2. Ünite: Alışveriş (التَّسَوُّقُ) — 2. Ders: Kırtasiyede (فِي الْمَكْتَبَةِ): Kırtasiye Malzemeleri, Fiyat ve Tercih Sorma ile 11-19 Sayıları
ARP.7.2.1. Kırtasiyede alışveriş yaparken kullanılan kırtasiye malzemesi isimlerini, ihtiyaç bildirme (أَنَا بِحَاجَةٍ إِلَى... / أُرِيدُ...) ve varlık sorma (هَلْ عِنْدَكَ...؟) kalıplarını doğru seslendirir. · ARP.7.2.2. Kırtasiye diyaloglarında fiyat sorma (بِكَمْ هٰذَا / هٰذِهِ؟), tercih sorma (أَتُفَضِّلُ ... أَمْ ...؟), bağlaçları (وَ، أَوْ، أَمْ، ثُمَّ), 11-19 arası sayıları ve ticaret ahlakı ilkelerini uygular.
- Kırtasiye (الْمَكْتَبَةُ) alışverişinde başlıca okul gereçleri: دَفْتَرٌ (defter), قَلَمُ الرَّصَاصِ (kurşun kalem), مِمْحَاةٌ (silgi), مِسْطَرَةٌ (cetvel), مِبْرَاةٌ (kalemtıraş), مِقَصٌّ (makas) ve حَقِيبَةٌ (çanta).
- Eril (müzekker) eşyaların fiyatı «بِكَمْ هٰذَا الْقَلَمُ؟», dişil (sonu ة olan müennes) eşyaların fiyatı «بِكَمْ هٰذِهِ الْحَقِيبَةُ؟», toplam tutar ise «بِكَمِ الْمَجْمُوعُ؟» ile sorulur.
- Seçenekli soru cümlelerinde «yoksa» anlamında «أَمْ» (أَتُفَضِّلُ الْكَبِيرَ أَمِ الصَّغِيرَ؟), düz cümlede «veya» anlamında «أَوْ», sıralamada «ثُمَّ» (sonra) bağlacı kullanılır.
- Sayılar: أَحَدَ عَشَرَ (11), اِثْنَا عَشَرَ (12), ثَلَاثَةَ عَشَرَ (13), أَرْبَعَةَ عَشَرَ (14), خَمْسَةَ عَشَرَ (15); ticaret ahlakı: «اِنْتَبِهْ لِلْكَيْلِ وَالْمِيزَانِ» ve «الْكَاسِبُ حَبِيبُ اللّٰهِ».
Kırtasiyede sık kullanılan Arapça okul gereçlerini ve ifadeleri Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki kırtasiye fişinde müşteri ile satıcı (الْبَائِعُ) arasındaki konuşmaya göre müşterinin istediği ürünler aşağıdakilerden hangisidir?
- AYeni bir okul çantası ve boya kalemleri istemektedir.
- BYalnızca iki adet kurşun kalem ve bir silgi aramaktadır.
- CBüyük bir defter ve mavi bir cetvel satın almaktadır.
- DBir makas ile bir kalemtıraşın fiyatını sormaktadır.
Görseldeki tercih kartında satıcının sorusuna müşteri «Küçük çantayı tercih ederim.» diyerek yanıt vermek istiyor. Boş bırakılan yere hangi cümle gelmelidir?
- Aأَنَا بِحَاجَةٍ إِلَى دَفْتَرٍ كَبِيرٍ
- Bأُفَضِّلُ الْحَقِيبَةَ الصَّغِيرَةَ
- Cبِكَمْ هٰذِهِ الْحَقِيبَةُ الْكَبِيرَةُ؟
- Dلَا يُوجَدُ قَلَمٌ أَزْرَقُ هُنَا
Görseldeki cümle kartlarını inceleyerek kullanılan işaret zamirini (هٰذَا / هٰذِهِ) ve cümlenin Türkçe anlamını tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Fiyat Sorma Kartı | İşaret Zamiri | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| 1. Kart (بِكَمْ هٰذَا الْمِقَصُّ؟) | هٰذَا (Müzekker) | Bu makas kaç lira? |
| 2. Kart (بِكَمْ هٰذِهِ الْمِبْرَاةُ؟) | هٰذِهِ (Müennes) | Bu kalemtıraş kaç lira? |
| 3. Kart (بِكَمْ هٰذَا الدَّفْتَرُ؟) | هٰذَا (Müzekker) | Bu defter kaç lira? |
| 4. Kart (بِكَمْ هٰذِهِ الْمِسْطَرَةُ؟) | هٰذِهِ (Müennes) | Bu cetvel kaç lira? |
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun Arapça ifadelerle tamamlayınız.
