İçeriğe geç

10. sınıf · Kimya · 7. hafta (26-30 Ekim 2026)

Mol Kavramı: Atomik Kütle Birimi (akb), Ortalama Atom Kütlesi ve Bileşik Formülü Problemleri: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
10. Sınıf · Kimya · 7. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Mol Kavramı: Atomik Kütle Birimi (akb), Ortalama Atom Kütlesi ve Bileşik Formülü Problemleri

Atomik kütle birimi (akb) ile gram arasındaki ilişkiyi (1 g = NA akb) ve gerçek atom/molekül kütlesi kavramını açıklar. · Doğadaki izotop bolluk yüzdelerinden yararlanarak elementlerin ortalama atom kütlesini hesaplar. · Bileşiklerin mol sayısı, atom sayısı, kütlece yüzdesi ve basit/molekül formülü arasındaki nicel ilişkileri içeren mol problemlerini çözer.

HATIRLAYALIM
  • 1 tane 12C atomunun kütlesinin 112'sine 1 akb denir; 1 gram = NA akb ve 1 akb = 1NA gramdır.
  • 1 tane H2O molekülü = 18 akb = 18NA gram (gerçek molekül kütlesi); 1 mol H2O = 18 gramdır.
  • Ortalama Atom Kütlesi = A1·%Bolluk1 + A2·%Bolluk2100; mol oranlarının en sade tam sayı hâli basit formülü verir.
1Eşleştirme

Mol ve kütle hesaplamalarındaki temel kavramları açıklamalarıyla eşleştiriniz.

AKB VE MOL TEMEL KAVRAMLARI1 akb (1 u)1 / N_A gram1 gramN_A tane akbGerçek Kütle1 tanenin gram kütlesiMolar Kütle (M_A)1 molün gram kütlesi
b1. 1 Atomik Kütle Birimi (1 akb)
a2. Gerçek Atom Kütlesi
c3. Ortalama Atom Kütlesi
a)Bir elementin 1 tane atomunun gram cinsinden kütlesi (MANA g)
b)1 tane 12C atomunun kütlesinin 112'sine eşit kütle birimi
c)İzotopların doğadaki bolluk yüzdelerine göre ağırlıklı kütle ortalaması
2Doğru mu, yanlış mı?

akb, izotop ve bileşik formülleriyle ilgili ifadeleri Doğru/Yanlış olarak belirleyiniz.

SU (H₂O = 18) KÜTLE KARŞILAŞTIRMASI1 Tane H₂O18 akb18 / N_A gram1 Mol H₂O18 gram18 · N_A akb0,5 Mol H₂O9 gram1,5 mol atom içerir
DY
1 gram, Avogadro sayısı (NA) kadar akb'ye eşittir (1 g = NA akb).✓
0,5 mol C2H6 gazında toplam 4 mol hidrojen atomu bulunur.✓
Ortalama atom kütlesi doğada bolluk yüzdesi yüksek olan izotopa daha yakındır.✓
Basit formülü CH2O ve MA'sı 180 g/mol olan bileşiğin gerçek formülü C6H12O6'dır.✓
3Çoktan seçmeli

Metan (CH4) gazı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi YANLIŞTIR? (H = 1, C = 12, Avogadro sayısı = NA)

1 TANE MOLEKÜL VS. 1 MOL MOLEKÜL (CH₄=16)1 Tane CH₄ MolekülüKütlesi = 16 akbGerçek kütlesi = 16 / N_A gram1 Mol (N_A Tane) CH₄ MolekülüMolar kütlesi = 16 gramakb cinsinden = 16 · N_A akb
  1. A1 tane CH4 molekülü 16 gramdır.
  2. B1 tane CH4 molekülünün kütlesi 16 akb'dir.
  3. CCH4'ün gerçek molekül kütlesi 16NA gramdır.
  4. D1 mol CH4 bileşiği toplam 5·NA tane atom içerir.
4Kısa cevap

Doğada 63Cu (%70 bolluk) ve 65Cu (%30 bolluk) izotopları bulunan Bakır (Cu) elementinin ortalama atom kütlesi kaç akb'dir?

İZOTOP VE ORTALAMA ATOM KÜTLESİİzotop Bolluk YüzdesiDoğada ³⁵Cl (%75) ve ³⁷Cl (%25)Ağırlıklı ortalama alınırOrtalama Atom Kütlesi Hesabı(35·75 + 37·25) / 100 = 35,5 akbBolluğu çok olana daha yakındır
Ortalama Atom Kütlesi = 63·70 + 65·30100 = 4410 + 1950100 = 63,6 akb (veya g/mol) bulunur.
5Çoktan seçmeli

Yapısında toplam 1,5 mol atom bulunduran N2O3 gazı kaç gramdır? (N = 14, O = 16)

0,3 MOL N₂O₃ (M_A = 76) ANALİZİBileşik Kütlesim = 0,3 × 7622,8 gram N₂O₃Azot ve Oksijen0,6 mol N atomu0,9 mol O atomuToplam Atom0,3 × 5 = 1,5 mol1,5 · N_A tane atom
  1. A15,2
  2. B22,8
  3. C30,4
  4. D38,0
6Tabloyu tamamla

SO3 gazı (S = 32, O = 16, MA = 80 g/mol) için nicelik tablosundaki boşlukları tamamlayınız.

