Genel Terimi veya İndirgeme Bağıntısı Verilen Sayı Dizileri, Aritmetik Dizi ve Özellikleri (12.2.1.2 & 12.2.1.3)
Genel terimi veya indirgeme bağıntısı verilen sayı dizilerinin terimlerini, işaretlerini ve tam sayı olan terimlerini bulur. · Aritmetik dizinin tanımını yaparak ortak fark ve genel terim bağıntısını problem çözümlerinde uygular. · Aritmetik dizinin özelliklerini ve ilk n terim toplamı (Sn) formülünü gerçek hayat ve matematik problemlerinde kullanır.
- Bir terimi önceki terimler cinsinden verilen dizilere indirgemeli dizi denir; ardışık terimleri arasındaki farkı sabit (d) olan diziler aritmetik dizidir.
- Aritmetik dizide genel terim an = a1 + (n - 1)·d = ap + (n - p)·d olup indisler toplamı eşit olan terimlerin toplamları eşittir.
- Aritmetik dizinin ilk n terim toplamı Sn = n2·(a1 + an) = n2·[2a1 + (n - 1)·d] ve n. terimi an = Sn - Sn-1 bağıntısıyla bulunur.
Sayı dizileri ve aritmetik dizi kavramlarını matematiksel bağıntılarıyla eşleştiriniz.
Diziler ve aritmetik dizi özellikleriyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Genel terimi an = 5n - 2 olan bir aritmetik dizinin ortak farkı d = 5'tir. | ✓ | |
| Bir aritmetik dizide a4 ile a12 terimlerinin aritmetik ortalaması a8 terimine eşittir. | ✓ | |
| İlk n terim toplamı Sn olan bir dizide 7. terim a7 = S7 + S6 bağıntısıyla bulunur. | ✓ | |
| Genel terimi an = n - 7n + 2 olan dizinin negatif olan 6 tane terimi vardır. | ✓ |
Görseldeki (an) aritmetik dizisinde a5 = 14 ve a12 = 35 olduğuna göre bu dizinin 20. terimi (a20) kaçtır?
- A59
- B53
- C56
- D62
Genel terimi an = 4n + 30n olan bir sayı dizisinin kaç teriminin tam sayı olduğunu nasıl buluruz?
Görseldeki genel terimi an = n2 - 9n + 14 olan sayı dizisinin en küçük terimi kaçtır?
- A-6
- B-5
- C-4
- D0
Verilen dizi koşullarından istenen terim ve toplam değerlerini hesaplayarak tabloyu tamamlayınız.
| Verilen Dizi Bilgisi | İstenen Nicelik | Hesaplama ve Sonuç |
|---|---|---|
| a1 = 4 ve ortak fark d = 3 | İlk 10 terim toplamı (S10) | S10 = 102·(2·4 + 9·3) = 5·35 = 175 |
| a2 + a6 + a10 + a14 = 48 | 8. terim (a8) | 4 · a8 = 48 -> a8 = 12 |
| İlk n terim toplamı Sn = 2n2 + 3n | 6. terim (a6) | a6 = S6 - S5 = 90 - 65 = 25 |
| 5 ile 29 arasına 5 terim yerleştirilmesi | Oluşan aritmetik dizinin ortak farkı | d = 29 - 55 + 1 = 246 = 4 |
Görseldeki a1 = 4 ve an+1 - an = 5 indirgemeli dizisinde a10 terimini bulma adımlarını sıralayınız.
- 4a1 = 4 değerini yerine yazarak a10 = 4 + 45 = 49 sonucuna ulaşmak
- 2Elde edilen 9 eşitliği taraf tarafa toplayarak ara terimleri sadeleştirmek
- 1İndirgeme bağıntısında n = 1, 2, ..., 9 değerlerini sırasıyla alt alta yazmak
- 3Sol tarafta kalan a10 - a1 farkını sağdaki 9 · 5 = 45 çarpımına eşitlemek
Aritmetik dizi özelliklerini karşılık gelen eşitliklerle eşleştiriniz.
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki kavramlarla tamamlayınız.
- Herhangi bir terimi kendisinden önceki terimlere bağlı tanımlanan dizilere indirgemeli dizi denir.
- Aritmetik dizide her terim, kendisine eşit uzaklıktaki iki terimin aritmetik ortalamasıdır.
- Ortak farkı sıfır (d = 0) olan bir aritmetik dizinin tüm terimleri eşit olup sabit dizidir.
Aritmetik dizi uygulamalarıyla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Bir aritmetik dizide a3 + a11 = 36 ise ortanca terim olan a7 = 18'dir. | ✓ | |
| İlk n terim toplamı Sn verilen her dizide a1 = S1 eşitliği geçerlidir. | ✓ | |
| Bir dizinin genel teriminde n değişkeni yerine negatif tam sayılar da yazılabilir. | ✓ | |
| Sonlu bir aritmetik dizide baştan ve sondan eşit uzaklıktaki terimlerin toplamı sabittir. | ✓ |
İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: DTM
İlk sırada 12 koltuk bulunan ve her sırada koltuk sayısı 4 artan 15 sıralı bir konferans salonunda son sıradaki ve toplam koltuk sayısını bulunuz.