Şiir ve Deneme Okuma: San’at ve Picasso’nun Hatları
TDE2.1. “Sözün İnceliği” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme
- Sanat, insanın duygu, düşünce ve hayallerinin bir esere yansımasıdır; amacı güzele ulaşmaktır.
- Güzel sanatlar; kullanılan malzemeye, seslendiği duyu organına ve sergilendiği yere göre üç gruba ayrılır.
Aşağıdaki tabloda verilen dört sanat dalının güzel sanatların hangi grubuna girdiğini tabloya yazınız.
| Sanat dalı | Güzel sanatlar grubu |
|---|---|
| 1. Resim | Plastik (görsel) |
| 2. Müzik | Fonetik (işitsel) |
| 3. Tiyatro | Ritmik (dramatik) |
| 4. Edebiyat | Fonetik (işitsel) |
Görseldeki kartlarda Faruk Nafiz Çamlıbel'in San'at şiirinde geçen altı sanat unsuru (Sülüs yazı, İnce mozaik, Zeybeğin diz vuruşu, Orkestra sesleri, Yeşil çini, Kelebeğin raksı) verilmiştir. Bunları şiirdeki "sen" ve "biz"in etkilendiği unsurlar olarak ayırıp tabloya yazınız.
| "Sen"in etkilendiği | "Biz"in etkilendiği |
|---|---|
| İnce mozaik | Sülüs yazı |
| Kelebeğin raksı | Zeybeğin diz vuruşu |
| Orkestra sesleri | Yeşil çini |
Necip Fazıl Kısakürek'in Sakarya Türküsü şiirinde geçen “Bir yanda akan benim, öbür yanda Sakarya” dizesinin açık iletisini ve örtük iletisini tabloya yazınız.
| İleti | Dizenin anlattığı |
|---|---|
| Açık | Sakarya Nehri'nin akışı |
| Örtük | İnsan ömrünün hızla akıp gitmesi |
Edebî sanatları açıklamalarıyla eşleştiriniz. Harfleri kutulara yazınız.
Görseldeki sözlük kartına göre "Tartışmanın sonunda herkes aynı kanaate vardı." cümlesinde "kanaat" kelimesi kaçıncı anlamıyla kullanılmıştır?
- A1. anlam
- B2. anlam
- C3. anlam
- D4. anlam
Doğru olan ifadelerin yanındaki D kutusunu, yanlış olanların yanındaki Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Edebî metinler kurmaca metinlerdir. | ✓ | |
| Öğretici bir metinden her okur farklı anlam çıkarır. | ✓ | |
| Edebiyatın malzemesi dildir. | ✓ | |
| Denemede yazar kesin sonuçlara ulaşmayı amaçlar. | ✓ |
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki sözcüklerle doldurunuz. Bir sözcük artacaktır.
- Deneme türünü ortaya koyan yazar Montaigne olarak bilinir.
- Duyularla anlatılamayan bir şeyi karşılayan somut nesne ya da işarete sembol denir.
- San'at şiiri, Faruk Nafiz Çamlıbel'in Han Duvarları adlı eserindendir.
Okumayı yönetirken yapılan üç iş şunlardır: (A) Metnin söz varlığını incelemek, (B) Başlıktan ve görsellerden içeriği tahmin etmek, (C) Vurgu ve tonlamaya dikkat ederek okumak. Her aşamada yapılan işin harfini tabloya yazınız.
| Aşama | Kart |
|---|---|
| Okuma öncesi | B |
| Okuma sırası | C |
| Okuma sonrası | A |
Görseldeki iki metinle ilgili hangisi doğrudur?
- A1. metin edebî, 2. metin öğreticidir.
- B1. metin öğretici, 2. metin edebîdir.
- Cİki metin de öğretici metindir.
- Dİki metin de edebî metindir.
San'at şiirinin son dörtlüğünde şair hangi sanat anlayışını benimser? Sanatın kaynağını nerede bulur?
Metinde aslına uygun bırakılan kelimelerin güncel yazımını tabloya yazınız.
| Metindeki yazım | Güncel yazım |
|---|---|
| san'at | sanat |
| mûsikî | musiki |
| bahâr | bahar |
Picasso'nun Hatları denemesine göre kendi sanat geleneğinden yararlanmak isteyen kişi önce ne yapmalıdır? Geleneğe ait biçimler yalnız malzeme olarak kullanılırsa ne olur?
San'at şiirinin 1. dörtlüğü için hazırlanan söz korosu planında dizeler; 1. dize: A takımı, 2. dize: B takımı, 3. dize: A takımı, 4. dize: B takımı biçiminde dağıtılmıştır. Plan, söz korosu yönergesine uymamaktadır. Hangi dizelerin takımı değişmelidir? Yazınız.
Görselde bir romancının yazarken başvurduğu üç kaynak verilmiştir. Bu kaynaklar sırasıyla hangi bilim dallarıyla ilişkilidir?
- ATarih, psikoloji, sosyoloji
- BPsikoloji, tarih, sosyoloji
- CSosyoloji, psikoloji, tarih
- DTarih, sosyoloji, psikoloji