Üslü İfadeler: Tam Sayı Kuvvetleri ve Temel Kurallar
M.8.1.2.1. Tam sayıların, tam sayı kuvvetlerini hesaplar. · M.8.1.2.2. Üslü ifadelerle ilgili temel kuralları anlar, birbirine denk ifadeler oluşturur.
- Sıfırdan farklı her a tam sayısının sıfırıncı kuvveti 1’dir (a0 = 1); negatif üste tabanın çarpmaya göre tersi alınır ve negatif tabanda parantez işaretin kuvvete katılıp katılmadığını belirler.
- Aynı tabana sahip iki ifade çarpıldığında kuvvetlerin toplamı, bölündüğünde ise kuvvetlerin farkı ortak tabanın yeni üssü olarak yazılır.
- Kuvvetleri birbirine eşit olan ifadelerde çarpma yapılırken tabanların çarpımı, bölme yapılırken tabanların bölümü ortak kuvvetin altına yazılır.
- Üslü bir ifadenin kuvveti alınırken üsler çarpılır ((ab)c = ab · c); bu kuralla aynı değeri veren denk üslü ifadeler oluşturulur.
Görseldeki kuvvet örüntüsünden yararlanarak tablodaki üslü ifadelerin pozitif üslü yazılışlarını ve değerlerini yazınız. İlk satır örnektir.
| Üslü ifade | Pozitif üslü yazılışı | Değeri |
|---|---|---|
| 3−2 | 132 | 19 |
| 2−5 | 125 | 132 |
| 14−3 | 43 | 64 |
| (−3)−3 | 1(−3)3 | −127 |
Sol sütundaki üslü ifade işlemlerini sağ sütundaki eşdeğer sonuçlarıyla eşleştiriniz. Harfleri kutulara yazınız.
Boşlukları kutudaki uygun sözcüklerle tamamlayınız.
- Negatif üste tabanın çarpmaya göre tersi alınır.
- Aynı tabanlı ifadeler çarpılırken üsler toplanır.
- Aynı tabanlı ifadeler bölünürken üsler çıkarılır.
- Üslü ifadenin kuvveti alınırken üsler çarpılır.
- Aynı değeri veren üslü yazılışlara denk denir.
Numaralanmış dört kartta negatif tabanlı veya negatif üslü ifadelerin değerleri hesaplanmıştır. Hangi karttaki eşitlik yanlıştır?
- AI. kart: (−4)2 = 16
- BII. kart: −42 = 16
- CIII. kart: (−2)−3 = −18
- DIV. kart: (23)−2 = 94
Doğru olan ifadelerin yanındaki D kutusunu, yanlış olanların yanındaki Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Sıfırdan farklı her tam sayının sıfırıncı kuvveti 1’e eşittir. | ✓ | |
| Bir sayının üssünün negatif olması, o ifadenin sonucunu her zaman negatif yapar. | ✓ | |
| Tabanları aynı iki üslü ifade çarpılırken üsler toplanır ve ortak tabana üs olarak yazılır. | ✓ | |
| 656−2 bölme işleminin sonucu 63 ifadesine eşittir. | ✓ | |
| 215 ifadesi, üssün üssü kuralıyla 85 biçiminde de yazılabilir. | ✓ |
Görseldeki üç terimli işlem kartında verilen A, B ve C kutularının değerlerini bularak A + B − C işleminin sonucunu hesaplayınız.
Görseldeki işlem ağacında üstteki kutularda yer alan üslü ifadeler okların gösterdiği kurallara göre işleme sokulacaktır. Buna göre en alttaki M kutusuna yazılacak üslü ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- A26
- B210
- C214
- D218
Görselde verilen yürüyüş parkurunun toplam uzunluğu 37 metredir. Parkurun başına ve sonuna da birer aydınlatma direği dikilmek şartıyla eşit aralıklarla toplam 82 direk dikildiğine göre ardışık iki direk arasındaki uzaklık kaç metredir?
- A9
- B27
- C81
- D243
İpuçlarına uyan matematik kavramlarını kutulara yazınız. Turuncu kutulardaki harfler üslü ifadede tekrarlı çarpılan sayının adını oluşturur.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: TABAN
Görseldeki kartta Tuna, (−24)3 ile (−23)4 ifadelerinin ikisinin de pozitif ve 212’ye eşit olduğunu söylemiştir. Tuna’nın hangi ifadede işaret hatası yaptığını parantezin dışındaki kuvvete göre açıklayınız.
Görseldeki denk ifade halkalarını inceleyerek 218 ifadesine eşit olan farklı tabanlı yazılışları tabloda tamamlayınız. İlk satır örnektir.
| İstenen taban | Üssün üssü yazılışı | Denk üslü ifade |
|---|---|---|
| 4 (4 = 22) | (22)9 | 49 |
| 8 (8 = 23) | (23)6 | 86 |
| 64 (64 = 26) | (26)3 | 643 |
| 512 (512 = 29) | (29)2 | 5122 |
Görseldeki beş sayı kartında verilen üslü ifadeleri değerlerine göre en küçükten (1) en büyüğe (5) doğru sıralayınız.
- 32−2
- 512−3
- 490
- 1−23
- 2(−2)−1
Görseldeki dikdörtgen levhanın kısa kenar uzunluğu 45 cm, uzun kenar uzunluğu 84 cm’dir. Levhanın alanını ve bir kenarı 27 cm olan eş kare etiketlerden bu levhaya üst üste gelmeden kaç adet sığacağını bulunuz.
254 · 85 çarpımının sonucu kaç basamaklı bir doğal sayıdır?
- A9
- B10
- C11
- D12