İçeriğe geç

9. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 1. hafta (14-18 Eylül 2026)

İnsan ve İnsanın Yaratılışı

Allah-İnsan İlişkisi teması · Konu özeti

Etkinlikler

İnsan tarih boyunca “Ben kimim, nereden geldim, niçin yaratıldım?” gibi sorulara cevap aradı. Bu hafta Kur’an-ı Kerim’in ayetlerinden hareketle insanın nasıl yaratıldığını, ona hangi özelliklerin verildiğini, yaratılış amacını ve sorumluluklarını öğreneceğiz.

Her şey bir amaçla ve düzen içinde yaratıldı

Yüce Allah evreni ve içindeki varlıkları belli bir amaçla yaratmıştır. Her varlık yaratılış amacına uygun olarak, belli bir düzen içinde kendisine verilen görevi yerine getirir. Gök cisimlerinin hareketleri, gece ile gündüzün oluşması, canlıların yeryüzünde yaşamlarını sürdürmesi ve mikro âlemdeki denge bu düzenin örnekleridir.

“Şüphesiz biz, her şeyi bir ölçüye göre yarattık.” (Kamer 54/49) ve “Güneş ve Ay bir hesaba göre hareket etmektedir.” (Rahman 55/5) ayetleri evrendeki düzene işaret eder. “Biz gökleri, yeri ve bunlar arasındakileri oyun olsun diye yaratmadık.” (Enbiya 21/16) ayeti de hiçbir şeyin boş yere yaratılmadığını bildirir.

İnsanın yaratılışı

Diğer bütün varlıklar gibi insan da Allah (cc) tarafından yaratılmıştır. Kur’an-ı Kerim, insanın su ve topraktan yaratıldığını bildirir. Müminun suresinin 12-14. ayetlerinde insanın yaratılış aşamaları anlatılır: çamurdan süzülmüş bir öz, nutfe, alaka (aşılanmış yumurta), bir parçacık et, kemikler, kemiklerin etle kaplanması ve başka bir yaratışla insan hâline getirilmesi.

İlk insan Hz. Âdem’dir. Cennette yaratılmış, sonra imtihan için dünyaya gönderilmiştir. İnsanın yaratılması, yeryüzüne gönderilmesi ve yeryüzünü imar etmesi Allah’ın (cc) kudretinin örneklerindendir.

1Çamurdansüzülmüş öz2Nutfe3Alaka(aşılanmış yumurta)4Bir parçacıket5Kemikler(iskelet)6Kemiklerin etlekaplanması7Başka biryaratışla insanKur’an-ı Kerim’de bildirilen aşamalar (Müminun 23/12-14)

İnsana verilen üstün özellikler

“Biz insanı en güzel biçimde yarattık.” (Tin 95/4) ayeti insanın değerini bildirir. Yüce Allah insana akıl, ilim ve irade gibi nimetler vererek onu üstün bir konuma yükseltmiştir. Akletmek, tercih yapabilmek, ahlaki değerlere göre davranmak, şehirler ve medeniyetler kurabilmek insana verilen üstün özelliklerdir (İsra 17/70).

Allah (cc), Hz. Âdem’e bütün varlıkların isimlerini yani maddi ve manevi varlıkların, kavramların isimlerini ve özelliklerini öğretmiş (Bakara 2/31-33), insanı öğrenebilen bir varlık olarak yaratmıştır.

“O, sudan bir insan yaratıp ondan soy sop ve hısımlık meydana getirendir.” (Furkan 25/54) ayeti insanın sosyal ilişkiler kuran bir varlık olduğunu bildirir. İnsan bu ilişkiler sayesinde başkalarına saygı duymayı ve onların haklarını gözetmeyi öğrenir.

Yaratılış amacı ve sorumluluk

“Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım.” (Bakara 2/30) ayeti insanın dünyaya bazı sorumluluklarla gönderildiğini bildirir. Başka bir ayette göklerin, yerin ve dağların yüklenmekten çekindiği emaneti insanın yüklendiği ifade edilir (Ahzab 33/72).

