne ulaşan tarihî kalıntı ve izİZ
Tarihî bir olayı aktaran sözlü veya yazılı haberRİVAYET
Önemli tarihî zafer veya şahsiyet adına dikilen abideANIT
İnsanın güzellik ve duygu arayışıyla ürettiği estetik eserlerSANAT

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: MİRAS