İçeriğe geç

7. sınıf · Fen Bilimleri · 12. hafta (7-11 Aralık 2026)

Dolaşım Sistemi: Kalbin Yapısı ve Görevleri, Kan Damarları (Atardamar, Toplardamar, Kılcal Damar) ve Büyük/Küçük Kan Dolaşımı (FB.7.3.3): çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
7. Sınıf · Fen Bilimleri · 12. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Dolaşım Sistemi: Kalbin Yapısı ve Görevleri, Kan Damarları (Atardamar, Toplardamar, Kılcal Damar) ve Büyük/Küçük Kan Dolaşımı (FB.7.3.3)

Dolaşım sistemini oluşturan kalp ve kan damarlarının (atardamar, toplardamar, Kılcal damar) yapısal niteliklerini ve görevlerini model üzerinde açıklar (FB.7.3.3.a-c). · Kalbin dört odacıklı yapısını (sağ-sol kulakçık, sağ-sol karıncık), odacıklardaki temiz-kirli kan durumunu ve nabız ile tansiyon kavramlarını çözümler (FB.7.3.3). · Büyük ve küçük kan dolaşımının başlangıç-bitiş odacıklarını, izlediği damar güzergâhını ve vücuttaki temel amaçlarını karşılaştırır (FB.7.3.3).

HATIRLAYALIM
  • Kalp üstte iki kulakçık (kanın kalbe girdiği odacıklar), altta iki karıncık (kanın pompalandığı kaslı odacıklar) olmak üzere 4 odacıktan oluşur; sol taraf temiz (O2’ce zengin), sağ taraf kirli (CO2’ce zengin) kan taşır.
  • Atardamarlar kanı kalpten organlara taşır (akciğer atardamarı hariç temiz kan); toplardamarlar kanı kalbe geri getirir (akciğer toplardamarı hariç kirli kan); kılcal damarlar doku hücreleriyle madde alışverişini yapar.
  • Küçük kan dolaşımı kanı temizlemek için Sağ Karıncık → Akciğer Atardamarı → Akciğerler → Akciğer Toplardamarı → Sol Kulakçık yolunu izler (İbnü’n-Nefîs keşfetmiştir).
1Eşleştirme

Sol sütundaki dolaşım sistemi yapı ve kavramlarını sağ sütundaki görev veya açıklamalarıyla eşleştiriniz.

b1. Atardamarlar
d2. Kılcal Damarlar
a3. Küçük Kan Dolaşımı
c4. Büyük Kan Dolaşımı
a)Sağ karıncıktan başlayıp akciğerlerde kanı temizleyerek sol kulakçıkta biten dolaşım
b)Kalbin karıncıklarından pompalanan kanı yüksek basınçla organlara taşıyan damarlar
c)Sol karıncıktan aortla başlayıp tüm vücuda temiz kan dağıttıktan sonra sağ kulakçıkta biten dolaşım
d)Atardamar ile toplardamar arasında doku hücreleriyle madde alışverişini sağlayan ince damarlar
2Çoktan seçmeli

Görseldeki kalp modelinde numaralanmış odacıklarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1. Sağ KulakçıkKirli Kan (CO₂ zengin)2. Sol KulakçıkTemiz Kan (O₂ zengin)3. Sağ KarıncıkAkciğere kirli kan pompalar4. Sol KarıncıkAortla vücuda temiz kan pompalar
  1. A1 ve 3 numaralı sağ odacıklarda oksijence zengin (temiz) kan bulunur.
  2. B2 ve 4 numaralı sol odacıklarda oksijence zengin (temiz) kan bulunur.
  3. CBüyük kan dolaşımı 1 numaralı sağ kulakçıktan başlayıp 2’de biter.
  4. DKüçük kan dolaşımı 4 numaralı sol karıncıktan başlayıp 3’te biter.
3Kısa cevap

Görseldeki karşılaştırma kartına göre kalbin sol karıncık duvarının sağ karıncık duvarından daha kalın olmasının nedenini açıklayınız.

Sağ Karıncık DuvarıOrta Kalınlıkta Kas TabakasıHedef: Yalnızca AkciğerlerSol Karıncık DuvarıÇok Kalın ve Güçlü Kas!Hedef: Aort ile Tüm Vücut
Sol karıncık aortla tüm vücuda yüksek basınçla kan pompalarken.
4Tabloyu tamamla

Görseldeki kan damarlarının görevlerini ve taşıdıkları kan özelliğini tabloya yazınız. İlk satır örnektir.

1. AtardamarKalpten → Organlara2. ToplardamarOrganlardan → Kalbe3. Kılcal DamarMadde Alışverişi Ağı4. Aort AtardamarıEn Büyük Temiz Kan Damarı
Kan Damarı TürüTemel Görevi ve Kan Akış YönüTaşıdığı Kan Özelliği
1. AtardamarKanı kalpten organlara götürürAkciğer atardamarı hariç temiz kan
2. ToplardamarKanı organlardan kalbe getirirAkciğer toplardamarı hariç kirli kan
3. Kılcal DamarHücrelerle madde alışverişi yaparTemiz kanı kirli kana dönüştürür
4. Aort AtardamarıSol karıncıktan tüm vücuda kan pompalarOksijence zengin (temiz) kan
5Doğru mu, yanlış mı?

