Deneme Türünde Yazılmış Metinlerden Hareketle Fikir Geliştirme Teknikleri, Söyleyiş İnceliğiyle Konuşma ve Yazma Sürecini Değerlendirme (TDE3.4 / TDE4.4)

Örnekler

1. Örnek 1Deneme türünde yazılmış bir metinden hareketle konuşma hazırlayan bir öğrencinin fikir üretmek için başvurabileceği 'zihin haritası' ve 'altı şapkalı düşünme' tekniklerinin işlevi nedir?

   Cevabı göster

   Zihin haritası, merkezdeki ana kavramdan yola çıkarak alt fikirleri ve çağrışımları görsel bir ağ şeklinde organize etmeyi sağlar. Altı şapkalı düşünme tekniği ise konuyu nesnel (beyaz), duygusal (kırmızı), eleştirel (siyah), iyimser (sarı), yaratıcı (yeşil) ve bütüncül (mavi) bakış açılarıyla çok yönlü incelemeye yardımcı olur.

2. Örnek 2Söyleyiş inceliğinin konuşmaya etkisi değerlendirilirken (TDE3.4.1) 'dil ve anlatım' boyutunda hangi ölçütler dikkate alınır?

   Cevabı göster

   Diksiyon ve boğumlamanın (artikülasyon) doğruluğu, vurgu ve tonlamanın duyguya uygunluğu, söz varlığının zenginliği (deyim, atasözü, imge kullanımı), cümlelerin bağdaşıklığı, gereksiz sözcüklerden arınmış duru ve akıcı bir üslup kullanılması dikkate alınır.

3. Örnek 3Konuşma sürecinin değerlendirilmesinde 'öz değerlendirme' ile 'paydaş (akran/öğretmen) değerlendirmesi' birbirini nasıl tamamlar?

   Cevabı göster

   Öz değerlendirme, konuşmacının kendi hazırlık sürecini, içsel heyecanını ve hedeflerine ne kadar ulaştığını içebakışla sorgulamasını sağlar. Paydaş değerlendirmesi ise dinleyicilerin gözünden sesin duyulabilirliği, beden dilinin doğallığı ve ikna edicilik gibi dışarıdan gözlemlenen unsurlar hakkında nesnel geri bildirim sunar.

4. Örnek 4TDE3.4.2 öğrenme çıktısı kapsamında, konuşması hakkında geri bildirim alan bir öğrencinin 'tepki ortaya koyma' aşamasında yapması gereken üç temel eylem nedir?

   Cevabı göster

   1. Aldığı genel geri bildirimlere dayanarak sonraki konuşmaları için kendisine yeni gelişim hedefleri belirlemek, 2. Taklitten uzaklaşarak özgün konuşmacı kimliğini (üslubunu) oluşturmak, 3. Konuşmasını dijital ortamlar (podcast, video sunum vb.) için yeniden düzenlemek.

5. Örnek 5Okunan bir şiiri betimleyici bir düzyazı (mensur) metnine dönüştürme çalışması dereceli puanlama anahtarıyla (rubrik) değerlendirilirken hangi temel ölçütlere bakılır?

   Cevabı göster

   Şiirdeki ana duygunun korunması, betimleyici (tasvir edici) anlatım olanaklarının ve duyulara seslenen ayrıntıların zenginliği, metnin akıcılığı ve bağdaşıklığı, söz varlığının bağlama uygunluğu ile yazım ve noktalama kurallarına uyum ölçütlerine bakılır.

6. Örnek 6Sınıf önünde yapılan yüz yüze bir konuşmayı dijital bir ses kaydına (podcast) dönüştürürken konuşmacının anlatımında ne gibi uyarlamalar yapması gerekir?

   Cevabı göster

   Podcast dinleyicisi konuşmacının jest, mimik ve görsel sunusunu göremediği için; konuşmacı anlamı ve duyguyu aktarmada ses tonuna, vurguya, duraklamalara ve betimleyici kelimelere daha fazla ağırlık vermeli, ayrıca süreyi dijital dinleme alışkanlıklarına göre daha özlü tutmalıdır.

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

1. 1Deneme türündeki bir metinden hareketle konuşma hazırlayan bir öğrencinin, konuşma sürecini tamamladıktan sonra TDE3.4 öğrenme çıktısı kapsamında yaptığı aşağıdaki çalışmalardan hangisi 'kendini değerlendirme (öz değerlendirme)' basamağına doğrudan örnektir?

   ADinleyicilerin ilgisini canlı tutmak amacıyla konuşmasına düşündürücü bir soru sorarak başlamasıBKonuşma öncesinde konuyla ilgili güvenilir kaynaklardan istatistiksel verileri ve alıntıları toplamasıCSunum sonrasında ses kaydını dinleyerek heyecan kontrolünü, diksiyonunu ve içerik tutarlılığını sorgulamasıDAnlatımını görsel ve işitsel unsurlarla desteklemek amacıyla projeksiyon cihazıyla sunu yansıtmasıEKonuşma esnasında arka sıradaki dinleyicilerin tepkilerine bakarak ses tonunu ve hızını ayarlaması

2. 2Aşağıdakilerden hangisi konuşma ve yazma öncesinde fikir geliştirmek ve konuyu farklı bakış açılarıyla (nesnel, duygusal, iyimser, eleştirel, yaratıcı) ele almak isteyen bir öğrencinin kullanabileceği düşünme tekniklerinden biridir?

