Kültürel Bağlarımızın ve Millî Değerlerimizin Toplumsal Birlikteliğe Etkisi
SB.6.1.2. a) Kültürel bağlarımızın ve millî değerlerimizin toplumsal birliğe etkisini inceler. · SB.6.1.2. b) Ortak kültürel mirasın ve millî değerlerin toplumsal dayanışmaya katkısını yorumlar.
- Millî kültür maddi ve manevi değerlerin bütünüdür; gelenek-görenek, sanat, tarih, din ve dil kültürel bağlarımızı oluşturur.
- Kültürel bağlar bağımsızlık, vatanseverlik, adalet, hoşgörü ve yardımlaşma gibi millî değerleri kuşaktan kuşağa aktarır.
- Orhun Abideleri ve Kutadgu Bilig’de töre değerleri könilik (adalet), tüzlük (eşitlik), uzluk (iyilik) ve kişilik (hoşgörü) olarak işlenir.
- İstiklal Yolu, Maraş’ta bayrak mücadelesi, 15 Temmuz direnişi ve 6 Şubat depremlerindeki dayanışma millî birlik ruhunu gösterir.
İfadeleri kültürel bağlarımız konusuyla ilgili uygun kavramlarla eşleştiriniz.
Boşlukları kutudaki uygun sözcüklerle doldurunuz.
- Bir işi geçmişte yapıldığı gibi sürdürme alışkanlığına görenek denir.
- Türk töresinde insanlık ve hoşgörü anlamına gelen değer kişilik kavramıdır.
- Samsun Kavak kilimlerinde dokunan yıldız motifi üretkenliği simgeler.
- Deprem sonrasında barınma için Evim Yuvan Olsun kampanyası başlatılmıştır.
- Yunus Emre, yaratılanı Yaratan’dan ötürü hoş görme anlayışını öğütlemiştir.
Görseldeki karşılaştırma kartında Mevlânâ ve Yunus Emre’nin öğütleri verilmiştir. Bu iki düşünürün sözleri toplumsal ilişkilerde hangi ortak değerleri güçlendirir?
Görseldeki kavram şemasında kültürel bağlarımız ve toplumsal sonuca etkisi modellenmiştir. Şemada K ve L ile gösterilen kutulara aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- AK: İklim ve yer şekilleri — L: Ekonomik rekabetin artması
- BK: Tarih ve gelenek-görenek — L: Toplumsal birlik ve beraberlik
- CK: Ulaşım ve madencilik — L: Bireysel çıkarların öne çıkması
- DK: Yabancı dil kuralları — L: Kültürel bağların zayıflaması
Doğru olan ifadelerin yanındaki D kutusunu, yanlış olanların yanındaki Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Atatürk, Türk dilini milletin kalbi ve zihni olarak nitelendirmiştir. | ✓ | |
| Kutadgu Bilig’de yöneticiye uzun süre hüküm sürmesi için kanunu doğru uygulaması öğütlenir. | ✓ | |
| Türk-İslam devletlerindeki aşevleri ve imarethaneler ayrışmayı artırmak için kurulmuştur. | ✓ | |
| İstiklal Yolu kahramanları 11 Şubat 1924’te İstiklal Madalyası ile onurlandırılmıştır. | ✓ | |
| Bilgiyi başka bir biçime aktarırken olayların tarihlerini ve adlarını değiştirmek gerekir. | ✓ |
Görseldeki panoda sözlü ve yazılı dil ürünlerimizin toplumsal işlevleri eşleştirilmiştir. Panodaki numaralı kartların hangisinde bilgi yanlışı yapılmıştır?
- A1. kartta destanların kahramanlıkları anlattığı doğru belirtilmiştir.
- B2. kartta atasözlerinin topluma ders verdiği doğru açıklanmıştır.
- C3. kartta oyunların yalnızca vakit kaybettirdiği ifadesi hatalıdır.
