3. Ünite: Kültür ve Sanat (الثَّقَافَةُ وَالْفَنُّ) — 1. Ders: Edebiyat (الأَدَبُ) — Edebî Türler, Yazar-Şair Kavramları ve Okuma Tercihleri
Edebiyat (الأَدَبُ) alanı ile ilgili temel kelimeleri (الشِّعْرُ، الْقِصَّةُ، الرِّوَايَةُ، الْمَسْرَحِيَّةُ، الْكَاتِبُ، الشَّاعِرُ) tanır. · Okuma ve yazma fiilleriyle (أَقْرَأُ، أَكْتُبُ، أُحِبُّ، أُفَضِّلُ) edebî tercihlerini ifade eden kurallı cümleler kurar. · Bir eserin konusu («تَتَحَدَّثُ عَنْ...») ve yazarı («مَنْ كَاتِبُ / شَاعِرُ...؟») hakkındaki diyalogları çözümler.
- «الأَدَبُ» edebiyat, «الأَدِيبُ» edebiyatçı demektir; türler «الشِّعْرُ» (şiir), «الْقِصَّةُ» (hikâye), «الرِّوَايَةُ» (roman) ve «الْمَقَالَةُ» (makale) sözcükleridir.
- Şiir yazana «الشَّاعِرُ / الشَّاعِرَةُ» (çoğulu «شُعَرَاءُ»), kitap yazarına «الْكَاتِبُ / الْمُؤَلِّفُ» (çoğulu «الْكُتَّابُ») denir.
- Yazarı sormak için «مَنْ كَاتِبُ هٰذَا الْكِتَابِ؟», konusunu anlatmak için «تَتَحَدَّثُ عَنْ ...» (...hakkında bahsediyor) kalıbı kullanılır.
Kültür ve sanat ünitesinde geçen Arapça edebî tür ve kavramları Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Edebiyat kulübü panosundaki 1 ve 2 numaralı tanıtım kartlarında yer alan eser türlerinin Türkçe karşılıkları hangisidir?
- A1. Kart: Vatan Şiiri (Kaside) — 2. Kart: Tarihî Roman
- B1. Kart: Tiyatro Metni — 2. Kart: Bilimsel Makale
- C1. Kart: Polisiye Roman — 2. Kart: Kısa Hikâye
- D1. Kart: Okul Dergisi — 2. Kart: Arapça Sözlük
Edebî türler, tekil-çoğul kelimeler ve okuma kalıplarıyla ilgili yargıların başına doğruysa D, yanlışsa Y yazınız.
| D | Y | |
| Arapçada «الأَدَبُ» kelimesi edebiyat anlamına gelir; edebiyatla uğraşan kimseye «الأَدِيبُ» denir. | ✓ | |
| «نَادِي الأَدَبِ» tamlaması okullardaki 'Edebiyat Kulübü'nü ifade eder. | ✓ | |
| «الشَّاعِرُ» kelimesi sahnede rol oynayan erkek tiyatro oyuncusu anlamına gelir. | ✓ | |
| Bir eserin ne hakkında olduğunu anlatırken «تَتَحَدَّثُ عَنْ...» (...hakkında bahsediyor) kalıbı kullanılır. | ✓ | |
| «كَاتِبٌ» (yazar) kelimesinin kurallı çoğulu «قَصَائِدُ» (kasideler) sözcüğüdür. | ✓ |
Kelime kartlarındaki tekil (الْمُفْرَدُ) edebî kavramların Arapça çoğulunu (الْجَمْعُ) ve Türkçe anlamını yazarak tabloyu tamamlayınız.
| Tekil Kavram (الْمُفْرَدُ) | Çoğul Biçimi (الْجَمْعُ) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| 1. Kart (قِصَّةٌ) | قِصَصٌ | Hikâye — Hikâyeler |
| 2. Kart (رِوَايَةٌ) | رِوَايَاتٌ | Roman — Romanlar |
| 3. Kart (شَاعِرٌ) | شُعَرَاءُ | Şair — Şairler |
Okul dergisi yazarlarının görev kartlarına göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AFatma, okul dergisi için bir makale yazmaktadır.
- BAhmet, tarihî romanlar okumayı sevmektedir.
- CZeynep, vatan sevgisi hakkında güzel bir şiir yazmaktadır.
- DAhmet, kütüphanede yalnızca polisiye hikâyeler yazmaktadır.