   AAltı Şapkalı Düşünme TekniğiBAlfabetik Kaynakça DiziniCKronolojik Arşiv FişlemeDMekanik Hece Ölçüsü HesabıEBiyografik Kimlik Kartı

3. 3Aldığı akran ve öğretmen geri bildirimleri sonucunda 'konuşmasında sürekli aynı ses tonunu kullandığını ve cümle sonlarını yuttuğunu' fark eden bir öğrencinin TDE3.4.2 (tepki ortaya koyma) basamağına uygun davranışı aşağıdakilerden hangisidir?

   AAkranlarının sunduğu yapıcı geri bildirimleri reddederek sonraki konuşmalarında da aynı tarzı sürdürmekBTopluluk önünde sözlü sunum yapmaktan tamamen vazgeçerek düşüncelerini yazılı metin olarak teslim etmekCSonraki konuşmaları için boğumlama, vurgu ve tonlama egzersizleri yapmaya yönelik yeni hedefler belirlemekDKonuşma metnini baştan sona ezberleyip kürsüde kâğıttan okuyarak dinleyicilerle göz temasını kesmekETelevizyonda izlediği ünlü bir haber spikerinin ses tonunu ve el hareketlerini birebir taklit etmeye çalışmak

4. 4Söyleyiş inceliğini yansıtan bir konuşma veya yazıda 'aynı anlama gelen kelimelerin bir arada kullanılmaması, anlatımın gereksiz ek ve sözcüklerden arındırılması' iyi bir anlatımın hangi temel niteliğiyle ilgilidir?

   AAçıklıkBDurulukCYalınlıkDÖzgünlükEUlusalcılık

5. 5

   • Deneme türünden hareketle yapılan konuşmalarda amaç, dinleyiciye kanıtlanmış mutlak yasaları zorla kabul ettirmek değil, estetik ve sorgulayıcı bir üslupla düşündürmektir.DoğruYanlış
   • Konuşma sürecinin değerlendirilmesinde öğretmen ve akranların verdiği geri bildirimler 'paydaş görüşlerine göre değerlendirme' kapsamına girer.DoğruYanlış
   • Özgün konuşmacı kimliği oluşturmak, beğenilen bir sanatçının veya hatiplerin ses tonunu ve beden dilini olduğu gibi kopyalamakla gerçekleşir.DoğruYanlış
   • Yüz yüze yapılan bir konuşma dijital ortamlar (podcast, video vb.) için yeniden düzenlenirken hedef kitlenin dijital dinleme/izleme alışkanlıkları ve telif etiği gözetilir.DoğruYanlış
   • Bir şiiri betimleyici metne dönüştürme çalışmalarında yazım ve noktalama kuralları değerlendirme ölçütleri arasında yer almaz.DoğruYanlış

6. 6

   Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

   Zihin HaritasıÖz DeğerlendirmeDereceli Puanlama AnahtarıÖzgün Konuşmacı KimliğiÖğrenme Günlüğü

   Taklitten uzak, konuşmacının kendi söz varlığını, mizacını ve söyleyiş inceliğini yansıtan bireysel üslupMerkezdeki bir ana kavramdan hareketle ilişkili fikir ve çağrışımları dallandırarak görselleştirme tekniğiKonuşma veya yazma performansını alt ölçütlere ve düzey tanımlarına ayırarak nesnel ölçen araç (rubrik)Konuşmacının kendi duygu, davranış, içerik ve dil kullanımını belirlenen ölçütlere göre bizzat sorgulamasıÖğrencinin tema boyunca edindiği bilgileri, güçlü yönlerini ve gelişim ihtiyaçlarını kaydettiği yansıtıcı metin

7. 7

   kafiyetezataçıklıkbağdaşıklıkboğumlamabeyinçok
   1. Bir konu üzerinde ön yargısız ve eleştiri yapmadan kısa sürede çok sayıda yaratıcı fikir üretme tekniğine fırtınası denir.
   2. Konuşma sırasında kelimelerin seslerini, hecelerini ve harflerini ağız ve dudak hareketleriyle net biçimde çıkarma işlemine (artikülasyon) adı verilir.
   3. Bir konuşma veya yazıda cümlelerin ve paragrafların anlamca birbirini tamamlamasına ve mantıksal tutarlılık taşımasına denir.
   4. Anlatımda anlam karışıklığına yol açmamak, her okuyan veya dinleyenin metinden aynı net iletiyi çıkarmasını sağlamak ilkesidir.
   5. Sınıf içinde yapılan bir konuşmanın ses, görüntü, grafik ve alt yazı gibi birden fazla iletişim kanalıyla dijital ortama aktarılmasına modlu anlatım denir.
   Kontrol et

8. 8Deneme türündeki bir metinden hareketle yaptığınız bir konuşmayı TDE3.4 öğrenme çıktısı doğrultusunda değerlendirirken hangi aşamaları izleyeceğinizi ve aldığınız geri bildirimleri özgün konuşmacı kimliğinize nasıl yansıtacağınızı açıklayınız.

   1. ipucunu göster