- Soru cümlesinde iki seçenek arasında tercih sorarken «yoksa» anlamında أَمْ bağlacı kullanılır.
- Satıcıda aradığımız kırtasiye ürününün bulunup bulunmadığını «هَلْ عِنْدَكَ مِبْرَاةٌ؟» ile sorarız.
- Arapçada 12 adet kalem derken «اِثْنَا عَشَرَ قَلَمًا» sayı ifadesi tercih edilir.
- Alınan tüm kırtasiye malzemelerinin toplam tutarı «بِكَمِ الْمَجْمُوعُ ؟» diye sorulur.
Kırtasiye alışverişi, sayılar ve ticaret ahlakıyla ilgili yargılardan doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Alışveriş ve fiyat sorma bağlamında «الْمَكْتَبَةُ» kelimesi «kırtasiye» anlamında kullanılır. | ✓ | |
| Sonunda dişillik ت’si (ة) bulunan «حَقِيبَةٌ» kelimesinin fiyatı sorulurken «بِكَمْ هٰذَا» denir. | ✓ | |
| «أَنَا بِحَاجَةٍ إِلَى مِسْطَرَةٍ» cümlesinde «إِلَى» harf-i cerinden sonra gelen isim esreli okunur. | ✓ | |
| Arapçada «أَرْبَعَةَ عَشَرَ» sayısı 14, «خَمْسَةَ عَشَرَ» sayısı ise 15 anlamına gelmektedir. | ✓ | |
| «اِنْتَبِهْ لِلْكَيْلِ وَالْمِيزَانِ» ilkesi alışverişte acele etmeyi ve pazarlık yapmamayı öğütler. | ✓ |
Görseldeki diyalog adımlarını izleyerek kırtasiyeci ile öğrenci arasındaki konuşmayı akış sırasına göre 1’den 4’e kadar numaralandırınız.
- 2مَرْحَبًا، أَنَا بِحَاجَةٍ إِلَى مِسْطَرَةٍ وَقَلَمِ رَصَاصٍ لَوْ سَمَحْتَ.
- 3تَفَضَّلِ الْمِسْطَرَةَ وَالْقَلَمَ. هَلْ تُرِيدُ شَيْئًا آخَرَ؟
- 4لَا شُكْرًا، بِكَمِ الْمَجْمُوعُ؟ — الْمَجْمُوعُ بِعَشْرِ لِيرَاتٍ.
- 1مَرْحَبًا، أَيَّ خِدْمَةٍ يَا بُنَيَّ؟ (Merhaba, nasıl yardımcı olabilirim evladım?)
İpuçlarındaki kırtasiye kavramlarını kutulara yazınız. Numaralı harflerle «دَفْتَرٌ» kelimesinin Türkçe karşılığını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: DEFTER
Görseldeki dört kırtasiye rafında ürün adetleri Arapça sayılarla yazılmıştır. Hangi raftaki sayı-ürün eşleştirmesinin Türkçe karşılığı yanlış verilmiştir?
- A1. Raf: 11 defter (أَحَدَ عَشَرَ دَفْتَرًا)
- B2. Raf: 12 silgi (اِثْنَتَا عَشْرَةَ مِمْحَاةً)
- C3. Raf: 18 cetvel (أَرْبَعَ عَشْرَةَ مِسْطَرَةً)
- D4. Raf: 15 kalem (خَمْسَةَ عَشَرَ قَلَمًا)
Görseldeki A ve B cümlelerinde kullanılan «أَمِ» ve «ثُمَّ» bağlaçlarının cümleye kattığı anlam farkını kısaca açıklayınız.
Görseldeki kırtasiye kasa fişinde alınan iki ürünün birim fiyatları ve toplam tutar verilmiştir. Fişteki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- ADefterin fiyatı on bir Türk lirasıdır (بِإِحْدَى عَشْرَةَ لِيرَةً).
- BMakasın fiyatı dört Türk lirasıdır (بِأَرْبَعِ لِيرَاتٍ).
- Cİki ürünün genel toplamı on beş liradır (بِخَمْسَ عَشْرَةَ لِيرَةً).
- DMüşteri kırtasiyeden yalnız bir okul çantası satın almıştır.
Görseldeki kırtasiye tezgâhında yer alan levhalardaki ticaret ahlakı ilkelerinin («اِنْتَبِهْ لِلْكَيْلِ وَالْمِيزَانِ» ve «اللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُطَفِّفِينَ») satıcı ve müşteriye verdiği ortak mesajı açıklayınız.