İnsanın yaratılış amacı Rabbini tanımaktır (Zariyat 51/56). İnsan Rabbini tanımak, dinî görevlerini yerine getirmek ve ahiret hayatına hazırlanmakla yükümlüdür. Seçimlerinin ve eylemlerinin farkında olarak sorumlu davranmalı, bu dünyada salih ameller yapmalıdır. Yaratılış amacını fark eden insan kendisine, ailesine, topluma ve Allah’a (cc) karşı sorumluluk bilinciyle hareket eder.

Örnekler

  1. Örnek 1Kur’an-ı Kerim’e göre insan hangi unsurlardan yaratılmıştır?

    Cevabı göster

    Su ve topraktan. Müminun suresinde “çamurdan süzülmüş bir öz” ifadesi geçer.

  2. Örnek 2Müminun suresi 12-14. ayetlere göre yaratılış aşamalarını sırayla yazınız.

    Cevabı göster

    Çamurdan süzülmüş öz → nutfe → alaka → bir parçacık et → kemikler → kemiklerin etle kaplanması → başka bir yaratışla insan.

  3. Örnek 3İnsanı diğer varlıklardan ayıran üstün özelliklerden dördünü yazınız.

    Cevabı göster

    Akletmesi, tercih yapabilmesi (irade), ahlaki değerlere göre davranması, şehirler ve medeniyetler kurabilmesi. Ayrıca öğrenebilme (ilim) özelliği.

  4. Örnek 4“Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım.” (Bakara 2/30) ayeti insanla ilgili hangi mesajı verir?

    Cevabı göster

    İnsanın dünyaya boş yere değil, bazı sorumluluklarla gönderildiğini bildirir.

  5. Örnek 5İnsanın yaratılış amacı nedir? Bu amaca uygun yaşayan bir insanın üç sorumluluğunu yazınız.

    Cevabı göster

    Yaratılış amacı Rabbini tanımaktır. Sorumlulukları: dinî görevlerini yerine getirmek, ahiret hayatına hazırlanmak, salih ameller yapmak (kendisine, ailesine ve topluma karşı sorumlu davranmak).

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1“Biz insanı en güzel biçimde yarattık.” ayeti hangi surede yer alır?

  2. 2Aşağıdakilerden hangisi insanın yaratılış amacıdır?

  3. 3İnsanın sosyal ilişkiler kuran bir varlık olduğunu bildiren ayet hangisidir?

  4. 4Doğru mu, yanlış mı?

    • İlk insan Hz. Âdem cennette yaratılmış, sonra imtihan için dünyaya gönderilmiştir.
    • Evrendeki bazı varlıklar hiçbir amaç olmadan yaratılmıştır.
    • Allah (cc), Hz. Âdem’e bütün varlıkların isimlerini öğretmiştir.
    • Emanet ayetine göre gökler, yer ve dağlar emaneti yüklenmiştir.
    • Akıl, ilim ve irade insana verilen nimetlerdendir.
  5. 5Ayetlerin ana mesajını eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  6. 6Kelimeleri uygun boşluklara yerleştiriniz. Bir kelime artacak.

    1. Müminun suresine göre nutfeden sonraki aşama olarak bildirilir.
    2. Yüce Allah insana akıl, ilim ve gibi nimetler vermiştir.
    3. Göklerin, yerin ve dağların çekindiği insan yüklenmiştir.
  7. 7Bir arkadaşınız “İnsan da diğer canlılar gibidir, hiçbir farkı yok.” diyor. Ona ayetlerden hareketle nasıl bir cevap verirsiniz?

Kısaca

  • Yüce Allah evreni ve içindeki her şeyi bir amaçla ve belli bir düzen içinde yaratmıştır.
  • Kur’an-ı Kerim’e göre insan su ve topraktan yaratılmıştır; yaratılış aşamaları Müminun 23/12-14’te anlatılır.
  • İlk insan Hz. Âdem’dir; Allah (cc) ona bütün varlıkların isimlerini öğretmiştir.
  • İnsana akıl, ilim ve irade verilmiştir; insan en güzel biçimde yaratılmıştır (Tin 95/4).
  • İnsanın yaratılış amacı Rabbini tanımaktır; insan halife olarak sorumluluklarla ve emanetle yeryüzüne gönderilmiştir.

Bu dersin öteki kaynakları