Deneme Metinlerinden Hareketle Fikir Geliştirme Teknikleri, Söyleyiş İnceliğiyle Konuşma ve Yazma Sürecini Değerlendirme
Deneme metinlerinden hareketle beyin fırtınası, zihin haritası, altı şapkalı düşünme ve 5N1K teknikleriyle fikir geliştirir. · Düşünceyi geliştirme yollarını konuşma ve yazılarında amacına uygun kullanır. · Konuşma ve yazma sürecini öz değerlendirme, içerik-anlatım denetimi ve paydaş görüşleriyle değerlendirerek yeni hedefler belirler.
- Deneme, yazarın kişisel görüşlerini kesin hükme varmadan, kanıtlama zorunluluğu olmadan ve sohbet havasında anlattığı öğretici metindir.
- Fikirler tanımlama, karşılaştırma, örneklendirme, tanık gösterme, benzetme ve sayısal verilerle somutlaştırılır.
- Süreç değerlendirmesi öz değerlendirme, içerik ve anlatım denetimi, paydaş görüşleri ve yeni hedef belirleme basamaklarıyla yapılır.
Görseldeki metin parçasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- AYazar kişisel görüşünü samimi bir dille paylaşmıştır.
- BOkuru düşünmeye yönelten bir soru kullanılmıştır.
- CYazar görüşünü bilimsel verilerle kanıtlama zorunluluğu gütmüştür.
- DMetin sohbet havasında yazılmıştır.
Cümlelerde kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını tabloya yazınız.
| Cümle | Düşünceyi geliştirme yolu |
|---|---|
| Mektup, kâğıda yazılıp bir alıcıya gönderilen yazılı iletidir. | Tanımlama |
| Kitap, insanı başka hayatlara taşıyan bir gemi gibidir. | Benzetme |
| Okulumuzdaki öğrencilerin %64'ü akşamları en az yarım saat kitap okuyor. | Sayısal verilerden yararlanma |
| Eskiden mektuplar haftalarca beklenirdi; bugün iletiler saniyeler içinde ulaşıyor. | Karşılaştırma |
| Bir eğitimcinin söylediği gibi: "Okumak, düşünmenin yakıtıdır." | Tanık gösterme |
Bir konuşmayı podcast olarak dijital ortama uyarlarken uyulması gereken etik ilkeye bir örnek yazınız.
Fikir geliştirme tekniklerini açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Görselde bir öğrencinin deneme yazmadan önce yaptığı hazırlık çalışması verilmiştir. Öğrencinin kullandığı fikir geliştirme tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
- AZihin haritası
- BAltı şapkalı düşünme
- C5N1K sorgulaması
- DTanık gösterme
Deneme türü ve konuşma sürecinin değerlendirilmesiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Denemede yazar ele aldığı konuyu kesin hükümlere bağlamak zorundadır. | ✓ | |
| Öz değerlendirmede konuşmacı kendi hazırlığını ve heyecan kontrolünü gözden geçirir. | ✓ | |
| Dereceli puanlama anahtarı, geri bildirimin daha nesnel toplanmasına yardım eder. | ✓ | |
| Özgün konuşmacı kimliği, başarılı bir konuşmacıyı birebir taklit ederek kazanılır. | ✓ |
Görselde bir öğrencinin konuşmasına ait dereceli puanlama sonucu verilmiştir. Buna göre öğrencinin tepki ortaya koyma aşamasında belirleyeceği en uygun hedef aşağıdakilerden hangisidir?
- AKonuşmasının içeriğini baştan sona değiştirmek
- BBir sonraki sunumda vurgu ve tonlama çalışmalarına ağırlık vermek
- CHazırlık süresini olabildiğince kısaltmak
- DDinleyicilerle göz temasından kaçınmak
Görselde altı şapkalı düşünme tekniğiyle "Okul kütüphanesi akşamları da açık olsun." önerisi için yazılan notlar verilmiştir. Hangi şapkaya yazılan not, o şapkanın bakış açısına uymamaktadır?
- ABeyaz
- BKırmızı
- CSiyah
- DYeşil
Görselde bir öğrencinin "Mahalle pazarları" konulu konuşmasına hazırlanırken yaptığı 5N1K çalışması verilmiştir. Bu çalışmada eksik bırakılan soru ve sorguladığı durum aşağıdakilerden hangisidir?
- ANasıl? – Pazarın hangi yöntemle kurulduğu
- BKim? – Pazara kimlerin geldiği
- CNiçin? – Pazarların mahalle yaşamı için neden önemli olduğu
- DNerede? – Pazarın kurulduğu yer
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki uygun kavramlarla tamamlayınız. Kutudaki bir kavram kullanılmayacaktır.
- Sesleri yerli yerinde ve anlaşılır biçimde çıkarmaya boğumlama denir.
- Konuşmada anlam taşımadan araya giren "şey, yani" gibi kelimelere dolgu sözcük denir.
- Kişisel görüşlerin sohbet havasında, kesin hükme varmadan anlatıldığı türe deneme denir.
- Hazırlanan bir konuşmanın internette dinlenmek üzere yayımlanan ses kaydına podcast denir.
Bir konuşmanın ardından yapılan süreci değerlendirme basamaklarını sıralayınız.
- 2Konuşma içerik ile dil ve anlatım yönünden denetlenir.
- 1Konuşmacı kendi hazırlığını, heyecanını ve öz güvenini gözden geçirir.
- 3Öğretmen ve akranlardan dereceli puanlama anahtarıyla görüş toplanır.
- 4Sonuçlara göre sonraki konuşma için yeni hedefler belirlenir.
İpuçlarına uyan kavramları yazınız. Turuncu kutulardaki harfler, bir sözün ya da hecenin daha baskılı söylenmesini anlatan kavramı verecektir.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: VURGU
Görselde bir öğrencinin konuşmasından sonra yazdığı öz değerlendirme notu verilmiştir. Notta belirlenen eksiklerden ikisi için öğrencinin bir sonraki konuşmasında uygulayabileceği birer çözüm yazınız.