Diyalog kartında verilen cevabın «İstiklal Marşı’nın şairi Mehmet Akif Ersoy’dur» olduğu dikkate alındığında, sorunun başında hangi soru ifadesi yer almalıdır?
- Aمَتَى كُتِبَ (Ne zaman yazıldı?)
- Bمَنْ شَاعِرُ (Şairi kimdir?)
- Cأَيْنَ قَرَأْتَ (Nerede okudun?)
- Dكَمْ صَفْحَةً فِي (Kaç sayfadır?)
Cümlelerde boş bırakılan yerleri kutudaki uygun Arapça sözcüklerle tamamlayınız.
- Kütüphanede edebî kitaplar okumayı sevdiğini söyleyen öğrenci «أَنَا أُحِبُّ قِرَاءَةَ الْكُتُبِ الأَدَبِيَّةِ» der.
- «هٰذِهِ الرِّوَايَةُ تَتَحَدَّثُ عَنْ تَارِيخِ الأَنْدَلُسِ» (Bu roman Endülüs tarihinden bahsediyor) cümlesinde ilgili harf-i cer kullanılır.
- Mehmet Akif Ersoy’un büyük bir şair olduğunu belirtmek için «مُحَمَّد عَاكِف أَرْصُوي شَاعِرٌ كَبِيرٌ» cümlesi kurulur.
- Tarihî romanları polisiye romanlara tercih eden kişi cümlesine «أُفَضِّلُ الرِّوَايَاتِ التَّارِيخِيَّةَ» diye başlar.
Tercih karşılaştırma kartındaki cümlede kullanılan «أُفَضِّلُ ... عَلَى ...» kalıbının anlamıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AÖğrencinin hem tarihî hem de polisiye romanları okumaktan hoşlanmadığını bildirir.
- BPolisiye romanların tarihî romanlardan daha üstün tutulduğunu anlatır.
- CTarihî romanların polisiye romanlara tercih edildiğini karşılaştırmalı olarak ifade eder.
- DRoman yazmanın şiir okumaktan daha kolay bir etkinlik olduğunu belirtir.
İpuçlarındaki kavramları bulmacaya yazınız. Numaralı harflerle Arapçada «الرِّوَايَةُ» kelimesiyle karşılanan uzun soluklu edebî türü bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: ROMAN
Diyalog kartındaki «مَاذَا تَقْرَأُ يَا كَرِيمُ؟ — أَقْرَأُ رِوَايَةً تَارِيخِيَّةً مُمْتِعَةً» konuşmasında fiilin neden «أَقْرَأُ» olarak değiştiğini ve diyaloğun anlamını yazınız.
Edebiyat kulübü üyesi bir öğrencinin çalışmalarını anlatan aşağıdaki Arapça cümleleri mantıksal akış sırasına göre 1’den 4’e kadar numaralandırınız.
- 3ثُمَّ أَكْتُبُ مَقَالَةً أَوْ قَصِيدَةً عَنْ حُبِّ الْوَطَنِ.
- 2أَذْهَبُ إِلَى الْمَكْتَبَةِ وَأَقْرَأُ كِتَابًا كُلَّ أُسْبُوعٍ.
- 4وَأَنْشُرُ كِتَابَاتِي فِي مَجَلَّةِ الْمَدْرَسَةِ بِسُرُورٍ.
- 1أَنَا عُضْوٌ فِي نَادِي الأَدَبِ فِي الْمَدْرَسَةِ.
Kitap inceleme kartındaki eserin yazarını öğrenmek isteyen öğrenci, arkadaşına hangi Arapça soruyu yöneltmelidir?
- Aمَا مَوْضُوعُ هٰذِهِ الْقَصِيدَةِ؟ (Bu şiirin konusu nedir?)
- Bمَتَى تَذْهَبُ إِلَى نَادِي الأَدَبِ؟ (Edebiyat kulübüne ne zaman gidiyorsun?)
- Cمَنْ كَاتِبُ هٰذَا الْكِتَابِ؟ (Bu kitabın yazarı kimdir?)
- Dأَيْنَ مَجَلَّةُ الْمَدْرَسَةِ الْجَدِيدَةُ؟ (Yeni okul dergisi nerededir?)
Edebiyat kulübü kimlik kartındaki ipuçlarından yararlanarak hangi kulübe üye olduğunuzu, hangi edebî türü tercih ettiğinizi ve okul dergisinde ne yazdığınızı anlatan Arapça bir cümle yazınız.