Madde Miktarıakb Cinsinden KütleGram Cinsinden KütleToplam Atom Sayısı
1 tane SO3 molekülü80 akb80NA gram4 tane atom
1 mol SO3 gazı80·NA akb80 gram4 mol (4·NA tane)
0,4 mol SO3 gazı32·NA akb32 gram1,6 mol atom
0,25 mol SO3 gazı20·NA akb20 gram1 mol (NA tane)
7Sıralama

Element kütleleri ve molar kütlesi (MA) verilen bir bileşiğin gerçek (molekül) formülünü bulma adımlarını sıraya diziniz.

BİLEŞİK FORMÜLÜ BULMA BASAMAKLARI1. Kütle / YüzdeElement kütlelerini al2. Mol Hesabın = m / M_A uygula3. Basit FormülEn küçük tam sayıya böl4. Gerçek FormülGerçek M_A ile genişlet
  1. 4Basit formüldeki atom indislerini n katsayısıyla çarparak bileşiğin molekül (gerçek) formülünü elde etme
  2. 2Bulunan mol sayılarını en küçük değere bölüp tam sayılara genişleterek basit (kaba) formülü yazma
  3. 1Bileşikteki her elementin kütlesini kendi atom kütlesine bölerek mol sayılarını (n = mMA) bulma
  4. 3Bileşiğin gerçek molar kütlesini (MA) basit formül kütlesine bölerek genişletme katsayısını (n) bulma
8Şifreli kelime

İpuçlarından yararlanarak kavramları yazınız ve atom kütlelerinin virgüllü olma nedenini belirten şifreyi bulunuz.

Elementlerin en sade tam sayı oranını gösteren kaba formülBASİT
Avogadro sayısı kadar (6,02×1023) tanecik içeren madde miktarı (çoğul ekli: MOL-Z)İZOMER
6,02×1023 taneciğe karşılık gelen kimyasal birimMOL
Bir elementi oluşturan en küçük yapı taşıATOM
C6H12O6 gibi kovalent bağlı atom topluluğuMOLEKÜL
Çekirdekte bulunan pozitif yüklü tanecikPROTON

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: İZOTOP

9Boşluk doldurma

Cümlelerdeki boşlukları uygun kimya kavramlarıyla tamamlayınız.

0,751,25gerçekizotoplar
  1. Bir elementin 1 tane atomunun gram cinsinden kütlesine gerçek atom kütlesi denir.
  2. Periyodik tablodaki atom kütlelerinin virgüllü olmasının nedeni doğadaki izotoplar varlığıdır.
  3. 0,25 mol CaCO3 katısı toplam 0,75 mol oksijen atomu içerir.
10Eşleştirme

O = 16 ve H = 1 (H2O = 18 g/mol) değerlerine göre nicelikleri doğru karşılıklarıyla eşleştiriniz.

OKSİJEN VE SU NİCELİK EŞLEŞTİRMESİ1 tane O atomu16 akb = 16/N_A g1 mol O₂ gazı32 gram = 32·N_A akb0,5 mol H₂O1,5 mol atom içerir3,6 gram H₂On = 3,6/18 = 0,2 mol
c1. 1 tane Oksijen (O) atomunun kütlesi
a2. 1 mol Oksijen (O2) gazının kütlesi
b3. 0,5 mol H2O bileşiğindeki toplam atom sayısı
a)32 gram (veya 32·NA akb)
b)1,5 mol atom (1,5·NA tane)
c)16 akb (veya 16NA gram)
11Çoktan seçmeli

0,2 mol X2O5 bileşiği 21,6 gram olduğuna göre X elementinin atom kütlesi kaç g/mol'dür? (O = 16)

  1. A27
  2. B31
  3. C14
  4. D40
12Açık uçlu

0,1 mol Na2CO3·nH2O katısı 28,6 gramdır. Bileşikteki n sayısını ve ısıtılınca uçan su kütlesini bulunuz. (Na2CO3=106, H2O=18)

KRİSTAL SULU BİLEŞİK (Na₂CO₃·nH₂O)1 Mol Bileşiğin Kütlesi0,1 molü 28,6 g -> 1 molü 286 gSusuz Na₂CO₃ = 106 g/molKristal Suyu (n) Hesabı18n = 286 - 106 = 180 g sun = 180 / 18 = 10 (Na₂CO₃·10H₂O)
1 mol bileşik 286 g'dır. 106 + 18n = 286 -> 18n = 180 -> n = 10 bulunur. 0,1 mol bileşikten 0,1×180 = 18 g su buharlaşır.