- D4. kartta Kutadgu Bilig ve Dede Korkut’un değer taşıdığı doğrudur.
Görseldeki dört kültür kartında yer alan örneklerin hangi kültürel bağ ögesine (dil, din, tarih, sanat) ait olduğunu ve yaşattığı değeri yazarak tabloyu tamamlayınız.
| Kültür Kartı | Bağ Ögesi | Yaşattığı Değer / Katkı |
|---|---|---|
| 1. Kart (Köroğlu Destanı) | Dil | Kahramanlık ve sevgiyi aktarma |
| 2. Kart (İmarethane vakfı) | Din | Yardımlaşma ve dayanışma |
| 3. Kart (Şerife Bacı) | Tarih | Vatanseverlik ve bağımsızlık |
| 4. Kart (Çini, hat, ebru) | Sanat | Estetik ve kültür köprüsü |
Görselde numaralı halkaları verilen Osmanlı’daki zimem defteri yardımlaşma geleneğinin uygulanış adımlarını baştan sona doğru 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 2Bakkalın borçların yazılı olduğu zimem defterini çıkarıp sunması
- 4Mahallelinin borçlarının silinmesi ve toplumsal dayanışmanın pekişmesi
- 1Hayırseverin ramazanda tanımadığı bir bakkala gidip zimem defterini istemesi
- 3Hayırseverin defterdeki borçları hesaplatıp bedelini gizlice ödemesi
Görseldeki kutuda “Tarih, bir milletin hafızası gibidir.” cümlesi ve yeniden ifade etme kuralları verilmiştir. Bu cümlenin neden metafor olduğunu ve yeniden ifade ederken neye dikkat edileceğini yazınız.
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2021’den itibaren farklı illerde Kültür Yolu Festivali düzenleyerek sergi, konser, tiyatro ve geleneksel sanat atölyelerini halkla buluşturmaktadır. Bu uygulamanın toplumsal birliğe katkısı aşağıdakilerden hangisidir?
- AGeleneksel sanatları yalnız uzman araştırmacıların incelemesine açmak
- BYöresel kültür ögelerinin şehir dışına çıkmasını kurallarla sınırlamak
- CKültürel değerleri ortak etkinliklerle yaşatıp kuşaklar bağını güçlendirmek
- DTarihî mirasın yerine yalnız yabancı kültür ürünlerini yaygınlaştırmak
Görseldeki bilgi kartlarında 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında yürütülen çalışmalar özetlenmiştir. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- ADevlet kurumları ve sivil toplum kuruluşları bölgeye birlikte yönelmiştir.
- BFarklı yaşlardaki vatandaşlar imkânları ölçüsünde fedakârlık göstermiştir.
- CBarınma ihtiyacını karşılamak için konut paylaşım kampanyası yapılmıştır.
- DYardımlaşma çalışmaları yalnız tek bir ilin katılımıyla sınırlı kalmıştır.
Görselde geleneksel sanatlarımızdan kilim dokuma motifleri ile ebru sanatının özellikleri verilmiştir. Görsele göre geleneksel sanatlarımız hakkında hangisi doğrudur?
- AMotifleriyle mesajlar taşır ve kültürler arası ön yargıları azaltır.
- BYalnızca bina dış cephesini boyamak için kullanılan uygulamalardır.
- CGeçmişle olan bağları kopararak tek tip düşünce oluşturmayı hedefler.
- DKullanılan renk ve desenlerin kültürel değerlerle ilişkisi bulunmaz.
İpuçlarındaki kavramları yazınız. Numaralı harflerle maddi ve manevi değerler bütününü bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: KÜLTÜR
Görseldeki iki tarihî olay kartını (28 Kasım 1919 Maraş Kalesi bayrak olayı ve 15 Temmuz 2016 direnişi) inceleyiniz. Türk milletinin bu iki olayda sergilediği ortak tutumu millî değerlerimiz açısından açıklayınız.