Kalp, kan damarları ve kan dolaşımıyla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.

DY
Kalbin alt odacıkları olan karıncıkların kas tabakası, kanı pompaladıkları için kulakçıklardan daha kalındır.✓
Vücudumuzdaki tüm atardamarlar istisnasız olarak oksijence zengin (temiz) kan taşır.✓
Kan basıncının ve akış hızının en yüksek olduğu damar çeşidi atardamarlardır.✓
Küçük kan dolaşımının temel amacı besin ve oksijeni beyin ile bacak kaslarına ulaştırmaktır.✓
6Boşluk doldurma

Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun kavramlarla tamamlayınız.

İbnü’n-Nefîsnabıztansiyonalveol
  1. Kalbin her kasılmasında atardamar duvarına yapılan vuruş etkisine nabız denir.
  2. Kanın atardamarların iç çeperine yaptığı basınca tansiyon adı verilir.
  3. Küçük kan dolaşımını tarihte ilk kez doğru açıklayan İslam bilgini İbnü’n-Nefîs’tir.
7Çoktan seçmeli

Görseldeki küçük kan dolaşımı şemasında K ve L ile gösterilen damarlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Sağ KarıncıkK Damarı ileKirli Kan ÇıkarAKCİĞERLERCO₂ verilir,O₂ alınır (Temizlenir)Sol KulakçıkL Damarı ileTemiz Kan Gelir
  1. AK: Aort atardamarı — L: Üst ana toplardamar
  2. BK: Akciğer atardamarı (kirli kan) — L: Akciğer toplardamarı (temiz kan)
  3. CK: Akciğer toplardamarı (temiz kan) — L: Akciğer atardamarı (kirli kan)
  4. DK: Alt ana toplardamar — L: Aort atardamarı
8Çoktan seçmeli

Görseldeki sütun grafiğinde K, L ve M damarlarındaki kan basıncı verilmiştir. Buna göre K, L ve M damarlarının türleri hangisidir?

Damarlardaki Kan Basıncı KarşılaştırmasıK (En Yüksek)L (Orta)M (En Düşük)
  1. AK: Atardamar — L: Kılcal damar — M: Toplardamar
  2. BK: Toplardamar — L: Kılcal damar — M: Atardamar
  3. CK: Kılcal damar — L: Atardamar — M: Toplardamar
  4. DK: Atardamar — L: Toplardamar — M: Kılcal damar
9Şifreli kelime

İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle «kanın vücut içinde dolaştığı boru şeklindeki yapı» kavramını bulunuz.

Kalp, kan ve damarların oluşturduğu yaşamsal sistemDOLAŞIM
Sol karıncıktan çıkan vücudumuzdaki en büyük atardamarAORT
Kanın su, protein ve besin içeren sarımtırak sıvı ara maddesiPLAZMA
Küçük kan dolaşımında kanın temizlendiği solunum organıAKCİĞER
Kalbin alt kısmında bulunan ve kanı pompalayan odacıkKARINCIK

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: DAMAR

10Çoktan seçmeli

Görseldeki doku kılcal damarı modelinde kandan doku hücrelerine (1 yönü) ve hücrelerden kana (2 yönü) geçen maddeler hangisidir?

1 Yönü (Kandan Dokuya)Kılcal Damar → Doku HücresiOksijen (O₂) + Besin Geçer2 Yönü (Dokudan Kana)Doku Hücresi → Kılcal DamarKarbondioksit (CO₂) + Atık
  1. A1 yönü: Karbondioksit ve atık — 2 yönü: Oksijen ve besin
  2. B1 yönü: Oksijen ve besin — 2 yönü: Karbondioksit ve atık maddeler
  3. C1 yönü: Sadece kan hücreleri — 2 yönü: Sadece su molekülleri
  4. D1 yönü: Karbondioksit — 2 yönü: Saf oksijen gazı
11Sıralama

Görseldeki büyük kan dolaşımı adımlarını kanın kalpten çıkışından kalbe dönüşüne kadar 1’den 4’e doğru sıralayınız.

1. BaşlangıçSol Karıncık2. DağıtımAort Atardamarı3. DokularOrgan Kılcalları4. BitişSağ Kulakçık
  1. 4Kirlenen kanın alt ve üst ana toplardamarlarla kalbin sağ kulakçığına dönmesi
  2. 2Temiz kanın aort atardamarı ile tüm vücut organlarına dağıtılması
  3. 1Sol karıncıktaki oksijence zengin (temiz) kanın kasılmayla pompalanması
  4. 3Organ kılcallarında oksijenin dokulara verilip karbondioksitin kana alınması
12Açık uçlu

Görseldeki egzersiz grafiğine göre koşu yapan bir öğrencide kalp atış hızının (nabız) ve soluk alıp verme sıklığının birlikte

Dinlenme HâliNabız: ~75 atım / dkNormal O₂ ve enerji ihtiyacıKoşu ve Egzersiz HâliNabız: ~140 atım / dkKasların O₂ ihtiyacı artar!
Çalışan kas hücrelerinin enerji üretimi için daha fazla oksijen ve.